تغذیه سگ بیمار کلیوی ؛ بهترین غذا برای سگ های با بیماری کلیوی

بهترین غذا برای سگ بیمار کلیوی معمولاً غذای مخصوص کلیه است که دامپزشک تجویز می‌کند: غذایی با فسفر کم، سدیم کم، پروتئین باکیفیت اما به مقدار کنترل‌شده و رطوبت کافی. بیماری کلیه در ابتدا برای صاحب سگ ترسناک است، اما بسیاری از سگ‌ها با رژیم درست و مراقبت منظم هنوز می‌توانند زندگی خوب و نسبتاً طولانی داشته باشند. در این مقاله از مجله پت خرید می‌گوییم غذاهای مفید برای کلیه‌ی سگ کدام‌اند، از چه خوراکی‌هایی باید دوری کرد و برنامه‌ی غذایی روزانه را چطور تنظیم کنید.

چرا تغذیه برای سگ بیمار کلیوی این‌قدر مهم است؟

کار کلیه‌ها پاک کردن خون از مواد زائد و سموم و دفع آن‌ها همراه ادرار است. وقتی کلیه‌ها بیمار می‌شوند، این مواد در بدن جمع می‌شوند و سگ احساس بیماری، تهوع و بی‌اشتهایی می‌کند. غذا مستقیماً بر مقدار این مواد زائد اثر دارد، برای همین تغذیه یکی از اصلی‌ترین بخش‌های مراقبت از سگ بیمار کلیوی است.

دانستن این‌که دیگر نمی‌توانید از غذای سفره به سگتان بدهید و باید بیشتر به تغذیه‌اش فکر کنید، ممکن است در ابتدا استرس‌زا باشد. اما تغذیه‌ی سگ بیمار کلیوی همیشه دشوار نیست؛ فقط لازم است شما و سگتان چند تغییر ثابت در عادت‌های روزانه ایجاد کنید.

نشانه‌هایی که ممکن است به کلیه مربوط باشد

• نوشیدن آب بیش از معمول و ادرار زیاد؛
• کم شدن اشتها و کاهش وزن؛
• استفراغ و بی‌حالی؛
• بوی بد و غیرعادی دهان؛
• ضعف و کم شدن تحرک.

این نشانه‌ها مخصوص بیماری کلیه نیستند و فقط با آزمایش خون و ادرار می‌توان بیماری را تشخیص داد. بوی بد دهان مثلاً ممکن است به مشکلات دندان هم مربوط باشد؛ درباره‌ی آن در مطلب نظافت دندان‌های سگ بخوانید.

اصول تغذیه سگ بیمار کلیوی

رژیم کلیوی چند اصل کلیدی دارد که بیشتر دامپزشکان روی آن تأکید می‌کنند:

خبر خوب برای صاحبان نگران این است که غذاهای خشک و کنسروی مخصوص سگ‌های مبتلا به ناراحتی کلیوی با همین اصول ساخته شده‌اند. این غذاها جزو رژیم‌های درمانی دامپزشکی‌اند و بهتر است با نظر دامپزشک انتخاب شوند. منابع دامپزشکی مانند PetMD هم بر همین اصول تأکید دارند.

اهمیت آب و غذای مرطوب

در نارسایی کلیه، بدن نمی‌تواند سموم را به‌خوبی دفع کند و به مایعات بیشتری نیاز دارد. به همین دلیل غذای مرطوب یا کنسروی برای بسیاری از این سگ‌ها مناسب است و به تأمین آب بدنشان کمک می‌کند. اگر سگ شما غذای خشک کلیوی می‌خورد، از دامپزشک بپرسید آیا می‌توانید کمی آب ولرم به آن اضافه کنید.

مطمئن شوید سگ همیشه به آب تازه و تمیز دسترسی دارد. این موضوع برای همه‌ی حیوانات حیاتی است، اما برای سگ بیمار کلیوی بسیار مهم‌تر است. هرگز آب سگ کلیوی را برای کم کردن ادرارش محدود نکنید. درباره‌ی آب‌هایی که برای سگ خطرناک‌اند هم مطلب ۶ نوع آب خطرناک برای سگ را بخوانید. در برخی موارد دامپزشک ممکن است برای جبران کم‌آبی، سرم زیرپوستی هم تجویز کند.

