گربه ها در مورد ما چه فکری می کنند؟!

گربه‌ها در مورد ما چه فکری می‌کنند؟ کوتاه‌ترین پاسخ این است: به نظر می‌رسد گربه‌ها ما را مثل یک گربه بزرگ‌تر و کمی دست‌وپاچلفتی می‌بینند، نه موجودی کاملاً متفاوت. آنها با ما همان رفتارهایی را دارند که با گربه‌های دوست یا با مادرشان دارند: دم را بالا می‌گیرند، خودشان را به پای ما می‌مالند، کنارمان می‌نشینند و گاهی ما را لیس می‌زنند. این برداشت را پژوهش‌های رفتاری روی گربه‌ها پشتیبانی می‌کند.

دکتر جان بِرَدشاو (John Bradshaw)، رفتارشناس دانشگاه بریستول انگلستان، سال‌ها روی رفتار گربه‌ها و رابطه آنها با انسان تحقیق کرده است. در ادامه این مطلب از پت شاپ پت خرید پاسخ‌های او را به پرسش‌های رایج مرور می‌کنیم و می‌گوییم این دانسته‌ها در زندگی روزمره با گربه چه کمکی به شما می‌کند.

چرا دکتر بردشاو سراغ رفتارشناسی گربه‌ها رفت؟

بردشاو در سال‌های اول کارش روی حس بویایی حیوانات تحقیق می‌کرد. دنیایی که حیوانات از راه بو درک می‌کنند برایش بسیار جذاب بود. بویایی قوی بیش از همه به سگ‌ها شناخته می‌شود، به همین دلیل او ابتدا روی سگ‌ها کار کرد. اما خیلی زود به گربه‌ها علاقه‌مند شد و تحقیق درباره اینکه گربه‌ها دنیا را چگونه می‌بینند را شروع کرد.

اگر می‌خواهید حرکات گربه‌تان را بهتر بفهمید، مطلب زبان بدن گربه‌ها و معنی رفتارها و حرکاتشان را از دست ندهید.

در این تحقیقات دقیقاً چه چیزی بررسی می‌شود؟

کار او و همکارانش بیشتر مشاهده رفتار گربه‌ها در شرایط واقعی بوده است. بخشی از موضوعاتی که بررسی کرده‌اند:

• رفتارهای اجتماعی گروه‌هایی از گربه‌ها که در یک مکان زندگی می‌کنند.
• واکنش گربه‌ها وقتی یک گربه تازه به گروه اضافه می‌شود.
• نحوه بازی گربه‌ها با اسباب‌بازی‌های گربه و تغییر رفتارشان در ساعت‌های مختلف شبانه‌روز.
• رفتار گربه‌ها با صاحبانشان و گفت‌وگو با صاحبان گربه درباره اینکه چطور نیازهای حیوان را برآورده می‌کنند.

چرا درک گربه‌ها از ما با درک سگ‌ها متفاوت است؟

درباره سگ‌ها و ارتباطشان با انسان تحقیقات زیادی انجام شده است. سگ‌ها به‌وضوح انسان را موجودی متفاوت از خودشان می‌دانند. سگ به محض دیدن انسان رفتارش را تغییر می‌دهد و روشی که با انسان بازی می‌کند، با روش بازی‌اش با یک سگ دیگر کاملاً فرق دارد.

درباره گربه‌ها وضعیت متفاوت است. گربه قطعاً می‌داند ما از او بزرگ‌تریم، اما رفتار ویژه‌ای برای انسان ندارد. رفتارهای محبت‌آمیز گربه با ما دقیقاً همان رفتارهایی است که با گربه‌های دیگر دارد:

رسیدگی به گربه هم بخشی از همین رابطه است. درباره اهمیتش در مطلب ۷ دلیل برای اینکه باید به نظافت گربه خود اهمیت دهید بخوانید.

