زبان بدن گربه ها و نحوه درک رفتار و حرکات گربه که حتما باید بدانید

زبان بدن گربه مجموعه نشانه‌هایی است که گربه با چشم، گوش، سبیل، دم، حالت بدن و صدایش به ما نشان می‌دهد تا بگوید آرام است، می‌خواهد بازی کند، ترسیده یا ناراحت است. هیچ نشانه‌ای به‌تنهایی معنای قطعی ندارد؛ برای فهمیدن رفتار گربه باید چند نشانه را با هم و در کنار موقعیت دید. در این راهنما حالت‌های اصلی گربه را با تصویر می‌بینید، معنای دم، گوش، چشم و صداها را در جدول‌های ساده می‌خوانید و یاد می‌گیرید چه زمانی تغییر رفتار گربه نشانه بیماری است و باید به دامپزشک مراجعه کنید.

درک رفتار گربه از روی زبان بدن

شما به‌عنوان صاحب گربه، بیشتر حالت‌های او را از روی زبان بدن، حالت چهره، صداها و شیوه حرکتش می‌فهمید. اما گربه همیشه حال‌وهوای خودش را واضح نشان نمی‌دهد. ممکن است در گوشه‌ای بی‌سروصدا نشسته باشد و شما به‌راحتی نفهمید ترسیده، آرام است یا دلش بازی می‌خواهد.

برای خواندن زبان بدن گربه به این بخش‌ها دقت کنید:

• چشم‌ها: اندازه مردمک و نوع نگاه
• گوش‌ها: رو به جلو، چرخیده به طرفین یا خوابیده روی سر
• سبیل‌ها: رها و باز، رو به جلو یا چسبیده به صورت
• دم: بالا، پایین، پف‌کرده یا در حال تکان خوردن
• حالت بدن: کشیده و رها، جمع‌شده یا قوس‌دار
• صداها: میو، خرخر، فیس‌فیس و غرش

برداشتن همین قدم ساده برای فهمیدن رفتار گربه، پیوند شما با او را قوی‌تر می‌کند. اگر تازه گربه آورده‌اید، نکات مهم نگهداری از گربه را هم بخوانید.

حالت‌های اصلی گربه و معنای آن‌ها

در ادامه پنج حالت رایج گربه و نشانه‌های هرکدام را می‌بینید.

گربه با رفتار دوستانه

حالت دوستانه با دقت به زبان بدن گربه به‌خوبی مشخص است:

• چشم‌ها هوشیار و درخشان‌اند.
• گوش‌ها رو به جلوست و سر را بالا نگه می‌دارد.
• سبیل‌ها رها و کمی رو به جلو هستند.
• دم معمولاً بالاست و گاهی نوکش کمی خم شده است.
• ممکن است سرش را به پای شما بمالد یا با میو کوتاه به شما سلام کند.

اگر گربه میو می‌کند، ممکن است دنبال ارتباط با شما باشد. سعی کنید تعاملتان با گربه بر اساس شخصیت خود او شکل بگیرد؛ بعضی گربه‌ها نوازش زیاد دوست دارند و بعضی فقط کنار شما بودن را.

گربه ترسیده

گربه شما ممکن است آرام به نظر برسد، اما شاید واقعیت چیز دیگری باشد. نگاه دقیق‌تری به صورت و دمش بیندازید. نشانه‌های ترس در گربه این‌هاست:

• مردمک‌ها گشاد می‌شوند.
• گوش‌ها به طرفین یا عقب می‌خوابند و صاف می‌شوند.
• سبیل‌ها عقب می‌روند و به صورت چسبیده می‌شوند.
• دم پایین و نزدیک بدن نگه داشته می‌شود یا دور بدن جمع می‌شود.
• بدن جمع می‌شود و گربه ممکن است پنهان شود.

وقتی گربه ترسیده به نظر می‌رسد، از حرکات ناگهانی و سریع پرهیز کنید؛ ممکن است ناخواسته ترس او را بیشتر کنید و گربه واکنش تهاجمی نشان دهد. بگذارید خودش به شما نزدیک شود. اگر ترس و اضطراب در گربه شما تکرار می‌شود، نشانه‌های استرس در گربه و روش مقابله با آن را بخوانید.

گربه بازیگوش

گربه‌ای که دمش بالا و پیچ‌خورده است، گوش‌هایش رو به جلوست و به اشیای در حال حرکت خیره می‌شود، به احتمال زیاد دنبال بازی است. ممکن است قبل از پریدن، پشتش را کمی تکان دهد یا روی زمین غلت بزند و شکمش را نشان دهد.

نشان دادن شکم معمولاً یعنی گربه احساس امنیت می‌کند، نه لزوماً اینکه دوست دارد شکمش را نوازش کنید. بسیاری از گربه‌ها با لمس شکم واکنش دفاعی نشان می‌دهند و ممکن است دست شما را چنگ بزنند یا گاز بگیرند. بهتر است به جای دست، با اسباب‌بازی با او بازی کنید. برای انتخاب اسباب‌بازی و لوازم مناسب، سری به بخش لوازم گربه در پت‌خرید بزنید.