غذاهای مفید برای کلیه سگ

بیماری کلیه به این معنا نیست که سگ فقط باید یک نوع غذای خاص بخورد یا این‌که حتماً باید از غذای خشک کلیوی پرهیز کرد. پایه‌ی رژیم معمولاً غذای کامل کلیوی است و در کنار آن، با اجازه‌ی دامپزشک، می‌شود از چند خوراکی ساده هم استفاده کرد:

• غذای مخصوص کلیه: خشک یا کنسروی، مطابق تجویز دامپزشک؛ اصلی‌ترین بخش رژیم.
• هویج: به‌عنوان تشویقی گاه‌به‌گاه؛ کم‌کالری و سرشار از فیبر است.
• لوبیا سبز: پخته و بدون نمک، به‌عنوان میان‌وعده‌ی گاهی.
• پروتئین تازه و پخته و کم‌چرب: مثل سینه‌ی مرغ یا بوقلمون یا گوشت گاو کم‌چرب، بدون نمک و ادویه؛ مقدار آن را حتماً دامپزشک تعیین کند، چون گوشت فسفر هم دارد.
• مکمل‌ها: برخی دامپزشکان برای سگ‌های کلیوی مکمل‌هایی مثل امگا ۳ یا مواد کاهنده‌ی فسفر تجویز می‌کنند؛ این‌ها را فقط با نسخه‌ی دامپزشک بدهید.

مجموع خوراکی‌های تشویقی باید بخش کوچکی از غذای روزانه باشد تا تعادل رژیم کلیوی به هم نخورد.

خوراکی‌هایی که سگ کلیوی نباید بخورد

دادن میوه و سبزیجات را خودسرانه و تصادفی شروع نکنید. پیش از دادن هر خوراکی تازه، درباره‌اش مطمئن شوید یا از دامپزشک بپرسید. این موارد را از رژیم سگ کلیوی دور نگه دارید:

• انگور و کشمش: برای همه‌ی سگ‌ها سمی‌اند و می‌توانند خودشان باعث نارسایی حاد کلیه شوند؛ برای سگ کلیوی خطرشان دوچندان است.
• پیاز و سیر: در هر شکلی، خام، پخته یا پودری، برای سگ سمی‌اند.
• غذاهای شور: غذای سفره، کالباس و سوسیس، پنیرهای شور و تشویقی‌های پرنمک.
• خوراکی‌های پرفسفر: استخوان، مقدار زیاد گوشت و احشا و لبنیات پرفسفر.
• پروتئین زیاد و تشویقی‌های گوشتی پرحجم: که تعادل رژیم کلیوی را به هم می‌زنند.

تهیه غذا و برنامه‌ی غذایی روزانه

سخت‌ترین بخش نگهداری از سگ بیمار کلیوی، پایبندی به یک رژیم ثابت و منظم است؛ چه شما و دامپزشک تصمیم بگیرید غذای کنسروی یا خشک مخصوص سگ بخورد، چه غذای خانگی پخته. این نکته‌ها کمک می‌کند:

1. وعده‌های کم‌حجم و بیشتر: سگ‌های کلیوی اغلب اشتهای کمی دارند و وزن کم می‌کنند. غذا را در چند وعده‌ی کوچک در طول روز بدهید.
2. غذای خوش‌خوراک: کمی گرم کردن غذای کنسروی بویش را بیشتر می‌کند و ممکن است اشتهای سگ را تحریک کند.
3. تغییر تدریجی: غذای کلیوی را طی چند روز و به‌تدریج با غذای قبلی جایگزین کنید تا سگ آن را بپذیرد و دچار مشکل گوارشی نشود.
4. غذای خانگی فقط با دستور دامپزشک: رژیم خانگی کلیوی باید دقیق متعادل شود؛ گوشت و مرغ بدون حساب‌وکتاب می‌تواند فسفر و پروتئین زیادی وارد بدن کند.
5. ثبت وزن و اشتها: وزن سگ را مرتب کنترل کنید و هر کاهش وزن یا بی‌اشتهایی را به دامپزشک بگویید.

