آیا سگ ها حسادت می کنند؟

بله، به نظر می‌رسد سگ‌ها هم می‌توانند نوعی حسادت ساده را تجربه کنند. سگی که می‌بیند توجه صاحبش به سگ دیگر، یک حیوان تازه یا حتی یک عضو جدید خانواده رفته، ممکن است خودش را وسط بیندازد، صاحبش را هل بدهد یا رفتارهای جلب‌توجه نشان دهد. در این مطلب می‌خوانید پژوهشگران درباره‌ی حسادت سگ‌ها چه دیده‌اند، نشانه‌های حسادت در سگ چیست، چه چیزهایی آن را تشدید می‌کند و چطور می‌توانید با آن کنار بیایید.

حسادت کردن در سگ‌ها

سگ‌ها از زمان‌های دور همراه و دوست انسان بوده‌اند و رابطه‌ی نزدیکی با صاحب خود می‌سازند. به نظر می‌رسد سگ‌ها برای حفظ این رابطه‌ی صمیمی تلاش می‌کنند و وقتی حس کنند جایگاهشان در خطر است، واکنش نشان می‌دهند.

همه‌ی پستانداران ساختار عصبی و مغزی کم‌وبیش مشابهی دارند. بخش‌هایی از مغز که در هیجان، ترس، خشم و دلبستگی نقش دارند در سگ‌ها هم وجود دارند. به همین دلیل بسیاری از پژوهشگران معتقدند سگ‌ها می‌توانند احساساتی ساده‌تر از احساسات پیچیده‌ی انسان، از جمله نوعی حسادت ابتدایی، را تجربه کنند. البته نمی‌توان با قطعیت گفت درون ذهن سگ دقیقاً چه می‌گذرد؛ آنچه می‌بینیم رفتار اوست.

گاهی سگ‌ها به همنوعان خود حسادت می‌کنند؛ به‌خصوص وقتی سگ دیگری توجه صاحبشان را جلب کرده باشد.

حسادت گاهی با اضطراب اشتباه گرفته می‌شود. اگر سگ شما فقط وقتی تنها می‌ماند بی‌قرار می‌شود، احتمالاً موضوع چیز دیگری است؛ درباره‌ی آن در مطلب اضطراب جدایی در سگ و روش‌های رفع آن بخوانید.

آیا سگ من به سگ‌های دیگر حسادت می‌کند؟

کریستین هریس، پژوهشگر روان‌شناسی در دانشگاه کالیفرنیا، آزمایشی درباره‌ی حسادت در سگ‌ها طراحی کرد. در این آزمایش ۳۶ سگ کوچک زیر نظر گرفته شدند. از صاحبان آن‌ها خواسته شد به سگ خودشان بی‌محلی کنند و در عوض این سه کار را انجام دهند:

• وانمود کنند به یک سگ عروسکی متحرک که دمش را تکان می‌داد و صدا درمی‌آورد محبت می‌کنند.
• وانمود کنند به یک کدو تنبل توخالی که داخلش چراغ بود محبت می‌کنند.
• در حالی که به سگ خود بی‌اعتنا هستند، یک کتاب کودک را با صدای بلند بخوانند.

پژوهشگران در هر مرحله واکنش سگ‌ها به صاحبانشان را ثبت کردند.

نتیجه‌ی آزمایش چه بود؟

حدود ۸۰ درصد سگ‌ها وقتی صاحبشان به سگ عروسکی محبت می‌کرد، صاحب خود را لمس می‌کردند یا هل می‌دادند. این رفتار در مقایسه با زمانی که صاحب به کدو تنبل محبت می‌کرد تقریباً دو برابر و در مقایسه با کتاب‌خوانی تقریباً چهار برابر بیشتر دیده شد.

• حدود یک‌سوم سگ‌ها تلاش کردند خودشان را بین صاحبشان و سگ عروسکی قرار دهند.
• حدود یک‌چهارم سگ‌ها به سگ عروسکی پریدند یا آن را گاز گرفتند.
• در مقابل، فقط یکی از سگ‌ها چنین واکنشی را به کدو تنبل و کتاب نشان داد.

