دلایل عطسه کردن در گربه ها و راهکار و درمان عطسه گربه

عطسه کردن در گربه‌ها به‌عنوان یک واکنش طبیعی و مفید برای بدن آن‌ها شناخته می‌شود. این عمل به گربه‌ها کمک می‌کند تا مواد تحریک‌کننده، میکروب‌ها و آلرژن‌ها را با شدت از بینی خود خارج کنند. عطسه تنها مختص انسان‌ها نیست؛ بسیاری از گونه‌های جانوری از جمله سگ‌ها، مرغ‌ها، فیل‌ها و حتی برخی از مارمولک‌ها نیز این واکنش را نشان می‌دهند. در واقع، عطسه به‌عنوان یک مکانیزم دفاعی عمل می‌کند که به پاک‌سازی مجاری تنفسی کمک می‌کند.

اگر گربه شما عطسه می‌کند، این معمولاً بخشی از روند طبیعی پاک‌سازی بینی‌اش است و در اکثر موارد نگران‌کننده نیست. با این حال، اگر عطسه گربه شما تداوم داشته باشد و با علائم دیگری مانند سرفه، آبریزش بینی، کاهش اشتها یا خستگی همراه شود، ممکن است نشانه‌ای از وجود بیماری نهفته‌ای باشد که نیاز به بررسی و درمان دارد.

عوامل متعددی می‌توانند باعث عطسه در گربه‌ها شوند، از جمله آلرژی به گرد و غبار، گرده گیاهان، یا حتی خاک گربه استفاده شده در ظرف خاک گربه. برخی از گربه‌ها به مواد شیمیایی موجود در محصولات خانگی یا حتی عطرها حساسیت دارند. همچنین، عفونت‌های تنفسی یا ویروسی می‌توانند به عطسه مداوم منجر شوند و در این صورت نیاز به مراجعه به دامپزشک وجود دارد.

در این مقاله، به بررسی دلایل عطسه کردن در گربه‌ها خواهیم پرداخت و راهکارها و درمان‌های ممکن برای این وضعیت را توضیح می‌دهیم. پس با ما همراه باشید.

چه عواملی باعث عطسه کردن گربه ها می شود؟

به چندین دلیل تشخیص این عارضه در این حیوان بسیار دشوار است. در ابتدا باید این امر توسط دامپزشک تایید شود. چون زمانی که دوست پشمالوی شما سرفه یا سکسه می‌کند، بالا می‌آورد یا سینه‌اش خس‌خس می‌کند، همه اینها می‌تواند توسط فرد غیر متخصص به اشتباه به عنوان عطسه تشخیص داده شود. توصیه می‌شود در هنگام وقوع عطسه از حیوان خانگی خود فیلم بگیرید.

با نشان دادن این فیلم به دامپزشک، در تشخیص دقیق به او کمک خواهید کرد. مانع دیگر در تشخیص این مورد، تعدد علل نهفته بیماری است. عفونت، التهاب مزمن، بیماری‌های دهان و دندان، سرطان و استنشاق مواد خارجی می‌توانند از دلایل عطسه کردن این حیوان باشند. در اینجا به برخی از دلایل احتمالی عطسه کردن این حیوانات خانگی اشاره می‌کنیم.

• عفونت های تنفسی ویروسی

به طور کلی علت اصلی عطسه کردن گربه، عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی است. شایع ترین عفونت این حیوانات تبخال است. برخی محققان تخمین زده اند که حدود 80 تا 90 درصد از گربه ها به ویروس تبخال آلوده اند. برخلاف انسان ها، ویروس تبخال در این موجودات در ابتدا علایم تنفسی فوقانی مانند ترشحات گوش و بینی را ایجاد می کند. در این حیوانات خانگی نیز همانند انسان ها علایم ویروس تبخال در اثر استرس تشدید می گردد. تحقیقات انجام شده نشان می دهند که داروهای موجود می توانند نتایج رضایت بخشی را برای گربه های آلوده به ویروس تبخال داشته باشند.