اگر سگ مدتی غذای کلیوی را نخورد، او را گرسنه نگه ندارید؛ گرسنگی طولانی برای سگ کلیوی خطرناک است. با دامپزشک درباره‌ی گزینه‌ی دیگری که سگ بپذیرد صحبت کنید. مشکلات گوارشی هم ممکن است اشتهای سگ را کم کند؛ درباره‌ی آن‌ها مطلب بیماری‌های دستگاه گوارش در سگ را بخوانید.

کنترل وزن و سبک زندگی

حفظ وزن مناسب و تحرک ملایم به سلامت کلی سگ کمک می‌کند. اگر سگ کلیوی شما اضافه وزن هم دارد، کاهش وزن باید آرام و زیر نظر دامپزشک باشد؛ نکته‌های کلی را در مطلب روش‌های کاهش وزن برای سگ‌های دارای اضافه وزن ببینید. در سفر هم غذای کلیوی و آب کافی همراه داشته باشید و برنامه‌ی وعده‌ها را به هم نزنید؛ چند توصیه‌ی مهم برای سفر با سگ در این زمینه به کارتان می‌آید.

نقش شما در خانه و زمان مراجعه به دامپزشک

دامپزشک رژیم و دارو را تعیین می‌کند، اما آن‌چه هر روز در خانه انجام می‌دهید، مثل دادن غذای درست، در دسترس بودن آب و پرهیز از خوراکی‌های ممنوع، اثر بزرگی بر کیفیت زندگی سگ دارد. سلامتی سگ شما تا حد زیادی در دستان خودتان است. آزمایش‌های دوره‌ای خون و ادرار هم کمک می‌کند دامپزشک رژیم را با تغییر وضعیت سگ هماهنگ کند.

در این موارد بدون معطلی با دامپزشک تماس بگیرید:

• سگ بیش از یک روز چیزی نخورده است؛
• استفراغ مکرر یا اسهال دارد؛
• بسیار بی‌حال و ضعیف شده است؛
• ادرار نمی‌کند یا مقدار ادرارش ناگهان خیلی کم شده است؛
• آب نمی‌نوشد یا نشانه‌های کم‌آبی مثل خشکی لثه دارد؛
• ممکن است انگور، کشمش یا ماده‌ی سمی دیگری خورده باشد.

پرسش‌های پرتکرار

غذاهای مفید برای کلیه سگ کدام‌اند؟

پایه‌ی رژیم، غذای مخصوص کلیه با فسفر و سدیم کم و پروتئین باکیفیت به مقدار کنترل‌شده است. در کنار آن، هویج و لوبیا سبز پخته‌ی بدون نمک به‌عنوان تشویقی گاه‌به‌گاه مناسب‌اند. هر خوراکی دیگری را با نظر دامپزشک اضافه کنید.

آیا سگ کلیوی می‌تواند گوشت بخورد؟

بله، اما به مقدار کنترل‌شده. گوشت کم‌چرب و پخته مثل سینه‌ی مرغ یا بوقلمون منبع پروتئین باکیفیت است، ولی فسفر هم دارد. مقدار آن را باید دامپزشک تعیین کند.

غذای خشک بهتر است یا کنسروی؟

هر دو نوع غذای کلیوی می‌توانند مناسب باشند. غذای کنسروی رطوبت بیشتری دارد و به تأمین آب بدن کمک می‌کند؛ برای همین برای بسیاری از سگ‌های کلیوی گزینه‌ی خوبی است. انتخاب نهایی را با دامپزشک و بر اساس اشتهای سگ انجام دهید.

آیا باید آب سگ کلیوی را محدود کنم؟

نه. سگ بیمار کلیوی به آب بیشتری نیاز دارد تا مواد زائد را دفع کند. همیشه آب تازه و تمیز در دسترسش بگذارید و اگر کم می‌نوشد، به دامپزشک بگویید.

چه خوراکی‌هایی برای سگ کلیوی خطرناک است؟

انگور و کشمش، پیاز و سیر، غذاهای شور و تشویقی‌های پرنمک و خوراکی‌های پرفسفر مثل استخوان. انگور و کشمش حتی در سگ سالم هم ممکن است باعث نارسایی کلیه شوند.