سگ‌های صورت تخت و 4 نکته بهداشتی در مورد آنها

سگ‌های صورت تخت یا «سر پهن» نژادهایی هستند که پوزه‌ی کوتاه، بینی تو رفته و صورت پرچین دارند؛ مثل بولداگ فرانسوی، پاگ، بوستون تریر و بولداگ انگلیسی. لپ‌های افتاده و پوست آویزان صورت در بسیاری از این سگ‌ها طبیعی و جزو ویژگی نژادشان است، اما همین ساختار آن‌ها را در برابر مشکلات تنفسی، چشمی، دندانی و پوستی آسیب‌پذیرتر می‌کند. اگر صورت سگی که قبلاً سالم بوده ناگهان یک‌طرفه بیفتد، موضوع فرق می‌کند و باید زود به دامپزشک مراجعه کنید. در ادامه می‌خوانید سگ لپ افتاده چیست، این نژادها با چه مشکلاتی روبه‌رو هستند و چطور می‌توانید زندگی راحت‌تری برایشان بسازید.

سگ لپ افتاده و سگ صورت افتاده چیست؟

وقتی از «سگ لپ افتاده» حرف می‌زنیم، معمولاً منظور سگ‌هایی است که لب بالایی و پوست گونه‌هایشان آویزان است و چین‌های پهنی روی صورت دارند. این ظاهر در دو حالت دیده می‌شود: ویژگی طبیعی نژاد، یا افتادگی ناگهانی که نشانه‌ی بیماری است.

لپ افتاده به عنوان ویژگی نژاد

در نژادهای صورت تخت مثل بولداگ انگلیسی و بولداگ فرانسوی، پوزه کوتاه شده اما پوست صورت کم نشده است؛ نتیجه، چین‌های عمیق و لپ‌های آویزان است. بعضی نژادهای دیگر مثل باکسر، ماستیف، سنت برنارد، شارپی و بلادهاند هم لب‌ها و پوست صورت آویزان دارند، هرچند همه‌ی آن‌ها صورت تخت نیستند. این سگ‌ها معمولاً بیشتر آب دهانشان می‌ریزد و چین‌های اطراف لبشان نیاز به تمیز کردن منظم دارد تا رطوبت و غذا در آن نماند.

افتادگی ناگهانی صورت؛ نشانه‌ی بیماری

اگر یک طرف صورت سگ ناگهان شل و افتاده شود، این ویژگی نژادی نیست. افتادن یک‌طرفه‌ی لب، ریختن آب دهان یا غذا از یک گوشه‌ی دهان، ناتوانی در پلک زدن یک چشم و کج شدن صورت ممکن است نشانه‌ی فلج عصب صورت باشد. علت‌های مختلفی مثل عفونت گوش، ضربه یا بیماری‌های دیگر می‌توانند پشت آن باشند. در این حالت سگ را هرچه زودتر نزد دامپزشک ببرید. ورم ناگهانی صورت هم که ممکن است نشانه‌ی واکنش حساسیتی باشد، به مراجعه‌ی فوری نیاز دارد.

کدام نژادها صورت تخت هستند؟

بسیاری از معروف‌ترین نژادهای سگ در دسته‌ی صورت تخت قرار می‌گیرند. رایج‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• پاگ
• بولداگ فرانسوی
• بولداگ انگلیسی
• بوستون تریر
• شیتزو
• پکینیز
• باکسر

این سگ‌ها بی‌تردید دوست‌داشتنی‌اند، اما ویژگی‌های ظاهری‌شان آن‌ها را به مراقبت ویژه نیازمند می‌کند. پس پیش از اینکه یکی از آن‌ها را به خانواده‌تان بیاورید، درباره‌ی مسائل بهداشتی و نیازهای مراقبتی‌اش اطلاعات کافی جمع کنید.

