روش های مراقبت و نظافت گوش گربه که بهتر است بدانید

گوش گربه سالم معمولاً تمیز است و به شستشوی مداوم نیاز ندارد؛ کافی است هفته‌ای یک بار داخل گوش گربه را نگاه کنید و فقط وقتی کثیف شد، آن را با روش درست تمیز کنید. داخل گوش سالم صورتی روشن، بی‌بو و تقریباً بدون ترشح است. در این مقاله از مجله پت خرید یاد می‌گیرید گوش سالم و بیمار را چطور از هم تشخیص دهید، گوش گربه را قدم به قدم و بی‌خطر تمیز کنید، چه اشتباه‌هایی نکنید و چه نشانه‌هایی یعنی باید گربه را نزد دامپزشک ببرید.

اگر به سلامت گوش گربه علاقه دارید، مطلب دلایل ناشنوایی گربه‌ها و روش‌های پیشگیری را هم بخوانید.

گوش گربه چه ساختاری دارد؟

گوش گربه از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

• گوش خارجی: لاله گوش (بخش مثلثی و پرمویی که می‌بینید) و مجرای گوش.
• گوش میانی: پرده گوش و استخوانچه‌های ریز پشت آن.
• گوش داخلی: بخشی که هم در شنوایی و هم در حفظ تعادل نقش دارد.

مجرای گوش گربه نسبتاً بلند و L شکل است: اول به سمت پایین می‌رود و بعد به سمت داخل سر می‌پیچد. به همین دلیل ترشحات و آلودگی ممکن است در عمق مجرا بماند و به همین دلیل هم هرگز نباید چیزی را در عمق گوش فرو کرد.

گوش گربه علاوه بر شنیدن، ابزار ابراز احساس هم هست. گوش‌های رو به جلو معمولاً یعنی کنجکاوی و توجه، گوش‌هایی که به طرفین یا عقب خوابیده‌اند معمولاً یعنی ترس، ناراحتی یا آمادگی برای دفاع، و چرخیدن گوش‌ها یعنی گربه دارد صدایی را دنبال می‌کند.

داخل گوش گربه سالم چه شکلی است؟ تفاوت گوش سالم و عفونی

بخش داخلی لاله و ابتدای مجرای گوش در گربه سالم باید صورتی روشن باشد. اگر ترشحی هست، مقدار کمی ترشح قهوه‌ای روشن طبیعی‌تر از ترشح قهوه‌ای تیره، سیاه یا قرمز است.

قرمزی، تورم و تغییر رنگ ترشحات ممکن است نشانه عفونت باکتریایی یا قارچی، آلرژی، انگل گوش یا گرفتگی مجرا به دلیل تجمع ترشحات باشد. در همه این موارد گوش باید توسط دامپزشک معاینه شود.

هر چند وقت یک بار گوش گربه را تمیز کنیم؟

بیشتر گربه‌های سالم خودشان گوششان را تمیز نگه می‌دارند و به شستشوی منظم نیاز ندارند. شستشوی بیش از حد می‌تواند پوست مجرا را تحریک کند و خودش زمینه‌ساز مشکل شود. روال درست این است:

• بررسی هفتگی: هفته‌ای یک بار داخل گوش را نگاه و بو کنید.
• تمیز کردن فقط در صورت نیاز: اگر کمی کثیفی در بخش‌های قابل دیدن هست، آن را پاک کنید.
• شستشو با محلول گوش: فقط وقتی دامپزشک توصیه کرده یا گوش واقعاً کثیف است.

بهتر است عادت دادن گربه به دست زدن به گوش‌ها را از بچگی، یعنی حدود ۸ هفتگی، شروع کنید. این‌طوری گربه به بررسی هفتگی گوش عادت می‌کند و هر بار که لازم باشد، تمیز کردن سریع‌تر و راحت‌تر انجام می‌شود. برای پاک کردن بخش بیرونی لاله گوش می‌توانید از دستمال مرطوب مخصوص گربه استفاده کنید.

بعد از هر بار بررسی یا تمیز کردن، به گربه یک خوراکی تشویقی بدهید تا این کار برایش تجربه‌ای خوشایند شود. درباره اینکه گوش گربه شما هر چند وقت به شستشو نیاز دارد و کدام محلول مناسب است، با دامپزشک مشورت کنید؛ گربه‌هایی که سابقه عفونت گوش دارند ممکن است برنامه متفاوتی لازم داشته باشند.

