دلایل کف کردن دهان سگ چیست؟

برخلاف باور عمومی، علت کف کردن دهان سگ در بیشتر مواقع هاری نیست. کف از ترکیب بزاق زیاد با نفس‌نفس زدن تند ساخته می‌شود و می‌تواند دلایل ساده‌ای مثل فعالیت زیاد، استرس یا چشیدن چیزی بدمزه داشته باشد، اما گاهی هم نشانه مسمومیت، تشنج، گرمازدگی یا نفخ معده است که فوری‌اند. احتمال ابتلا به هاری در سگی که واکسن هاری‌اش به‌موقع زده شده بسیار کم است. در این مطلب از مجله پت خرید ۱۰ علت رایج آمدن کف از دهان سگ، نشانه‌های خطر، کارهایی که باید انجام دهید و درمان هر حالت را توضیح می‌دهیم.

کف دهان سگ چطور ایجاد می‌شود؟

کف دهان سگ در واقع همان بزاق است. وقتی ترشح بزاق بیشتر از معمول شود و سگ هم‌زمان تند نفس بکشد یا نفس‌نفس بزند، هوا با بزاق مخلوط می‌شود و کف سفید روی لب‌ها و اطراف دهان دیده می‌شود. پس سؤال اصلی این است که چرا بزاق سگ زیاد شده است.

دلایل را می‌شود در دو گروه دید:

• دلایل معمولاً بی‌خطر: فعالیت بدنی زیاد، هیجان، چشیدن چیز بدمزه، استرس کوتاه‌مدت.
• دلایل نیازمند دامپزشک: مسمومیت، تشنج، گرمازدگی، نفخ و پیچ‌خوردگی معده، جسم خارجی یا زخم دهان، هاری.

علت آمدن کف از دهان سگ

۱. فعالیت بدنی زیاد و هیجان

دهان سگ‌هایی که زیاد می‌دوند و بازی می‌کنند ممکن است کف کند. در فعالیت شدید بزاق بیشتری ترشح می‌شود و با نفس‌نفس زدن تند به شکل کف درمی‌آید. اگر سگ بعد از کمی استراحت و نوشیدن آب آرام شد و کف از بین رفت، معمولاً جای نگرانی نیست. در هوای گرم، فعالیت سنگین را کوتاه کنید و حواستان به کف پای سگ روی زمین داغ یا ناهموار هم باشد.

پیشنهاد مطالعه: آسیب‌دیدگی پنجه سگ‌ها و مراقبت‌های لازم برای بهبود آن

۲. خوردن یا لیسیدن چیز بدمزه

سگی که چیز تلخ یا بدمزه‌ای خورده یا لیسیده، مثلاً قرص تلخ، بعضی گیاهان یا حشرات، بزاق بیشتری تولید می‌کند و همراه با لیسیدن لب‌ها و نفس‌نفس زدن، کف روی لب‌هایش دیده می‌شود. این حالت معمولاً کوتاه است و با شستن دهان و نوشیدن آب برطرف می‌شود.

۳. مسمومیت

خوردن مواد سمی یکی از مهم‌ترین و خطرناک‌ترین علت‌های کف کردن دهان سگ است. سموم حشره‌کش و موش‌کش، برخی گیاهان، مواد شوینده، داروهای انسانی و حتی بعضی آب‌های آلوده می‌توانند باعث ریزش شدید بزاق، استفراغ، لرزش و تشنج شوند. درباره آب‌هایی که سگ نباید بنوشد جداگانه نوشته‌ایم.

اگر احتمال مسمومیت می‌دهید، برای جلوگیری از آسیب جدی یا مرگ حیوان سریعاً به دامپزشک مراجعه کنید. بدون دستور دامپزشک سگ را وادار به استفراغ نکنید، چون بعضی مواد هنگام بالا آمدن آسیب بیشتری می‌زنند. اگر بسته یا نام ماده را می‌دانید، آن را همراه ببرید.

۴. حالت تهوع

سگی که حالت تهوع دارد، قبل از استفراغ معمولاً آب دهانش زیاد می‌شود، لب‌هایش را می‌لیسد، مدام آب دهانش را قورت می‌دهد و ممکن است دور دهانش کف جمع شود. علت آن می‌تواند ناراحتی گوارشی، خوردن غذای نامناسب، ماشین‌گرفتگی در سفر یا بیماری‌های دیگر باشد. استفراغ تکرارشونده یا همراه با بی‌حالی نیاز به معاینه دارد.

