خطرات دود سیگار برای سگ ها و گربه ها

دود سیگار برای سگ، گربه و پرنده هم مثل انسان مضر است. حیوان خانگی دود را مستقیم نفس می‌کشد، ذرات آن روی موهایش می‌نشیند و با لیس زدن وارد بدنش می‌شود. ته سیگار و مایع سیگار الکترونیکی هم اگر خورده شوند، به خاطر نیکوتین ممکن است مسمومیت جدی ایجاد کنند. در این مقاله از مجله پت خرید می‌خوانید سیگار و دود آن چه آسیب‌هایی به سگ و گربه می‌زند، کدام حیوان‌ها حساس‌ترند، نشانه‌های مسمومیت با نیکوتین چیست و چطور خطر را برای حیوان خانگی‌تان به حداقل برسانید.

اگر دربارهٔ اثر هوای آلوده هم نگرانید، مطلب اثرات آلودگی هوا بر حیوانات خانگی را هم بخوانید.

دود سیگار از چه راه‌هایی به حیوان خانگی آسیب می‌زند؟

حیوان خانگی نمی‌تواند از اتاق پر از دود بیرون برود. معمولاً هم نزدیک زمین، روی فرش و مبل وقت می‌گذراند؛ همان جاهایی که ذرات دود رویشان می‌نشیند. دود سیگار از سه راه به حیوان آسیب می‌زند:

• دود مستقیم یا دست دوم: دودی که در هوای خانه پخش می‌شود و حیوان آن را نفس می‌کشد. این دود به مجاری تنفسی و ریه‌ها آسیب می‌زند.
• دود دست سوم: حتی بعد از اینکه هوا صاف شد، ذرات و مواد شیمیایی دود روی فرش، مبل، پرده، لباس و موی حیوان می‌نشینند و مدت‌ها می‌مانند.
• خوردن: حیوان با لیس زدن موهایش ذرات نشسته را می‌خورد. ممکن است ته سیگار، توتون، آدامس یا چسب نیکوتین و مایع سیگار الکترونیکی را هم بجود یا ببلعد.

این خطرها فقط مخصوص سیگار نیست. دود قلیان و پیپ هم همین مواد آسیب‌زا را در هوای خانه پخش می‌کند.

تأثیر دود سیگار روی گربه‌ها

گربه‌ها در برابر دود سیگار آسیب‌پذیرترند، چون زمان زیادی را صرف لیس زدن و تمیز کردن خودشان می‌کنند. یعنی علاوه بر دودی که نفس می‌کشند، ذرات نشسته روی موهایشان را هم می‌خورند.

• لنفوما: مطالعات نشان داده‌اند گربه‌هایی که در خانه‌های سیگاری زندگی می‌کنند، بیشتر به لنفوما (نوعی سرطان دستگاه لنفاوی) مبتلا می‌شوند. هر چه مدت و مقدار تماس با دود بیشتر باشد، خطر هم بیشتر است.
• سرطان دهان: ذرات دود که هنگام لیس زدن وارد دهان می‌شوند، با سرطان دهان در گربه مرتبط دانسته شده‌اند.
• مشکلات تنفسی: دود ممکن است مجاری تنفسی گربه را تحریک کند و سرفه، عطسه یا خس‌خس را بدتر کند. گربه‌هایی که آسم دارند معمولاً در هوای دودآلود حالشان بدتر می‌شود.
• تحریک چشم و بینی: اشک‌ریزش و عطسه هم ممکن است دیده شود.

پیشنهاد مطالعه: دلایل عطسه کردن در گربه‌ها

تأثیر دود سیگار روی سگ‌ها

سگ‌هایی که در خانه‌های سیگاری زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض مشکلات تنفسی، آلرژی و تحریک چشم و پوست هستند. برخی مطالعات ارتباط دود سیگار با سرطان بینی و ریه در سگ را هم نشان داده‌اند.