مراقبت از گوش بخشی از بهداشت کلی گربه است. درباره دندان‌های شیری گربه و بهداشت دندان هم بخوانید. گربه‌های مسن‌تر هم بیشتر در معرض مشکلات مختلف‌اند؛ مشکلات شایع گربه‌های سالخورده را ببینید.

چگونه گوش گربه را تمیز کنیم؟ آموزش قدم به قدم

پیش از شروع، این وسایل را آماده کنید: محلول شستشوی گوش مخصوص گربه (که دامپزشک تأیید کرده)، پنبه یا گاز تمیز، یک حوله و چند خوراکی تشویقی.

1. گربه را روی پای خود یا روی سطحی صاف قرار دهید. یک دست را روی بدنش بگذارید و با همان دست سرش را نگه دارید تا گربه در جای خود بماند. اگر گربه ناآرام است، او را در یک حوله بپیچید یا از نفر دوم کمک بگیرید.
2. با انگشت شست و اشاره نوک گوش را بگیرید و آرام آن را برگردانید تا داخل گوش و ابتدای مجرا را ببینید. دنبال ترشح، قرمزی و هر بویی باشید که می‌تواند نشانه عفونت، آلرژی، گرفتگی یا انگل باشد. اگر این نشانه‌ها را دیدید، شستشو را متوقف کنید و گربه را نزد دامپزشک ببرید.
3. با یک دست سر گربه را نگه دارید و با شست گوش را باز نگه دارید. محلول شستشو را در دست دیگر بگیرید. همین روش برای ریختن قطره و پماد گوشی که دامپزشک تجویز کرده هم به کار می‌رود.
4. محلول را به اندازه‌ای که روی برچسب محصول یا توسط دامپزشک گفته شده در مجرای گوش بریزید. نوک قطره‌چکان نباید وارد عمق مجرا شود.
5. قاعده گوش (پایین گوش، نزدیک سر) را حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه آرام ماساژ دهید تا محلول در تمام مجرای بلند گوش پخش شود و ترشحات را نرم کند. معمولاً صدای شلپ‌شلپ ملایمی می‌شنوید.
6. اگر گربه سرش را تکان داد و مقداری از محلول بیرون ریخت، اشکالی ندارد. این کار به بیرون آمدن ترشحات کمک می‌کند.
7. ترشحات و محلول اضافه را با پنبه یا گاز فقط از بخش‌های قابل دیدن گوش پاک کنید. گوش‌پاک‌کن را هرگز داخل مجرای گوش نکنید؛ این کار ترشحات را به عمق مجرا هل می‌دهد و ممکن است به پرده گوش آسیب بزند.
8. در پایان به گربه خوراکی تشویقی بدهید و همین کار را برای گوش دیگر تکرار کنید.

بعضی گربه‌ها هنگام این کار با پنجه از خودشان دفاع می‌کنند. برای اینکه بدانید چرا گربه چنگ می‌زند و چطور آرامش کنید، این مطلب را بخوانید.

اشتباه‌های رایج در نظافت گوش گربه

• فرو کردن گوش‌پاک‌کن یا هر وسیله نوک‌تیز در مجرای گوش.
• استفاده از الکل، آب اکسیژنه، روغن یا محلول‌های خانگی بدون نظر دامپزشک؛ این مواد ممکن است پوست گوش را تحریک کنند.
• ریختن آب در گوش هنگام حمام؛ هنگام حمام کردن حیوان خانگی مراقب باشید آب وارد گوش‌ها نشود.
• شستشوی بیش از حد گوش سالم.
• تمیز کردن گوشی که قرمز، دردناک یا بدبو است، به جای بردن گربه نزد دامپزشک.
• استفاده از قطره‌های گوش انسان یا داروی گربه دیگر بدون تجویز دامپزشک.