آیا گربه‌ها ما را گربه‌هایی احمق و بزرگ می‌دانند؟

این جمله زیاد از قول بردشاو نقل می‌شود، اما خودش آن را رد می‌کند. حرف او این بوده که گربه‌ها با ما طوری رفتار می‌کنند که با گربه‌های دیگر رفتار می‌کنند. او اشاره می‌کند که معمولاً آدم‌ها به سمت گربه‌ها می‌روند و گربه‌ها کمتر پیش‌قدم می‌شوند. اما فکر نمی‌کند گربه‌ها ما را موجوداتی احمق ببینند. «دست‌وپاچلفتی» بیشتر توصیفی شوخ از این است که ما رفتارهای گربه‌ای را ناشیانه انجام می‌دهیم.

شناخت نیازهای نژاد گربه هم بخشی از همین درک است؛ برای نمونه، اگر گربه پرشین دارید، مطلب بهترین غذای گربه پرشین به کارتان می‌آید.

آیا می‌توانیم بفهمیم گربه‌ها واقعاً درباره ما چه فکری می‌کنند؟

به گفته بردشاو، هنوز تحقیقات کافی در این زمینه انجام نشده است. گربه‌ها در مقایسه با سگ‌ها بسیار کمتر موضوع پژوهش‌های رفتاری بوده‌اند. آنچه امروز می‌دانیم بیشتر از مشاهده رفتار آنها به دست آمده، نه از «خواندن ذهن» گربه. پس هر ادعای قطعی درباره افکار گربه را باید با احتیاط پذیرفت.

نشانه‌هایی که گربه شما را جزو «گروه خودش» می‌داند

اگر این رفتارها را از گربه‌تان می‌بینید، یعنی به شما اعتماد دارد و شما را بخشی از گروه امن خودش می‌داند:

• با دم صاف و رو به بالا به سمت شما می‌آید.
• سر، گونه یا بدنش را به شما می‌مالد.
• کنار شما یا روی پایتان می‌خوابد و خرخر می‌کند.
• دست یا موی شما را لیس می‌زند.
• با چشم‌های نیمه‌بسته و آرام به شما نگاه می‌کند و آهسته پلک می‌زند.
• جلوی شما به پشت دراز می‌کشد؛ این نشانه اعتماد است، هرچند لزوماً دعوت به نوازش شکم نیست.

چه چیزی در تحقیقات گربه‌ها بیش از همه تعجب‌برانگیز بود؟

به گفته بردشاو، اینکه بسیاری از گربه‌ها در کنار گربه‌های دیگر چقدر تنش دارند و این تنش روی ذهن و سلامتشان اثر می‌گذارد، در حالی که صاحبانشان معمولاً متوجه آن نمی‌شوند. خیلی از گربه‌ها با هم‌نوع‌هایشان به‌راحتی کنار نمی‌آیند و زخم‌های ناشی از دعوا با گربه‌های دیگر از دلایل رایج مراجعه به دامپزشک است.

استرس چه اثری روی سلامت گربه دارد؟

استرس طولانی در گربه‌ها ممکن است به شکل مشکلات جسمی هم بروز کند. برای نمونه:

• مشکلات پوستی: برخی گربه‌ها در استرس بیش از حد خودشان را لیس می‌زنند و بخشی از موهایشان می‌ریزد یا پوستشان ملتهب می‌شود.
• التهاب مثانه: نوعی التهاب مثانه در گربه‌ها با استرس ارتباط دارد. علائمی مثل رفتن مکرر به ظرف خاک، ادرار کم یا خونی و ادرار کردن بیرون از ظرف خاک باید جدی گرفته شود.
• تغییر رفتار: پنهان شدن، پرخاشگری، کم شدن اشتها یا نشانه‌گذاری با ادرار.

هر کدام از این علائم دلیل کافی برای مراجعه به دامپزشک است. به‌ویژه اگر گربه نر برای ادرار کردن زور می‌زند ولی ادراری دفع نمی‌شود، این وضعیت اورژانسی است و باید فوراً او را به دامپزشک برسانید.