به‌طور خلاصه، سگ‌ها طوری رفتار کردند که انگار می‌خواهند توجه و محبتی را که قبلاً دریافت می‌کردند دوباره به دست بیاورند؛ و این واکنش وقتی رقیب «شبیه سگ» بود بسیار پررنگ‌تر بود.

آیا این نتیجه قطعی است؟

خود پژوهشگران هم تأکید کردند که نمی‌توان با قطعیت درباره‌ی احساسات درونی سگ حرف زد. آزمایش روی تعداد کمی سگ کوچک انجام شد و فقط رفتار را می‌سنجید. اما آنچه به نظر می‌رسد این است که سگ‌ها برای حفظ یک رابطه‌ی اجتماعی مهم تلاش می‌کنند. یعنی اگر سگ را نادیده بگیریم و توجهمان را به رقیبی بدهیم، احتمالاً نوعی حس حسادت را تجربه می‌کند.

نشانه‌های حسادت در سگ

حسادت در هر سگی به یک شکل دیده نمی‌شود. این رفتارها معمولاً وقتی ظاهر می‌شوند که شما به کسی یا چیز دیگری توجه می‌کنید:

• خودش را بین شما و حیوان یا فرد دیگر جا می‌کند.
• با پوزه دست شما را هل می‌دهد، پنجه می‌زند یا روی پایتان می‌پرد.
• پارس می‌کند، ناله می‌کند یا صداهای جلب‌توجه درمی‌آورد.
• به حیوان دیگر غرش می‌کند، دندان نشان می‌دهد یا به آن می‌پرد.
• از غذا، اسباب‌بازی، جای خواب یا خود شما در برابر دیگران «محافظت» می‌کند.
• رفتارهایی را که قبلاً کنار گذاشته بود، مثل ادرار در خانه یا جویدن وسایل، دوباره شروع می‌کند.
• برعکس، گوشه‌گیر می‌شود و کمتر به شما نزدیک می‌شود.

بعضی از این نشانه‌ها می‌توانند دلیل دیگری هم داشته باشند. مثلاً ادرار در خانه یا گوشه‌گیری ناگهانی ممکن است نشانه‌ی بیماری یا درد باشد، نه حسادت.

چه چیزهایی حسادت سگ را برمی‌انگیزد؟

معمولاً هر تغییری که توجه صاحب را از سگ دور کند، می‌تواند زمینه‌ساز رفتارهای حسادت‌آمیز شود:

با سگ حسود چه کنیم؟

هدف این است که سگ بفهمد حضور رقیب به معنای از دست دادن شما نیست. این کارها معمولاً کمک می‌کنند:

1. برنامه‌ی ثابت را حفظ کنید. ساعت غذا، پیاده‌روی و بازی سگ را تا جای ممکن تغییر ندهید، حتی وقتی عضو تازه‌ای به خانه آمده.
2. برای هر سگ زمان جداگانه بگذارید. چند دقیقه بازی یا نوازش فقط برای خود او، بدون حضور رقیب.
3. حضور رقیب را با چیز خوب همراه کنید. وقتی سگ دیگر یا نوزاد نزدیک است و سگ شما آرام است، به او خوراکی یا تحسین بدهید.
4. به رفتار آرام پاداش بدهید، نه به رفتار جلب‌توجه. وقتی سگ هل می‌دهد یا پارس می‌کند، به او توجه نکنید؛ همین که آرام نشست، تحسینش کنید.
5. منابع را جدا کنید. ظرف غذا، آب، جای خواب و اسباب‌بازی هر حیوان را جدا بگذارید تا رقابت کمتر شود.
6. سگ را خسته و سرگرم نگه دارید. پیاده‌روی و بازی کافی انرژی اضافه را تخلیه می‌کند و رفتارهای مشکل‌ساز را کم می‌کند.
7. تنبیه نکنید. داد زدن یا تنبیه بدنی معمولاً سگ را مضطرب‌تر می‌کند و ممکن است رابطه‌اش با رقیب را بدتر کند.