شکل پوزه و نوع خطر

برخی مطالعات نشان می‌دهند شکل پوزهٔ سگ روی جایی که دود بیشترین آسیب را می‌زند اثر دارد:

نژادهای پوزه‌کوتاه به طور طبیعی هم مجاری تنفسی تنگ‌تری دارند. برای همین هوای دودآلود ممکن است تنفسشان را سخت‌تر کند.

آیا دود سیگار برای سگ هاسکی هم خطر دارد؟

بله. هیچ نژادی در برابر دود سیگار ایمن نیست و هاسکی هم مثل بقیهٔ سگ‌ها از دود سیگار و قلیان آسیب می‌بیند. هاسکی پوزهٔ نسبتاً بلندی دارد و به هوای تمیز و فعالیت زیاد عادت دارد. پس بهتر است هیچ‌وقت در فضای بسته کنار او سیگار نکشید. توصیه‌های این مقاله برای همهٔ نژادها یکسان است.

مسمومیت با نیکوتین در سگ و گربه

نیکوتین برای سگ و گربه سمی است. خطر جدی معمولاً وقتی پیش می‌آید که حیوان ته سیگار، سیگار نکشیده، توتون، آدامس یا چسب نیکوتین یا مایع سیگار الکترونیکی را بخورد. مایع سیگار الکترونیکی معمولاً نیکوتین غلیظ دارد و حتی مقدار کم آن ممکن است برای حیوان کوچک خطرناک باشد. نیکوتین روی دستگاه گوارش، سیستم عصبی و قلب اثر می‌گذارد.

نشانه‌های مسمومیت با نیکوتین معمولاً زود ظاهر می‌شوند:

• استفراغ و آبریزش دهان (دربارهٔ استفراغ در گربه‌ها بیشتر بخوانید)
• بی‌قراری، هیجان یا لرزش
• تند شدن ضربان قلب و تنفس
• اسهال
• ضعف، تلوتلو خوردن یا غش
• در موارد شدید، تشنج، کما و حتی مرگ

اگر فکر می‌کنید حیوانتان سیگار، ته سیگار یا محصول نیکوتین‌دار خورده، حتی اگر هنوز علامتی ندارد، فوراً با دامپزشک تماس بگیرید. بدون دستور دامپزشک او را وادار به استفراغ نکنید. اگر ممکن است، بسته یا باقی‌ماندهٔ محصول را همراه ببرید تا دامپزشک بداند حیوان چه چیزی و تقریباً چقدر خورده است.

پرنده‌ها و حیوانات کوچک

دستگاه تنفسی پرنده‌ها بسیار حساس است و آلاینده‌های هوا را خیلی سریع جذب می‌کند. برای همین دود سیگار برای طوطی و دیگر پرنده‌های خانگی خطر زیادی دارد. پرنده‌ها همچنین ممکن است روی دست یا لباس صاحب سیگاری‌شان بنشینند و با نوک زدن، ذرات نیکوتین را وارد بدنشان کنند. حیوانات کوچک مثل خرگوش و خوکچهٔ هندی هم در فضای بسته و دودآلود آسیب می‌بینند.