بیماری‌های رایج گوش گربه

اگر به گوش گربه توجه نکنید، ممکن است مشکلات آن دیر تشخیص داده شود. برخی از بیماری‌های رایج گوش گربه عبارت‌اند از:

• کنه گوش: انگلی رایج و بسیار مسری بین حیوانات خانگی است. نشانه اصلی‌اش خاراندن زیاد گوش است و بقایای آن در گوش شبیه دانه‌های قهوه آسیاب‌شده، تیره و خشک به نظر می‌رسد. اگر یکی از حیوانات خانه کنه گوش دارد، دامپزشک معمولاً بررسی بقیه حیوانات را هم توصیه می‌کند.
• عفونت گوش: معمولاً به دلیل باکتری، قارچ یا عوامل آلوده‌ای که در مجرای گوش گیر می‌افتند ایجاد می‌شود. عفونت گوش باید زود درمان شود، چون برای گربه بسیار ناراحت‌کننده است. عفونت گوش ممکن است نشانه مشکلی زمینه‌ای مثل آلرژی، اختلالات هورمونی یا بیماری‌های ارثی هم باشد.
• هماتوم گوش: تجمع خون در لاله گوش که آن را متورم و پف‌کرده می‌کند. این مشکل معمولاً به دنبال عفونت گوش، کنه گوش، کک یا آلودگی‌های دیگری پیش می‌آید که باعث می‌شوند گربه گوشش را شدید بخاراند یا سرش را محکم تکان دهد.

چه زمانی گربه را نزد دامپزشک ببریم؟

اگر هر یک از این نشانه‌ها را دیدید، خودتان گوش را شستشو ندهید و گربه را نزد دامپزشک ببرید:

• خاراندن مداوم گوش یا تکان دادن مکرر و شدید سر
• ترشح تیره، سیاه، زرد، چرکی یا خونی
• بوی بد از گوش
• قرمزی، تورم یا پف کردن لاله گوش
• درد هنگام لمس گوش
• کج نگه داشتن سر، از دست دادن تعادل یا راه رفتن نامتعادل
• کم شدن شنوایی یا بی‌توجهی ناگهانی به صداها

گوش داغ همراه با بی‌حالی و بی‌اشتهایی ممکن است با تب همراه باشد؛ نشانه‌های تب در گربه را بشناسید. تغییر محیط و استرس، مثلاً هنگام اسباب‌کشی گربه به خانه جدید، هم می‌تواند رفتارهایی مثل خاراندن زیاد را بیشتر کند، پس دلیل را با دقت پیدا کنید.

پرسش‌های پرتکرار

داخل گوش گربه باید چه رنگی باشد؟

داخل گوش گربه سالم صورتی روشن، بی‌بو و تقریباً بدون ترشح است. مقدار کمی ترشح قهوه‌ای روشن می‌تواند طبیعی باشد. قرمزی، تورم یا ترشح تیره و بدبو نشانه مشکل است و باید دامپزشک آن را ببیند.

آیا لازم است گوش گربه را مرتب بشوییم؟

معمولاً نه. بیشتر گربه‌های سالم به شستشوی منظم گوش نیاز ندارند و شستشوی زیاد ممکن است گوش را تحریک کند. کافی است هفته‌ای یک بار گوش را بررسی کنید و فقط در صورت کثیفی یا توصیه دامپزشک آن را تمیز کنید.

ترشح سیاه داخل گوش گربه نشانه چیست؟

ترشح سیاه یا قهوه‌ای تیره که شبیه قهوه آسیاب‌شده است، اغلب با کنه گوش دیده می‌شود، اما ممکن است نشانه عفونت قارچی یا باکتریایی هم باشد. تشخیص قطعی فقط با معاینه دامپزشک ممکن است، پس پیش از درمان خانگی گربه را معاینه کنید.

آیا می‌توان با گوش‌پاک‌کن گوش گربه را تمیز کرد؟

گوش‌پاک‌کن را فقط برای پاک کردن چین‌های قابل دیدن لاله گوش استفاده کنید و هرگز وارد مجرای گوش نکنید. فرو کردن آن ترشحات را به عمق مجرا می‌برد و ممکن است به پرده گوش آسیب بزند.

چرا گربه گوشش را زیاد می‌خاراند؟

شایع‌ترین دلایل کنه گوش، عفونت گوش، آلرژی و کک هستند. خاراندن شدید ممکن است به زخم یا هماتوم گوش منجر شود. اگر خاراندن چند روز ادامه دارد یا با ترشح و بو همراه است، گربه را نزد دامپزشک ببرید.