چگونه اضطراب سگ را از بین ببریم؟

برای از بین بردن اضطراب سگ، اول باید علت آن را پیدا کنید، بعد آن عامل را تا جایی که ممکن است کم کنید و با برنامه ثابت، تحرک کافی، آموزش آرام و در صورت نیاز کمک دامپزشک به سگ کمک کنید آرام‌تر شود. اضطراب در سگ‌ها علت‌های زیادی دارد؛ از تغییرات ناگهانی در خانه و صداهای بلند تا دوری از صاحب. در این مطلب از مجله پت خرید دلایل اضطراب سگ، نشانه‌های آن، روش‌های آرام کردن سگ مضطرب و زمانی که باید سراغ دامپزشک بروید را توضیح می‌دهیم.

چرا سگ‌ها مضطرب می‌شوند؟

اضطراب واکنش طبیعی بدن به خطر یا تغییر است. وقتی سگ تهدید یا تغییری را حس می‌کند، بدنش هورمون‌های استرس مثل آدرنالین و کورتیزول ترشح می‌کند. این همان واکنشی است که بدن را برای فرار یا دفاع آماده می‌کند. اضطراب کوتاه‌مدت مشکلی ندارد، اما اگر علت آن باقی بماند و سگ مدت طولانی در استرس باشد، ممکن است روی اشتها، گوارش، خواب، رفتار و حتی سیستم ایمنی او اثر بگذارد. به همین دلیل بهتر است علت اضطراب سگ را زودتر پیدا کنید.

دلایل اضطراب در سگ‌ها

سگ‌ها به برنامه ثابت عادت دارند و تغییرات ناگهانی روی آن‌ها اثر می‌گذارد. رایج‌ترین دلایل اضطراب سگ این‌هاست:

• تغییر محیط زندگی: جابه‌جایی خانه یا حتی تغییر بزرگ در چیدمان خانه.
• عضو جدید خانواده: آمدن نوزاد یا حیوان خانگی جدید.
• تغییر صاحب: سگ‌هایی که به خانه جدید سپرده شده‌اند.
• دوری از صاحب: مثلاً وقتی صاحب به سفر رفته و سگ را به دوستی سپرده، یا وقتی سگ ساعت‌های طولانی در خانه تنهاست. این حالت اگر شدید باشد «اضطراب جدایی» نام دارد.
• از دست دادن هم‌خانه: مثل مرگ حیوان خانگی دیگر یا رفتن یکی از اعضای خانواده.
• تغییر رژیم غذایی یا برنامه روزانه: مثل عوض شدن ساعت غذا و پیاده‌روی.
• سفر: سفر با ماشین یا پرواز با هواپیما.
• صداهای بلند: رعد و برق، آژیر، ترقه و آتش‌بازی، موسیقی با صدای بلند.
• تجربه‌های بد گذشته و اجتماعی نشدن: سگ‌هایی که در دوران تولگی با آدم‌ها، حیوانات و محیط‌های مختلف آشنا نشده‌اند، معمولاً از چیزهای ناآشنا بیشتر می‌ترسند.
• بیماری و درد: درد یا بیماری، به‌خصوص در سگ‌های مسن، می‌تواند سگ را بی‌قرار و مضطرب کند.

اگر سگ شما فقط وقتی تنها می‌ماند پارس می‌کند، وسایل را خراب می‌کند یا در خانه ادرار می‌کند، احتمالاً با اضطراب جدایی روبه‌رو هستید. راهکارهای اختصاصی آن را در مطلب اضطراب جدایی سگ و روش‌های رفع آن بخوانید.

نشانه‌های مضطرب بودن سگ

اضطراب سگ معمولاً در زبان بدن و رفتار او دیده می‌شود. نشانه‌ها را می‌توان در دو گروه دسته‌بندی کرد:

نشانه‌های رفتاری و زبان بدن

• دم پایین یا لای پاها، گوش‌های خوابیده
• لرزش بدن بدون سرما
• له‌له زدن زیاد در حالی که هوا گرم نیست و سگ فعالیتی نکرده
• خمیازه کشیدن یا لیس زدن مکرر لب‌ها
• بی‌قراری، راه رفتن مداوم یا پنهان شدن
• پارس یا زوزه مداوم
• جویدن و تخریب وسایل یا کندن در و دیوار
• جویدن یا لیس زدن مداوم پنجه‌ها و موها
• کج‌خلقی و غرش، حتی با افراد آشنا
• ادرار یا مدفوع در خانه در سگی که قبلاً آموزش دیده بوده

نشانه‌های جسمی

• کاهش اشتها و کاهش وزن
• استفراغ
• اسهال یا یبوست
• ریزش موی بیشتر از معمول

بعضی سگ‌ها هم وقتی مضطرب‌اند به‌جای کم‌خوری، بیشتر غذا می‌خورند. درباره علت‌های دیگر این رفتار در مطلب دلایل پرخوری در سگ‌ها بخوانید.