اگر سگ شما علاوه بر حسادت، بیش از حد پرانرژی و بی‌قرار هم هست، مطلب علل بیش‌فعالی در سگ‌ها برایتان مفید است. برای اسباب‌بازی، ظرف غذا و وسایل جداگانه‌ی هر سگ هم می‌توانید به بخش محصولات سگ سر بزنید.

چه زمانی حسادت سگ جدی است؟

رفتارهای حسادت‌آمیز ملایم معمولاً با صبر و برنامه‌ی درست کم می‌شوند. اما در این موارد بهتر است با دامپزشک یا یک مربی رفتار سگ مشورت کنید:

• سگ به حیوان دیگر، کودک یا بزرگسال حمله می‌کند یا گاز می‌گیرد.
• محافظت از غذا یا اسباب‌بازی با غرش شدید و گاز گرفتن همراه است.
• رفتار سگ ناگهان و بدون تغییر مشخصی در خانه عوض شده است.
• سگ کم می‌خورد، بی‌حال است یا نشانه‌های درد دارد.

تغییر ناگهانی رفتار گاهی از درد یا بیماری می‌آید و فقط دامپزشک می‌تواند آن را بررسی کند. اگر نوزاد یا کودک خردسال در خانه دارید، هرگز سگ و کودک را بدون نظارت کنار هم تنها نگذارید.

اگر سگ شما در کنار حسادت نشانه‌های ترس و نگرانی هم دارد، مطلب چگونه اضطراب سگ را از بین ببریم را هم ببینید.

شاید برایتان جالب باشد بدانید: حس همدردی در سگ‌ها

پرسش‌های پرتکرار

آیا سگ‌ها واقعاً حسادت می‌کنند؟

شواهد رفتاری نشان می‌دهد سگ‌ها وقتی توجه صاحبشان به رقیب دیگری می‌رود، واکنش‌هایی شبیه حسادت نشان می‌دهند. در آزمایش کریستین هریس، بیشتر سگ‌ها وقتی صاحبشان به یک سگ عروسکی محبت می‌کرد، صاحب را هل دادند یا خودشان را وسط انداختند. البته نمی‌توان با قطعیت گفت احساس درونی سگ دقیقاً همان حسادت انسانی است.

آیا سگ به سگ دیگر حسادت می‌کند؟

بله، این یکی از رایج‌ترین موقعیت‌هاست. در همان آزمایش، واکنش سگ‌ها به سگ عروسکی خیلی بیشتر از واکنششان به کدو تنبل یا کتاب بود. آوردن سگ جدید به خانه اگر آرام و مرحله‌به‌مرحله انجام شود، معمولاً حسادت کمتری ایجاد می‌کند.

آیا سگ به نوزاد حسادت می‌کند؟

ممکن است. آمدن نوزاد برنامه‌ی خانه و توجه شما را تغییر می‌دهد و بعضی سگ‌ها با بی‌قراری یا جلب‌توجه واکنش نشان می‌دهند. حفظ برنامه‌ی روزانه‌ی سگ و همراه کردن حضور نوزاد با تجربه‌های خوشایند کمک می‌کند. سگ و نوزاد را هرگز بدون نظارت کنار هم نگذارید.

چطور حسادت سگ را کم کنیم؟

برنامه‌ی ثابت غذا و پیاده‌روی، زمان جداگانه برای هر حیوان، جدا کردن ظرف غذا و اسباب‌بازی‌ها و پاداش دادن به رفتار آرام مهم‌ترین قدم‌ها هستند. از تنبیه پرهیز کنید. اگر رفتار به گاز گرفتن یا حمله رسید، با دامپزشک یا مربی رفتار مشورت کنید.