برای اینکه بدانید گربه‌ها نوازش کدام قسمت‌های بدنشان را بیشتر دوست دارند، نوازش کردن گربه‌ها را بخوانید.

گربه آرام

آرامش گربه را از ترکیب چند نشانه می‌فهمید. حالت چهره و بدن او را با دقت ببینید؛ چون گربه‌ای که آرام و جمع‌شده نشسته، گاهی شبیه گربه ترسیده به نظر می‌رسد. نشانه‌های گربه آرام این‌هاست:

• گوش‌ها در حالت طبیعی و رو به جلوست.
• سبیل‌ها از هم باز و کمی دور از صورت‌اند.
• چشم‌ها نیمه‌باز است یا آهسته پلک می‌زند.
• بدن رها و کشیده است و گاهی به پهلو دراز می‌کشد.
• ممکن است آرام خرخر کند.

شاید برایتان جالب باشد بدانید گربه‌ها درباره ما چه فکری می‌کنند.

گربه عصبانی یا آماده دفاع

وقتی زبان بدن گربه منفی است، به احتمال زیاد آمادگی ارتباط ندارد. در این حالت سعی نکنید به او نزدیک شوید یا او را بغل کنید. نشانه‌های این حالت:

• مردمک‌ها گشاد است یا نگاه خیره و ثابت دارد.
• گوش‌ها کنار سر صاف خوابیده‌اند.
• پشت قوس برمی‌دارد و موهای پشت و دم سیخ می‌شود.
• ممکن است فیس‌فیس کند، غرش کند یا پنجه بزند.
• دم با شدت به چپ و راست ضربه می‌زند.

اجازه دهید گربه آرام شود و راه فرار داشته باشد. اگر گربه‌تان از سر استرس یا بی‌حوصلگی به وسایل خانه آسیب می‌زند، راه‌هایی برای جلوگیری از آسیب زدن گربه به وسایل خانه را ببینید.

معنای دم، گوش و چشم گربه در یک نگاه

نشانه	معنای رایج
دم صاف رو به بالا	دوستانه، خوشحال، سلام کردن
دم پف‌کرده و سیخ	ترس شدید یا آماده دفاع
دم پایین یا لای پاها	ترس، نگرانی یا تسلیم
دم با ضربه‌های تند به چپ و راست	کلافگی یا عصبانیت؛ بهتر است کنار بکشید
تکان آرام نوک دم	تمرکز، کنجکاوی یا هیجان بازی
گوش‌های رو به جلو	هوشیاری، کنجکاوی یا آرامش
گوش‌های صاف و خوابیده	ترس یا حالت دفاعی
پلک زدن آهسته	آرامش و اعتماد به شما
مردمک‌های خیلی گشاد	ترس، هیجان یا نور کم

یادتان باشد مردمک گشاد همیشه به معنای ترس نیست و در نور کم یا هنگام بازی هم دیده می‌شود. همیشه چند نشانه را با هم بسنجید.

رفتارها و صداهای رایج گربه چه معنایی دارند؟

گربه‌ها علاوه بر زبان بدن، با صدا و رفتارهای خاص هم حرف می‌زنند. گربه‌ها از میو بیشتر برای ارتباط با انسان استفاده می‌کنند تا با گربه‌های دیگر.

• میو: معمولاً درخواست است؛ غذا، توجه، باز کردن در یا سلام.
• خرخر: اغلب نشانه رضایت است، اما گربه گاهی وقتی درد دارد یا استرس دارد هم خرخر می‌کند.
• فیس‌فیس و غرش: هشدار است؛ یعنی «نزدیک نشو».
• مالیدن سر و صورت به شما: نشانه علاقه و علامت‌گذاری شما با بوی خودش است.
• ورز دادن با پنجه‌ها: رفتاری که از بچگی مانده و معمولاً با آرامش و رضایت همراه است.
• لیسیدن شما یا خودش: نظافت بخش مهمی از زندگی گربه است و لیسیدن صاحب هم می‌تواند نشانه نزدیکی باشد. درباره این رفتار در چرا گربه‌ها خود را لیس می‌زنند بیشتر بخوانید.

آیا گربه‌ها احساسات دارند؟

احساسات به گربه انگیزه می‌دهند تا در برابر یک رویداد یا موقعیت واکنش نشان دهد. مثلاً ترس ممکن است باعث شود گربه فرار کند و پنهان شود، در حالی که حس خوب ممکن است او را برای نوازش به دامن شما بیاورد.