به یاد داشته باشید این نشانه‌ها می‌توانند علت‌های دیگری، به‌خصوص بیماری جسمی، هم داشته باشند و به این معنا نیستند که سگ حتماً مضطرب است. بهترین راه برای تشخیص، معاینه سگ توسط دامپزشک یا مشورت با متخصص رفتار سگ است. گاهی هم بی‌قراری زیاد بیشتر به انرژی تخلیه‌نشده مربوط است تا اضطراب؛ تفاوت این دو را در مطلب علل بیش‌فعالی در سگ‌ها توضیح داده‌ایم.

چگونه اضطراب سگ را از بین ببریم؟

اضطراب خفیف اغلب با توجه، برنامه منظم و کم کردن عامل استرس بهتر می‌شود. این روش‌ها را قدم‌به‌قدم امتحان کنید:

1. علت را پیدا کنید: یادداشت کنید سگ کی و در چه شرایطی مضطرب می‌شود؛ وقت تنهایی، شنیدن صدای خاص، دیدن غریبه یا سوار شدن ماشین.
2. برنامه روزانه ثابت بسازید: ساعت غذا، پیاده‌روی، بازی و خواب را تا جایی که می‌شود ثابت نگه دارید. پیش‌بینی‌پذیری به سگ احساس امنیت می‌دهد.
3. تحرک و بازی کافی: پیاده‌روی روزانه، بازی و فعالیت‌های ذهنی مثل پیدا کردن خوراکی، انرژی سگ را تخلیه می‌کند و او را آرام‌تر می‌کند. مقدار مناسب به سن، نژاد و سلامت سگ بستگی دارد.
4. یک جای امن درست کنید: گوشه‌ای آرام با تشک، پتو و اسباب‌بازی آشنا که سگ هر وقت ترسید بتواند به آنجا برود. هیچ‌وقت سگ را به زور از جای امنش بیرون نکشید.
5. عادت دادن تدریجی: سگ را خیلی آرام و در حدی که نترسد با عامل اضطراب روبه‌رو کنید، مثلاً صدای ضبط‌شده رعد و برق را با صدای خیلی کم پخش کنید و همزمان به او خوراکی بدهید. شدت را آهسته و طی روزها یا هفته‌ها بیشتر کنید.
6. تنبیه نکنید: تنبیه سگ مضطرب، ترس او را بیشتر می‌کند. به‌جای آن رفتار آرام را با صدای ملایم، نوازش یا خوراکی تشویق کنید.
7. خودتان آرام باشید: سگ‌ها به لحن و رفتار صاحبشان حساس‌اند. آرام بودن شما به آرام شدن سگ کمک می‌کند.
8. لمس آرام و ماساژ: برای بسیاری از سگ‌ها نوازش آرام آرامش‌بخش است. روش‌های ساده آن را در مطلب ماساژ درمانی برای سگ‌ها ببینید.

آرام کردن سگ در شرایط خاص

صدای رعد و برق و آتش‌بازی

در این مواقع پنجره‌ها و پرده‌ها را ببندید، تلویزیون یا موسیقی آرام را با صدای ملایم روشن کنید تا صدای بیرون کمتر شنیده شود و بگذارید سگ به جای امنش برود. آرام کردن سگ ترسیده با صدای ملایم و نوازش اشکالی ندارد و ترس او را بیشتر نمی‌کند. در روزهایی که احتمال ترقه و آتش‌بازی هست، پیاده‌روی را زودتر انجام دهید و قلاده را محکم ببندید، چون سگ ترسیده ممکن است فرار کند.

سفر و جابه‌جایی

سگ را از قبل با باکس یا صندلی ماشین آشنا کنید و سفرهای کوتاه تمرینی بروید. وسایل آشنای او مثل پتو و اسباب‌بازی را همراه ببرید. فهرست لوازم لازم را در مطلب وسایل مورد نیاز سفر با سگ آورده‌ایم. بعد از اسباب‌کشی هم تا جایی که می‌شود برنامه قبلی سگ را حفظ کنید.