چهار مشکل بهداشتی رایج در سگ‌های صورت تخت

همه‌ی سگ‌های صورت تخت به همه‌ی این مشکلات دچار نمی‌شوند، اما صاحبان این نژادها باید نشانه‌های احتمالی را بشناسند و زود متوجه آن‌ها شوند. واکسن‌ها و معاینه‌های منظم هم بخشی از این مراقبت است؛ برنامه‌اش را در واکسیناسیون سگ‌ها ببینید.

۱. مشکلات تنفسی در نژادهای صورت تخت

سندرم انسداد راه هوایی در سگ‌های صورت تخت یا سر پهن، مهم‌ترین مشکل این نژادهاست. این سگ‌ها اغلب سوراخ‌های بینی تنگ، کام نرم بلند، بافت اضافه در حنجره و نای باریک‌تر از معمول دارند که همگی می‌توانند نفس کشیدن را سخت کنند.

نشانه‌های سندرم انسداد راه تنفسی:

• مشکل در نفس کشیدن و خس‌خس سینه
• خروپف، نفس‌نفس زدن، سرفه یا عق زدن زیاد
• تحمل نکردن گرما یا ورزش
• تغییر رنگ لثه یا زبان به کبود یا خاکستری به دلیل کمبود اکسیژن
• مشکل در خوابیدن، به‌خصوص وقتی به پهلو دراز می‌کشد
• مشکل در قورت دادن غذا

بعضی از این سگ‌ها هنگام تقلا برای نفس کشیدن، کف یا آب دهان زیادی هم دارند؛ درباره‌ی علت‌های دیگر آن، مطلب دلایل کف کردن دهان سگ را بخوانید.

۲. مشکلات چشمی در سگ‌های صورت تخت

کاسه‌ی چشم این سگ‌ها کم‌عمق است و چشمانشان بیشتر از نژادهای دیگر بیرون زده است. به همین دلیل چشم آن‌ها در برابر خشکی، آسیب، عفونت و «پروپتوز» یعنی بیرون زدن کره‌ی چشم از کاسه آسیب‌پذیرتر است. چین‌های پوست صورت هم ممکن است باعث شوند موها به سطح چشم مالیده شوند و آن را آزار دهند. بیرون زدن چشم یک وضعیت اورژانسی است و سگ باید فوراً به دامپزشک برسد.

۳. مشکلات دندانی

فک این سگ‌ها کوتاه است، اما تعداد دندان‌هایشان مثل سگ‌های دیگر است. به همین دلیل شلوغی و روی هم افتادن دندان‌ها و جلو زدن فک پایین در آن‌ها شایع‌تر است. دندان‌های فشرده بیشتر جرم می‌گیرند؛ پس مسواک زدن منظم و معاینه‌ی دهان در ویزیت‌های دامپزشکی برایشان مهم است.

۴. مشکلات پوستی

چین‌های عمیق پوست صورت، کنار لب‌ها و گاهی دم، آلودگی و رطوبت را در خود نگه می‌دارند و این سگ‌ها را مستعد عفونت‌های قارچی و میکروبی پوست می‌کنند. قرمزی، بوی بد یا ترشح در لای چین‌ها نشانه‌ی عفونت است. بنابراین تمیز و خشک کردن منظم چین‌ها برای این سگ‌ها ضروری است.

سگ‌های بولداگ از شناخته‌شده‌ترین نژادهای صورت تخت هستند.

مراقبت از سگ‌های صورت تخت

شناختن مشکلات این نژادها به شما کمک می‌کند کارهایی انجام دهید که زندگی را برایشان راحت‌تر کند:

• کنترل وزن: لاغر نگه داشتن این سگ‌ها برای سلامت کلی‌شان ضروری است، چون چربی اضافه تنفس را سخت‌تر می‌کند. رژیم غذایی و وزن سگ را دقیق زیر نظر داشته باشید و غذای مناسب سن و جثه‌اش را از بخش غذا و لوازم سگ انتخاب کنید.
• ورزش منظم اما سبک: فعالیت روزانه برای این سگ‌ها حیاتی است، اما در هوای گرم و شرجی پیاده‌روی و بازی نکنید. ساعت‌های خنک صبح و عصر را انتخاب کنید و به نشانه‌های خستگی سگ توجه کنید.
• قلاده‌ی سینه‌ای: قلاده‌ی سینه‌ای به جای قلاده‌ی گردنی فشار کمتری روی گلو و نای وارد می‌کند.
• دوری از گرما: این سگ‌ها زود گرمازده می‌شوند. هرگز آن‌ها را در ماشین بسته رها نکنید و همیشه آب خنک و جای سایه در دسترسشان بگذارید.
• تمیز کردن چین‌ها: لای چین‌های صورت را با دستمال نرم و مرطوب پاک کنید و بعد کاملاً خشک کنید.
• مراقبت از چشم: هر روز چشم‌ها را از نظر قرمزی، ترشح یا تنگ کردن پلک بررسی کنید.
• بهداشت دهان: مسواک زدن منظم دندان‌ها را در برنامه‌ی سگ بگذارید.

اگر قصد سفر با این سگ‌ها را دارید، گرما و استرس مسیر برایشان سخت‌تر است؛ پیش از سفر وسایل لازم برای سفر با سگ را آماده کنید. برای آشنایی بیشتر با بدن و رفتار سگ‌ها هم نکات جالب درباره‌ی آناتومی و خواب سگ‌ها را بخوانید.

بیشتر بخوانید: بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات در سگ‌ها

چه زمانی سگ صورت تخت را نزد دامپزشک ببریم؟

این نشانه‌ها را جدی بگیرید و سگ را بدون معطلی به دامپزشک برسانید:

• کبود یا خاکستری شدن لثه و زبان
• تنگی نفس شدید، صدای خرخر بلند هنگام دم یا از حال رفتن
• بیرون زدن چشم از کاسه، یا چشمی که سگ آن را بسته نگه می‌دارد یا به آن پنجه می‌کشد
• نفس‌نفس زدن شدید و بی‌حالی در هوای گرم
• قرمزی، بوی بد یا ترشح در لای چین‌های پوست
• افتادگی ناگهانی یک طرف صورت یا ورم ناگهانی صورت

قبل از خرید نژادهای صورت تخت تحقیق کنید

بانمک بودن سگ‌های صورت تخت به این دلیل است که ویژگی‌های نوزادگونه‌ای مثل جمجمه‌ی گرد، چشم‌های درشت و برجسته، بینی و فک کوچک و اندام تپل دارند. اما همین ویژگی‌ها حاصل پرورش انتخابی انسان است و این سگ‌ها بیشترین بهای آن را می‌پردازند. پاگ‌ها و نژادهای صورت تخت دیگر بیشتر در معرض انسداد راه‌های تنفسی فوقانی هستند و این مشکل گاهی آن‌قدر جدی می‌شود که به جراحی نیاز پیدا می‌کند.

این سگ‌ها ممکن است از بیماری‌های چشم رنج ببرند یا در غذا خوردن دچار مشکل شوند. چون برای نفس کشیدن تقلا می‌کنند، زود گرمشان می‌شود و ظرفیتشان برای فعالیت بدنی بسیار کمتر از سگ‌های دیگر است. برخی تحقیقات نشان می‌دهد نژادهایی مثل پاگ و بولداگ فرانسوی به طور میانگین عمر کوتاه‌تری نسبت به سگ‌های هم‌اندازه‌شان دارند.

فعالان رفاه حیوانات مدت‌هاست درباره‌ی شیوه‌های پرورش ناسالم نگران‌اند و دامپزشکان هم روزبه‌روز بیشتر این نگرانی را تکرار می‌کنند. انجمن دامپزشکی بریتانیا هم در بیانیه‌ای از خریداران آینده خواسته است پیش از خرید این نژادها بیشتر فکر و تحقیق کنند. منابع دامپزشکی مثل PetMD هم مشکلات بهداشتی این نژادها را از مهم‌ترین نکاتی می‌دانند که صاحب آینده باید بشناسد.