احساسات گربه را می‌توان به دو دسته مثبت و منفی تقسیم کرد:

• احساسات مثبت مثل لذت و رضایت، به رفتارهایی مثل بازی، خرخر و نزدیک شدن به شما منجر می‌شوند.
• احساسات منفی مثل ترس و ناکامی، ممکن است به پنهان شدن، پرخاشگری یا عصبانیت برسند.

رفتارشناسان امروزی حیوانات معتقدند احساسات بر نحوه یادگیری حیوان اثر دارد. آن‌ها با روش‌هایی حالت احساسی حیوان را ارزیابی می‌کنند؛ هرچند این ارزیابی ممکن است کاملاً دقیق نباشد. از همین ارزیابی برای درمان مشکلات رفتاری حیوان استفاده می‌شود. برای آرام کردن گربه‌ای که ترسیده یا مضطرب است، راهنمای آرام کردن گربه مضطرب را بخوانید.

مشکلات عاطفی و رفتاری گربه

رفتارشناسان حیوانات با شناختن احساسات گربه، علت مشکلات رفتاری مثل پرخاشگری و عصبی بودن را بهتر درک می‌کنند. اگر احساسات منفی در گربه شما بیشتر از احساسات مثبت دیده می‌شود، بهتر است برای حل مشکل از یک رفتارشناس حیوانات کمک بگیرید.

پاداش دادن به یک رفتار، هم آن رفتار و هم احساس همراهش را تقویت می‌کند. آنچه گربه‌تان بیشتر دوست دارد، مثل خوراکی، بازی یا نوازش، را به‌عنوان پاداش رفتار خوب به او بدهید. این کار به کم شدن استرس او هم کمک می‌کند. تنبیه برعکس، معمولاً ترس گربه را بیشتر و رابطه شما را خراب می‌کند.

اگر گربه‌تان مدتی است بی‌حال و گوشه‌گیر شده، علاقه‌اش به بازی کم شده یا کمتر غذا می‌خورد، علائم افسردگی در گربه‌ها را بخوانید.

چه زمانی تغییر رفتار گربه نشانه بیماری است؟

گاهی تغییر ناگهانی زبان بدن و رفتار گربه به خاطر درد یا بیماری است، نه مشکل رفتاری. در این موارد گربه را نزد دامپزشک ببرید:

• گربه‌ای که همیشه اجتماعی بوده، ناگهان پنهان می‌شود یا پرخاشگر شده است.
• به لمس یک قسمت از بدن حساس است یا هنگام بغل کردن ناله می‌کند.
• بی‌اشتهایی، بی‌حالی یا کاهش وزن دارد.
• بیرون از ظرف خاک ادرار یا مدفوع می‌کند.
• بیش از حد معمول خودش را لیس می‌زند یا اصلاً نظافت نمی‌کند.
• میو کردن یا صدا درآوردنش به‌طور غیرعادی زیاد شده است.

برای مطالعه بیشتر درباره رفتار گربه‌ها می‌توانید به Purina هم سر بزنید.

پرسش‌های پرتکرار

زبان بدن گربه را چطور بفهمیم؟

به چند نشانه با هم دقت کنید: چشم‌ها، گوش‌ها، سبیل‌ها، دم و حالت کلی بدن. هر نشانه به‌تنهایی ممکن است معانی مختلفی داشته باشد، اما ترکیب آن‌ها همراه با موقعیت، حال واقعی گربه را نشان می‌دهد.

وقتی گربه دمش را تکان می‌دهد یعنی چه؟

برخلاف سگ، تکان دادن دم در گربه همیشه نشانه خوشحالی نیست. تکان آرام نوک دم معمولاً یعنی تمرکز یا کنجکاوی، اما ضربه‌های تند و محکم دم به چپ و راست معمولاً یعنی گربه کلافه یا عصبانی است و بهتر است کنار بکشید.

چرا گربه شکمش را نشان می‌دهد اما وقتی لمسش می‌کنم چنگ می‌زند؟

نشان دادن شکم معمولاً یعنی گربه احساس امنیت می‌کند، نه دعوت به نوازش شکم. شکم بخش حساسی از بدن گربه است و بسیاری از گربه‌ها با لمس آن واکنش دفاعی نشان می‌دهند. بهتر است سر، گونه‌ها یا زیر چانه او را نوازش کنید.

آیا خرخر کردن همیشه نشانه خوشحالی گربه است؟

بیشتر وقت‌ها بله، اما نه همیشه. گربه‌ها گاهی وقتی درد دارند، بیمارند یا استرس دارند هم خرخر می‌کنند. اگر خرخر با بی‌حالی، بی‌اشتهایی یا پنهان شدن همراه است، با دامپزشک مشورت کنید.

پلک زدن آهسته گربه چه معنایی دارد؟

پلک زدن آهسته نشانه آرامش و اعتماد است. اگر شما هم آهسته به گربه پلک بزنید، ممکن است او هم همین کار را تکرار کند؛ این یکی از راه‌های ساده ارتباط آرام با گربه است.