به گفته بردشاو، گاهی بخشی از درمان، بررسی شرایط اجتماعی گربه است، نه فقط دارو. برای مثال اگر دو گربه با هم نمی‌سازند، جدا کردن قلمرو آنها در دو بخش خانه، با ظرف غذا، آب و خاک جداگانه، اغلب تنش را کم می‌کند. اگر قصد دارید گربه دوم بیاورید، نکات آوردن گربه جدید به خانه را پیش از آن بخوانید. درمان دارویی را همیشه دامپزشک تعیین می‌کند.

یکی از پایه‌های سلامت گربه، واکسن به‌موقع است. همه نکات لازم را در مطلب هرآنچه باید درباره واکسیناسیون گربه بدانید آورده‌ایم.

چرا گربه وقتی در اتاقی تنهاست بلند صدا می‌کند؟

گربه‌ها خیلی زود یاد می‌گیرند وقتی صدای خاصی تولید می‌کنند، صاحبشان چه واکنشی نشان می‌دهد. اگر یک بار با میوی بلند از اتاق دیگر شما را به سمت خودش کشانده، دفعه بعد هم همین کار را تکرار می‌کند. به بیان ساده، گربه با این صدا شما را صدا می‌زند. جالب اینکه گربه‌های بالغ با هم کمتر میو می‌کنند و این صدا را بیشتر برای ارتباط با انسان به کار می‌برند. اگر میوی گربه‌تان زیاد شده، دلایل رایجش را در مطلب علت میو میوی زیاد گربه‌ها بخوانید.

چرا گربه با یکی از اعضای خانواده رفتار متفاوتی دارد؟

ما گربه‌ها را به خاطر جثه کوچکشان دست‌کم می‌گیریم، اما آنها به‌راحتی یاد می‌گیرند با هر کس چه رفتاری داشته باشند. گربه می‌داند چه کسی صبح زودتر از همه بیدار می‌شود و به او غذا می‌دهد، چه کسی با او بازی می‌کند و چه کسی آرام‌تر است. بر اساس همین تجربه‌ها، با هر نفر رفتار متفاوتی دارد.

تغذیه درست هم بخشی از همین رابطه است. برای انتخاب بهتر، مطلب بهترین غذا برای گربه خانگی را ببینید.

چرا گربه‌ها خودشان را برای ما لوس می‌کنند؟

به نظر بردشاو، گربه همان رفتارهایی را که در کودکی با مادرش داشته، با ما هم انجام می‌دهد. رابطه گربه و صاحبش از این نظر شبیه رابطه بچه‌گربه و مادر است. بچه‌گربه‌ها دمشان را بالا می‌گیرند، خودشان را به مادر می‌مالند و خرخر می‌کنند و مادر هم آنها را لیس می‌زند. گربه بالغ با همین زبان آشنا با شما ارتباط برقرار می‌کند.

آیا می‌توان گربه را تربیت کرد؟

بله. گربه‌ها می‌توانند یاد بگیرند چه کارهایی را انجام ندهند. اگر گربه‌تان عادت دارد روی اُپن آشپزخانه بپرد یا عادت ناخوشایند دیگری دارد، می‌توانید آن را تغییر دهید. بهترین روش، تشویق رفتار درست و پیشنهاد جایگزین است، نه تنبیه:

1. یک جای بلند مجاز مثل درخت گربه یا قفسه کنار پنجره برایش فراهم کنید؛ گربه‌ها ارتفاع را دوست دارند.
2. هر بار که از جای مجاز استفاده کرد، با نوازش یا تشویقی گربه به او پاداش دهید.
3. وقتی روی اُپن رفت، بدون داد و تنبیه او را بردارید و روی جای مجاز بگذارید.
4. غذا و چیزهای جذاب را روی اُپن باقی نگذارید تا دلیلی برای بالا رفتن نداشته باشد.
5. صبور و ثابت‌قدم باشید؛ همه اعضای خانواده باید یک روش را دنبال کنند.