اما در حال حاضر درمان قطعی برای تبخال وجود ندارد و این عفونت ها مادام العمر هستند. سایر عفونت های ویروسی که می توانند در ایجاد عطسه نقش داشته باشند عبارتند از: ویروس آنفلوانزا و ویروس کالیسی.
شاید برایتان جالب باشد بدانید: بیماری‌های شایع گربه های خانگی

• عفونت های باکتریایی

به طور کلی عفونت های باکتریایی در علائم تنفسی فوقانی این حیوانات نقش ثانویه دارند. اگر ترشحات زرد رنگ یا سبز رنگی از بینی یا چشم حیوان خارج می شود، این ترشحات غیرطبیعی نشانه ای از وجود عفونت های باکتریایی می باشند. به هر حال عفونت های باکتریایی هیچ وقت به تنهایی عامل بیماری نیستند. در حقیقت پروسه بیماری یا ویروس های تنفسی به مجاری بینی آسیب می زنند. متعاقبا ایمنی بدن حیوان کاهش یافته و باکتری ها فرصت نفوذ به آن منطقه را پیدا می کنند. بوردتلا، میکوپلاسما و کلامیدیا از شایع ترین نوع عفونت های باکتریایی هستند. در این موارد روند درمان با تجویز آنتی بیوتیک هایی مانند داکسی سایکلین یا آزیترومایسین انجام می شود. درنتیجه عطسه و سایر علائم رنج آور بیماری به طرز چشمگیری کاهش می یابد و به دوست پشمالوی شما اجازه می دهد تا راحت تر نفس بکشد.

• التهاب و تحریک

آن دسته از بیماری هایی که در بینی التهاب و تحریک ایجاد می کنند، باعث عطسه کردن حیوان می شوند. در بسیاری از موارد گربه شما مدت‌ها پس از رفع مشکل اولیه، همچنان از عطسه کردن رنج خواهد برد. این وضعیت به عنوان ورم مزمن مخاط بینی شناخته می شود. متاسفانه هیچ آزمایش خاصی برای تشخیص التهاب به عنوان تنها دلیل این عارضه در این حیوانات وجود ندارد؛ تنها راه تشخیص، نمونه برداری از بینی است که باید تحت بیهوشی انجام شود.

بنابراین به محض اینکه علل احتمالی دیگر رد شوند، التهاب به عنوان یکی از دلایل اصلی در نظر گرفته می شود. آلرژی هم نوعی التهاب به شمار می رود، اما رینیت آلرژیک (عطسه ناشی از آلرژی) آنقدر نادر است که تقریباً در حیوانات خانگی وجود ندارد.

• استنشاق مواد خارجی

استنشاق مواد خارجی مانند برگ های برخی از گیاهان و غیره می تواند باعث تحریک مجاری بینی شود. در این صورت واکنش طبیعی بدن حیوان برای دفع این مواد خارجی، عطسه کردن است. البته این روش فقط برای دفع ذرات کوچک مانند گرد وغبار عمل می کند. برای دفع جسم خارجی با ابعاد بزرگ‌تر، از طریق 2 مرحله می توان وارد عمل شد: ابتدا توسط عمل جراحی یک دوربین کوچک را وارد بینی حیوان بیهوش می کنند و سپس محلول نمک استریل شده را با فشار وارد مجاری بینی می کنند تا مواد خارجی خارج شوند.

• بیماری دهان و دندان

بسیاری از دارندگان حیوانات خانگی از شنیدن اینکه بیماری دهان و دندان می تواند در عطسه گربه نقش داشته باشد تعجب می کنند. ریشه دندان های این حیوان روی فک بالا و درست نزدیک به مجرای بینی اش قرار دارد. هنگامی که دندان ها خراب می شوند، دیواره حائل بین حفره دندان و بینی از بین می رود و مواد غذایی وارد بینی می شوند و رفلکس عطسه را ایجاد می کنند. اگر به بیماری دندان در گربه خود مشکوک هستید، مراجعه به دامپزشک توصیه می شود.

• تومورها

تومورها نیز از دلایل احتمالی عطسه کردن گربه مخصوصا در حیوانات مسن هستند. تومورها در داخل مجرای بینی رشد کرده و تحریک و التهاباتی ایجاد می کنند که منجر به عطسه می شوند. این تومورها معمولاً از طریق رینوسکوپی (معاینه بینی و حنجره) یا نمونه برداری قابل تشخیص هستند.

• عفونت های قارچی

اگرچه این نوع عفونت کمتر از عفونت های ویروسی یا باکتریایی شایع است، اما عفونت های قارچی به عنوان یکی از دلایل این عارضه شناخته می شوند. برخلاف عفونت های ویروسی، برای عفونت های قارچی درمان های موثرتری وجود دارد. اما برای دستیابی به تشخیص دقیق معمولاً به جراحی بینی یا نمونه برداری نیاز است.

• سایر علل

دلایل دیگری ازجمله پولیپ یا شکل غیر عادی بینی و دهان می تواند در ایجاد عطسه نقش داشته باشد. اما عللی که قبلا به آنها اشاره کردیم بسیار شایع تر هستند.