نکاتی برای به حداقل رساندن خطر سیگار برای حیوان خانگی

1. ترک یا کم کردن سیگار: سلامتی حیوانتان می‌تواند بهانهٔ خوبی برای ترک سیگار باشد. اگر ترک نمی‌کنید، دست‌کم بیرون از خانه و دور از حیوان سیگار بکشید.
2. داخل ماشین سیگار نکشید: در فضای کوچک و بسته ماشین، دود غلیظ‌تر می‌شود و حیوان راه فرار ندارد.
3. شستن دست و عوض کردن لباس: بعد از سیگار کشیدن، قبل از بغل کردن و نوازش حیوان دست‌هایتان را بشویید. اگر می‌توانید لباس رویی را هم عوض کنید.
4. تهویهٔ خانه: پنجره‌ها را مرتب باز کنید و فرش، پرده و پارچهٔ مبل را مرتب تمیز کنید تا ذرات نشسته کمتر شوند.
5. تمیز نگه داشتن موی حیوان: شانه زدن مرتب و در صورت لزوم شستشوی سگ کمک می‌کند ذرات کمتری روی مو بماند. نکته‌های حمام کردن حیوان خانگی را ببینید. گربه را بی‌دلیل زیاد حمام نکنید و در این مورد از دامپزشک بپرسید.
6. دور نگه داشتن ته سیگار و محصولات نیکوتین: زیرسیگاری را خالی و دور از دسترس نگه دارید. پاکت سیگار، توتون قلیان، آدامس نیکوتین و مایع سیگار الکترونیکی را در کشو یا کمد بسته بگذارید و ته سیگار را در سطل در‌دار بیندازید.
7. بدون مشورت مکمل ندهید: هیچ مکملی جلوی آسیب دود را نمی‌گیرد. اگر به فکر دادن ویتامین یا مکمل هستید، اول با دامپزشک مشورت کنید.

پیشنهاد مطالعه: نکات مهم نگهداری از گربه

چه زمانی باید به دامپزشک مراجعه کنید؟

اگر در خانه سیگار کشیده می‌شود و این نشانه‌ها را در حیوانتان می‌بینید، او را پیش دامپزشک ببرید:

• سرفهٔ ماندگار، خس‌خس یا تنفس سخت و با دهان باز (به‌خصوص در گربه)
• عطسه یا ترشح بینی طولانی، خون‌دماغ یا تورم روی پوزه
• زخم یا توده در دهان، بوی بد دهان، آبریزش یا سختی در غذا خوردن
• کاهش وزن، بی‌اشتهایی یا بی‌حالی
• هر نشانه‌ای از مسمومیت با نیکوتین؛ این مورد اورژانسی است

به دامپزشک بگویید حیوان در معرض دود سیگار است تا در تشخیص به آن توجه کند. سگ سالم هم برای ریه‌های قوی‌تر به تحرک در هوای آزاد نیاز دارد. برای ایده گرفتن، ورزش‌های پرجنب‌وجوش برای سگ‌ها را ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

آیا دود سیگار برای سگ ضرر دارد؟

بله. دود سیگار ممکن است به مجاری تنفسی و ریه‌های سگ آسیب بزند، آلرژی و تحریک چشم ایجاد کند و برخی مطالعات آن را با سرطان بینی و ریه در سگ مرتبط دانسته‌اند. بهترین کار این است که در خانه و ماشین سیگار نکشید.

آیا دود سیگار برای گربه خطرناک‌تر است؟

گربه‌ها به خاطر لیس زدن زیاد، ذرات دود نشسته روی موهایشان را هم می‌خورند. برای همین در معرض خطر بیشتری هستند. مطالعات تماس با دود سیگار را با لنفوما و سرطان دهان در گربه مرتبط دانسته‌اند.

اگر سگ یا گربه ته سیگار بخورد چه کنیم؟

فوراً با دامپزشک تماس بگیرید، حتی اگر هنوز علامتی ندارد. نیکوتین ممکن است در مدت کوتاهی باعث استفراغ، لرزش، تند شدن ضربان قلب و در موارد شدید تشنج شود. بدون دستور دامپزشک حیوان را وادار به استفراغ نکنید.

آیا دود قلیان و سیگار الکترونیکی هم برای حیوان خانگی مضر است؟

بله. دود قلیان هم مواد آسیب‌زای دود را در هوای خانه پخش می‌کند. مایع سیگار الکترونیکی نیکوتین غلیظ دارد و اگر حیوان آن را بجود یا بخورد، خطر مسمومیت جدی وجود دارد.

آیا سیگار کشیدن کنار سگ هاسکی خطر دارد؟

بله، مثل همهٔ نژادهای دیگر. هاسکی هم از دود سیگار و قلیان آسیب می‌بیند. بهتر است بیرون از خانه و دور از او سیگار بکشید و ته سیگار را از دسترسش دور نگه دارید.