اگر تصمیم به نگهداری از یکی از این نژادها گرفتید، سگی را انتخاب کنید که سوراخ‌های بینی‌اش خیلی تنگ نباشد و در حالت استراحت بی‌صدا نفس بکشد، و از همان ابتدا با دامپزشک درباره‌ی مراقبت‌های ویژه‌اش مشورت کنید.

شاید برایتان جالب باشد: تفاوت‌های ژرمن لانگ هیر و ژرمن معمولی

آیا پرورش سگ‌های صورت تخت اخلاقی است؟

آیا سگ‌های صورت پهن بانمک‌اند؟ بستگی دارد از چه کسی بپرسید. درک زیبایی چشم‌های بیرون‌زده و صورت تو رفته و پرچین نژادهایی مثل پاگ، بولداگ، بولداگ فرانسوی و شیتزو برای بعضی‌ها سخت است و برای بعضی دیگر همین ظاهر دوست‌داشتنی‌ترین بخش آن‌هاست.

تقاضا برای این سگ‌ها در سراسر جهان بالا رفته و همین حضور گسترده این پرسش را پیش کشیده که آیا پرورش حیوانات با چنین ویژگی‌های اغراق‌شده‌ای اخلاقی است. انسان‌ها هزاران سال است که سگ‌ها را برای ویژگی‌های دلخواهشان پرورش می‌دهند. برخی از این ویژگی‌ها مثل اندام ورزیده، هوش، خلق‌وخو و توانایی شکار کاربردی‌اند، اما برخی دیگر فقط جنبه‌ی ظاهری دارند و گاهی به قیمت سلامت حیوان تمام می‌شوند.

اگر دوست دارید از ظاهر این سگ‌ها هم عکس‌های خوبی ثبت کنید، نکاتی درباره‌ی عکس گرفتن با حیوان خانگی را بخوانید.

پرسش‌های پرتکرار

سگ لپ افتاده چه نژادی است؟

لپ و لب آویزان در نژادهای صورت تخت مثل بولداگ انگلیسی، بولداگ فرانسوی و باکسر دیده می‌شود. نژادهایی مثل ماستیف، سنت برنارد، شارپی و بلادهاند هم پوست صورت آویزان دارند، هرچند همه‌ی آن‌ها صورت تخت نیستند.

چرا صورت سگم یک طرفه افتاده است؟

افتادگی ناگهانی یک طرف صورت، به‌خصوص اگر با ریختن آب دهان یا پلک نزدن یک چشم همراه باشد، ممکن است نشانه‌ی فلج عصب صورت یا مشکلات دیگر باشد. این حالت ویژگی نژادی نیست و باید هرچه زودتر توسط دامپزشک بررسی شود.

چرا سگ‌های صورت تخت خروپف می‌کنند؟

این سگ‌ها سوراخ‌های بینی تنگ، کام نرم بلند و راه هوایی باریک دارند و هوا به سختی از آن عبور می‌کند. خروپف ملایم در آن‌ها رایج است، اما اگر صدای تنفس در بیداری هم بلند است یا سگ بعد از کمی فعالیت از نفس می‌افتد، با دامپزشک مشورت کنید.

چین‌های صورت سگ را چطور تمیز کنیم؟

لای چین‌ها را با دستمال نرم و مرطوب به آرامی پاک کنید و بعد کاملاً خشک کنید، چون رطوبت باقی‌مانده زمینه‌ی عفونت است. اگر چین‌ها قرمز، بدبو یا مرطوب ماندند، از دامپزشک بخواهید محلول شست‌وشوی مناسب را معرفی کند.

آیا سگ‌های صورت تخت گرما را تحمل می‌کنند؟

نه به خوبی سگ‌های دیگر. این سگ‌ها با نفس‌نفس زدن خودشان را خنک می‌کنند و راه هوایی تنگشان این کار را سخت می‌کند، پس زود گرمازده می‌شوند. در روزهای گرم آن‌ها را در خانه‌ی خنک نگه دارید و فعالیت را به ساعت‌های خنک روز منتقل کنید.