آیا عطسه کردن گربه موضوعی جدی است؟

پاسخ این سوال به این نکته بستگی دارد که بدانیم علت عطسه کردن عوامل محیطی است یا وجود یک بیماری. گاهی تحریک کننده هایی که باعث ایجاد این عارضه می شوند محیطی هستند، مانند وجود گرد وغبار، کپک یا گرده که در این موارد عطسه کردن معمولاً موضوع جدی نیست. اغلب عطسه کردن دلیل بر وجود یک عفونت ویروسی است. التهاب و عفونت باکتریایی باعث آسیب رساندن به ساختار داخل بینی می شود و مشکل را تداوم می بخشد.

اگر گربه من عطسه کند، چه می شود؟

پاسخ این سوال بستگی به علت این عارضه دارد. اگر عطسه کردن گربه به طور محدود اتفاق بیفتد، مشکل احتمالاً از بین می رود. اما اگر حیوان خانگی شما به طور ناگهانی شروع به عطسه کند و این موضوع چند روز طول بکشد، نیاز به درمان توسط دامپزشک وجود دارد. در صورتی که حیوان شما از این بیماری مزمن رنج می برد، احتمالاً تا آخر عمر عطسه متناوب خواهد داشت.

چه زمانی باید به دامپزشک مراجعه کرد؟

از آنجا که بسیاری از این شرایط برای حیوان شما دردناک هستند، تصمیم عاقلانه این است که به محض مشاهده مشکل، او را نزد دامپزشک ببرید. علائم زیر بسیار جدی هستند:

• بی اشتهایی
• کاهش وزن
• ترشحات بینی
• وخیم شدن علائم
• تداوم علائم بیش از چند روز

همراهی عطسه کردن گربه با سایر علائم

همراهی این عارضه با خس خس سینه می تواند نشانه وجود همزمان بیماری دستگاه تنفسی تحتانی باشد. اگر حیوان خانگی شما سرفه و عطسه می کند به معنی ناراحتی دستگاه تنفسی فوقانی است که همراه با آبریزش بینی باعث تحریک گلوی او می شود.

درصورتی که ترشحات بینی همراه با خون یا مخاط چرکی باشد، حتما قبل از تمیز کردن صورت دوست کوچولوی خود از او عکس بگیرید. زیرا این امر می تواند به تشخیص دقیق تر توسط دامپزشک کمک کند. خونریزی مزمن بینی می تواند نشان از وجود سرطان مخصوصا در حیوانات خانگی مسن باشد اما این موضوع قطعی نیست.

عطسه و آبریزش بینی در گربه

آبریزش بینی یکی از شایع‌ترین علائم همراه با عطسه در گربه‌هاست. رنگ ترشحات اطلاعات تشخیصی مهمی می‌دهد:

• ترشح شفاف و آبکی: معمولاً نشانه تحریک محیطی (گرد، دود، عطر) یا مراحل اولیه عفونت ویروسی است و اغلب خودبه‌خود برطرف می‌شود.
• ترشح زرد یا سبز: نشانه عفونت باکتریایی است و نیاز به آنتی‌بیوتیک تجویزی دامپزشک دارد.
• ترشح همراه با خون: می‌تواند نشانه تومور، ضربه یا عفونت شدید باشد؛ فوری به دامپزشک مراجعه کنید.

در موارد خفیف، استفاده از دستگاه رطوبت‌ساز، تمیز نگه داشتن محیط و حذف محرک‌های هوایی (دود، اسپری، عطر) می‌تواند آبریزش بینی گربه را کاهش دهد. درمان دارویی باید حتماً توسط دامپزشک تجویز شود.

بیشتر بدانید: نشانه‌های تب گربه و روش های درمان

چگونه دامپزشکان علت عطسه کردن گربه را تشخیص می دهند؟

اگرچه درمان این عارضه در گربه ها معمولاً هزینه زیادی ندارد، اما دستیابی به تشخیص دقیق مطمئناً هزینه‌بر است. از آنجا که حفره بینی یک مکان استریل نیست، حتی نتیجه مثبت کشت برخی از باکتری ها هم نمی تواند اثبات کند که آن باکتری دلیل اصلی عطسه کردن است. روش‌های تشخیصی رایج عبارتند از:

• معاینه بدن

دامپزشک برای ارزیابی وضعیت کلی سلامت حیوان چند آزمایش پایه‌ای انجام می دهد. معاینه دندان ها باید بخشی از معاینه اولیه باشد تا بیماری دهان و دندان رد شود.