روش‌هایی مثل پاشیدن آب به گربه شاید رفتار را در لحظه متوقف کند، اما ممکن است باعث ترس گربه از شما شود و رابطه‌تان را خراب کند. گربه‌ای که شما را منبع امنیت می‌داند، با تشویق خیلی بهتر یاد می‌گیرد. بازی و تحرک کافی هم از رفتارهای ناخواسته کم می‌کند.

آنچه صحبت‌های دکتر بردشاو به ما می‌آموزد

وقتی بدانیم گربه ما را چطور می‌بیند، رفتار و انتظاراتمان را بهتر با دنیای او هماهنگ می‌کنیم. اینکه او شما را مثل یک گربه مهربان اما کمی دست‌وپاچلفتی می‌بیند، معنای بدی ندارد. یعنی دوست دارد رابطه‌تان ساده، بدون اجبار و بر پایه احترام باشد. چند نکته کاربردی:

• اجازه دهید گربه خودش نزدیک شود؛ به زور بغلش نکنید.
• روال روزانه ثابت داشته باشید؛ گربه‌ها با پیش‌بینی‌پذیری احساس امنیت می‌کنند.
• برای هر گربه جای امن، ظرف غذا و خاک کافی در نظر بگیرید.
• هر روز وقتی برای بازی بگذارید.
• تغییر ناگهانی رفتار را جدی بگیرید و با دامپزشک مشورت کنید.

وسایلی که با طبیعت و رفتار گربه سازگارند هم در این مسیر کمک می‌کنند. برای تهیه آنها می‌توانید به بخش لوازم و پت شاپ گربه در سایت سر بزنید یا به پت شاپ‌های پت خرید در تهران مراجعه کنید.

پرسش‌های پرتکرار

گربه‌ها در مورد ما چه فکری می‌کنند؟

بر اساس مشاهدات رفتارشناسانی مثل جان بردشاو، گربه‌ها ما را تقریباً مثل یک گربه بزرگ‌تر می‌بینند و رفتار جداگانه‌ای برای انسان ندارند. آنها با ما همان رفتارهای دوستانه‌ای را دارند که با گربه‌های آشنا یا مادرشان داشته‌اند. البته هنوز تحقیقات کافی برای پاسخ قطعی وجود ندارد.

آیا گربه صاحبش را دوست دارد؟

بله، بسیاری از گربه‌ها به صاحبشان وابسته می‌شوند، اما محبتشان را به زبان گربه‌ای نشان می‌دهند. بالا گرفتن دم، مالیدن خود به شما، خرخر کردن کنار شما و پلک زدن آرام از نشانه‌های اعتماد و علاقه است.

آیا گربه‌ها آرزو را برآورده می‌کنند؟

نه. این باور ریشه در افسانه‌ها و خرافات عامیانه دارد و هیچ پایه علمی ندارد. گربه حیوانی باهوش و حساس است، اما توانایی برآورده کردن آرزو یا اثر گذاشتن بر سرنوشت آدم‌ها را ندارد. درباره باورهای نادرست دیگر در مطلب خرافات و باورهای اشتباه درباره گربه‌ها بیشتر بخوانید.

چرا گربه من فقط با یک نفر در خانه صمیمی است؟

گربه‌ها یاد می‌گیرند هر کس در خانه چه نقشی دارد؛ چه کسی غذا می‌دهد، چه کسی بازی می‌کند و چه کسی آرام‌تر است. معمولاً به کسی نزدیک‌تر می‌شوند که تجربه‌های خوشایندتری با او داشته‌اند و به حریمشان احترام می‌گذارد.

آیا تنبیه گربه برای تربیت او درست است؟

بهتر است گربه را تنبیه نکنید. تنبیه، حتی پاشیدن آب، ممکن است گربه را از شما بترساند و رابطه‌تان را خراب کند. تشویق رفتار درست با خوراکی و نوازش و فراهم کردن جایگزین مناسب، روش مؤثرتر و انسانی‌تری است.