آمدن نوزاد یا حیوان جدید

آشنایی را تدریجی انجام دهید و زمان‌های اختصاصی سگ مثل پیاده‌روی و بازی را کم نکنید تا احساس نکند کنار گذاشته شده است.

از دست دادن هم‌خانه

سگ‌ها هم ممکن است بعد از رفتن یا مرگ یک حیوان دیگر رفتار متفاوتی نشان دهند. برنامه روزانه را حفظ کنید و وقت بیشتری با سگ بگذرانید. آوردن حیوان جدید را فقط وقتی در نظر بگیرید که برای خانواده و سگ شما مناسب باشد، نه به‌عنوان راه‌حل فوری.

برای تهیه اسباب‌بازی‌های فکری، تشک و وسایل آرامش سگ می‌توانید به بخش لوازم و محصولات سگ سر بزنید.

درمان دارویی اضطراب سگ

اگر اضطراب سگ شدید است، با روش‌های خانگی بهتر نمی‌شود یا سگ به خودش و دیگران آسیب می‌زند، دامپزشک ممکن است در کنار آموزش رفتاری، داروی ضد اضطراب تجویز کند. نوع دارو، مقدار و مدت مصرف را فقط دامپزشک تعیین می‌کند. این داروها ممکن است عوارضی مثل خواب‌آلودگی زیاد یا تغییر رفتار داشته باشند که باید به دامپزشک گزارش شود. هرگز داروهای آرام‌بخش یا ضد اضطراب انسانی را خودسرانه به سگ ندهید؛ بعضی از آن‌ها برای سگ خطرناک‌اند.

چه زمانی به دامپزشک مراجعه کنیم؟

• اضطراب ناگهانی شروع شده و دلیل مشخصی برای آن نمی‌بینید.
• سگ چند روز غذا نمی‌خورد، وزن کم می‌کند یا استفراغ و اسهال او ادامه دارد.
• سگ به خودش آسیب می‌زند، مثلاً پنجه‌اش را تا حد زخم شدن لیس می‌زند.
• پرخاشگری یا گاز گرفتن پیدا کرده است.
• سگ مسن است و تازه دچار بی‌قراری، گیجی یا بیدار ماندن شبانه شده است.
• با وجود چند هفته تلاش، وضعیت بهتر نشده است.

صاحبان سگ گاهی متوجه می‌شوند سگشان پیش از رعد و برق یا اتفاقات دیگر بی‌قرار می‌شود. بخشی از این رفتار به حواس قوی سگ برمی‌گردد که در مطلب حس ششم سگ‌ها به آن پرداخته‌ایم.

پرسش‌های پرتکرار

چگونه اضطراب سگ را از بین ببریم؟

اول علت اضطراب را پیدا کنید و آن را تا جای ممکن کم کنید. برنامه روزانه ثابت، پیاده‌روی و بازی کافی، یک جای امن و عادت دادن تدریجی به عامل ترس معمولاً کمک می‌کند. اگر اضطراب شدید است یا بهتر نمی‌شود، با دامپزشک مشورت کنید.

نشانه‌های اضطراب در سگ چیست؟

لرزش، له‌له زدن بی‌دلیل، دم پایین، پنهان شدن، پارس مداوم، تخریب وسایل و لیس زدن زیاد پنجه از نشانه‌های رایج است. کاهش اشتها، استفراغ و اسهال هم ممکن است دیده شود. این علائم می‌توانند علت جسمی هم داشته باشند، پس معاینه دامپزشک مهم است.

آیا می‌توان به سگ مضطرب داروی آرام‌بخش داد؟

فقط با تجویز دامپزشک. نوع و مقدار دارو باید برای همان سگ تعیین شود. داروهای انسانی را هرگز خودسرانه به سگ ندهید، چون ممکن است برای او خطرناک باشند.

آیا آرام کردن سگ ترسیده ترس او را بیشتر می‌کند؟

خیر. نوازش و صحبت آرام با سگ ترسیده اشکالی ندارد و به او حس امنیت می‌دهد. چیزی که ترس را بیشتر می‌کند، تنبیه، فریاد یا مجبور کردن سگ به روبه‌رو شدن ناگهانی با عامل ترس است.

اضطراب سگ چقدر طول می‌کشد تا بهتر شود؟

بستگی به علت و شدت آن دارد. اضطراب ناشی از یک تغییر کوچک ممکن است در چند روز تا چند هفته کمتر شود. اضطراب‌های عمیق‌تر مثل ترس از صدا یا اضطراب جدایی معمولاً به آموزش منظم و صبر بیشتری نیاز دارند.