• تصویربرداری

تصویربرداری می تواند برای پی بردن به دلایل نهفته بیماری و ارزیابی میزان آسیب وارده به قسمت داخلی بینی بسیار مفید باشد. دامپزشک می تواند با استفاده از اشعه ایکس از سر و سینه گربه عکس برداری کند. در جراحی بینی نیز دوربینی برای جستجوی تومورها یا پلاک های قارچی به مجاری بینی گربه بیهوش وارد می شود.

• نمونه برداری

برای پی بردن به علل التهابی، قارچی و سرطانی ممکن است طی جراحی بینی، از دیواره های حفره بینی نمونه برداری انجام شود.

• شستشوی حفره بینی

شستشوی مجاری بینی با فشار در حالی که گربه تحت بیهوشی است، گاهی اوقات می تواند اطلاعات تشخیصی ارائه دهد و همچنین یک روش درمانی است. شاید برایتان جالب باشد بدانید: علایم عفونت ادراری گربه ها و نحوه درمان آن

عطسه کردن گربه چگونه درمان می شود؟

همیشه در پروسه درمان، ابتدا باید علت اصلی عارضه تشخیص داده شود. هدف در بیشتر موارد مزمن، کاهش دفعات و شدت علائم است نه درمان قطعی. ثابت شده است که استفاده از آنتی بیوتیک ها در کنترل علائم بالینی بسیار موثر می باشد.

• آنتی بیوتیک ها

اگرچه عفونت های باکتریایی به ندرت مشکل اصلی ایجاد این عارضه هستند، اما معمولا از آنتی بیوتیک ها برای تسریع درمان و بهبود سریع‌تر حیوان خانگی استفاده می شود.

• شستشوی بینی

شستشوی بینی تحت بیهوشی عمومی می تواند علائم بالینی بیماری را موقتا از بین ببرد و مواد خارجی پنهان شده در بینی حیوان را خارج نماید.

• سایر درمان ها برای عطسه کردن گربه

سایر روش های درمانی موثر عبارتند از:

• رطوبت ساز یا نبولایزر
• ال-لیزین برای به حداقل رساندن عود ویروس
• استروئیدها
• آنتی هیستامین (در گربه ها، داروی ستیریزین به مراتب بهتر از دیفن هیدرامین عمل می کند)
• داروهای ضداحتقان
• جراحی (در موارد نادر)

مراقبت‌های خانگی برای درمان عطسه گربه

در کنار درمان دامپزشکی، اقدامات زیر می‌توانند وضعیت گربه را بهبود دهند:

• رطوبت هوا: دستگاه بخور، مجاری بینی را مرطوب نگه می‌دارد و ترشحات را روان‌تر می‌کند.
• تمیز کردن بینی: با پارچه نرم مرطوب، ترشحات اطراف بینی را پاک کنید تا گربه راحت‌تر تنفس کند.
• حذف محرک‌های محیطی: دود سیگار، اسپری‌های خوشبوکننده و مواد شوینده معطر را از محیط گربه دور کنید.
• تقویت سیستم ایمنی: تغذیه باکیفیت و استفاده از مکمل‌ها و ویتامین‌های گربه زیر نظر دامپزشک می‌تواند در کاهش عود عفونت‌های تنفسی مؤثر باشد.

آیا نگران عطسه گربه ام باشم؟

از موارد بسیار شایع در عطسه کردن بیش از اندازه در گربه ها، عفونت بخش فوقانی دستگاه تنفسی، ویروس آنفولانزا و Adenovirus است. این عفونت‌های ویروسی شدیداً واگیردار بوده و می‌توانند همراه با علائمی چون ترشح و خلط بیش از اندازه، تورم چشم‌ها و غدد، سرفه و عطسه فراوان باشند. گاهی اوقات متوجه می‌شوید که گربه شما پس از تماس با دیگر حیوانات مبتلا به این بیماری می‌شود، چون این عفونت از یک حیوان به حیوان دیگر منتقل می‌شود.

گربه ها نیز مانند انسان‌ها ممکن است در برخورد با برخی از مواد شیمیایی حساس باشند. ممکن است گربه شما در مجاورت دود سیگار، حشره‌کش‌ها، محصولات تمیزکننده و پاک‌کننده‌های خانگی آلرژی داشته باشد. مجاورت در برابر هوای گرد و غبارآلود نیز می‌تواند موجب بروز عطسه در گربه شود.

گربه‌های پرشین و سایر نژادهایی که صورت تخت دارند، بیشتر از سایر نژادها زمانی که در معرض مواد شیمیایی و دود سیگار قرار می‌گیرند شروع به عطسه می‌کنند. همچنین به‌دلیل مجرای بینی باریک‌شان بیشتر مبتلا به عفونت مجرای بینی می‌شوند. گاهی اوقات گربه در فصل معینی مبتلا به عطسه می‌شود که می‌تواند نشانه آلرژی فصلی باشد.

عطسه خونی

در صورتی که عطسه گربه همراه با خون می‌باشد، بایستی هر چه سریع‌تر به دامپزشک مراجعه نمایید. سرطان مجرای بینی می‌تواند دلیلی برای این حالت باشد. پزشک با معاینه سینوس‌های گربه قادر به تشخیص سرطان خواهد بود.

پیشنهاد مطالعه: عفونت چشم در بچه گربه های تازه متولد شده

بیماری‌های دندان عاملی برای عطسه

از دیگر دلایل عطسه در گربه‌ها آبسه پیشرفته دندان می‌باشد. عفونت دندانی می‌تواند وارد مجرای بینی شده و موجب عطسه در گربه شود. بدلیل اینکه عموماً گمان شما به بررسی دندان‌های گربه در تشخیص علت عطسه نمی‌رود، عفونت دندان می‌تواند برای مدت طولانی تشخیص داده نشود. بنابراین بررسی دندان‌های گربه در ویزیت مرتب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

عطسه معکوس در گربه چیست؟

عطسه معکوس (Reverse Sneezing) یک پدیده بی‌خطر اما ترسناک است که بسیاری از صاحبان گربه را نگران می‌کند. در عطسه معکوس، به‌جای بیرون راندن هوا، گربه با صدا هوا را به‌داخل می‌کشد. این حالت ممکن است شبیه خرخر، خفگی یا سرفه‌های خاص به‌نظر برسد و معمولاً چند ثانیه تا یک دقیقه طول می‌کشد.

علت‌های شایع عطسه معکوس عبارتند از: تحریک ناگهانی بینی یا گلو (گرد، بوی تند، دود)، هیجان‌زدگی، نوشیدن یا خوردن سریع، و فشار یقه یا قلاده روی گلو. در اکثر موارد نیاز به درمان ندارد و خودبه‌خود رفع می‌شود. اما اگر این حالت مکرر، طولانی‌مدت یا همراه با ترشح بینی، کاهش اشتها یا سستی باشد، ارزیابی دامپزشکی ضروری است.

آیا عطسه گربه برای انسان خطرناک است؟

این یکی از رایج‌ترین نگرانی‌های صاحبان گربه است. پاسخ کوتاه: در اکثر موارد نه. شایع‌ترین علل عطسه گربه — از جمله ویروس تبخال گربه (FHV-1)، ویروس کالیسی (FCV) و کلامیدیا فلیس — گونه‌اختصاصی هستند و به انسان منتقل نمی‌شوند.

با این حال برخی نکات احتیاطی وجود دارد:

• افراد دارای نقص ایمنی (بیماران شیمی‌درمانی، افراد مسن یا بیماران HIV) باید هنگام مراقبت از گربه بیمار احتیاط بیشتری داشته باشند.
• بوردتلا برونشی‌سپتیکا در موارد بسیار نادر می‌تواند به افراد با سیستم ایمنی ضعیف منتقل شود.
• شستشوی دست‌ها پس از تماس با گربه بیمار همیشه توصیه می‌شود.

اگر نگران بیماری‌های مشترک بین گربه و انسان هستید، مقاله بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان خانگی را مطالعه کنید.

سخن پایانی

در نهایت، عطسه کردن گربه‌ها به‌طور معمول یک عمل طبیعی است و به تمیز شدن راه‌های هوایی و مجاری بینی آن‌ها کمک می‌کند. اگر عطسه کردن گربه شما موقتی باشد و با علائم دیگری همراه نباشد، معمولاً جای نگرانی نیست. اما اگر عطسه مکرر و خروج ترشحات رنگی از بینی مشاهده شود، می‌تواند علامت ابتلا به بیماری‌های باکتریایی باشد که نیاز به توجه فوری دارد. در صورتی که گربه شما با علائم دیگری مانند تب، کاهش اشتها یا خستگی نیز مواجه است، مراجعه به دامپزشک ضروری است.

به یاد داشته باشید که تامین سلامت گربه‌تان تنها به درمان بیماری‌ها محدود نمی‌شود. ایجاد یک محیط مناسب و استفاده از محصولات باکیفیت از یک پت شاپ گربه معتبر می‌تواند به سلامت او کمک کند.

منبع: PETMD