۵. استرس و ترس

استرس و ترس در سگ‌ها هم با بزاق بیشتر و نفس کشیدن تند همراه است و ممکن است اطراف دهان کف ایجاد کند. صدای آتش‌بازی، رفتن به کلینیک، سفر با ماشین یا تنها ماندن در خانه از موقعیت‌های رایج است. معمولاً با دور شدن عامل استرس، این حالت هم برطرف می‌شود.

شاید برایتان جالب باشد بدانید: اضطراب جدایی در سگ و روش‌های درمان آن

۶. مشکلات دهان و دندان

زخم دهان، دندان شکسته یا عفونی، بیماری لثه و تومورهای دهان می‌توانند باعث ترشح زیاد بزاق شوند و با نفس کشیدن سگ، این بزاق به کف تبدیل شود. بوی بد دهان، خون در بزاق، جویدن با یک طرف دهان و کم شدن اشتها از نشانه‌های همراه است. نظافت منظم دندان‌های سگ در پیشگیری از بسیاری از این مشکلات کمک می‌کند.

در این مورد بیشتر بدانید: بهداشت دهان و دندان حیوانات خانگی

۷. گیر کردن جسم خارجی در دهان یا گلو

تکه چوب، استخوان یا اسباب‌بازی که بین دندان‌ها، روی سقف دهان یا در گلو گیر کرده باشد، باعث بزاق زیاد، کشیدن پنجه به دهان، عق زدن و کف کردن دهان می‌شود. اگر جسم را به‌راحتی و بدون خطر گاز گرفتن می‌بینید، شاید بتوانید آن را بیرون بیاورید، اما اگر عمیق است یا سگ به سختی نفس می‌کشد، فوراً به دامپزشک مراجعه کنید.

۸. تشنج

در هنگام تشنج، سگ ممکن است بیفتد، دست و پایش را تکان دهد، کنترل ادرار و مدفوعش را از دست بدهد و از دهانش کف بیرون بیاید. بعد از تشنج هم ممکن است مدتی گیج، بی‌قرار یا ناآرام باشد و حتی رفتار غیرعادی و تند نشان دهد. در این حالت دست به دهان سگ نزنید، وسایل خطرناک را از اطرافش دور کنید و مدت تشنج را یادداشت کنید. هر تشنجی نیاز به بررسی دامپزشک دارد و تشنج طولانی یا پشت سر هم اورژانسی است.

۹. گرمازدگی و نفخ معده

دو وضعیت اورژانسی دیگر هم می‌توانند با کف دهان همراه باشند:

• گرمازدگی: نفس‌نفس زدن شدید، بزاق غلیظ، لثه‌های قرمز تیره، بی‌حالی و تلوتلو خوردن. سگ را به جای خنک ببرید، با آب خنک (نه یخ) خیسش کنید و فوراً به دامپزشک برسانید.
• نفخ و پیچ‌خوردگی معده: بیشتر در سگ‌های بزرگ با سینه عمیق دیده می‌شود. سگ مدام عق می‌زند اما چیزی بالا نمی‌آورد، شکمش باد کرده و سفت است، بی‌قرار است و آب دهانش زیاد می‌شود. این وضعیت تهدیدکننده زندگی است و فقط درمان فوری دامپزشکی کمک می‌کند.

کف کردن دهان سگ تنها به دلیل هاری نیست، اما هاری را هم نباید نادیده گرفت.

۱۰. بیماری هاری

هاری بیماری ویروسی کشنده‌ای است که روی سیستم عصبی اثر می‌گذارد. سگ هار ممکن است دچار تغییر شدید رفتار، پرخاشگری یا برعکس گوشه‌گیری، مشکل در بلع، ریزش زیاد بزاق و کف دهان و در مراحل بعد فلج شود. برخلاف کف ناشی از فعالیت یا استرس که زود برطرف می‌شود، نشانه‌های هاری پیش‌رونده‌اند و با استراحت از بین نمی‌روند.

هاری قابل درمان نیست، اما با واکسیناسیون منظم سگ قابل پیشگیری است. اگر سگ ناشناسی کف دهان و رفتار غیرعادی دارد به او نزدیک نشوید. اگر سگ یا حیوان مشکوکی شما را گاز گرفت یا خراشید، محل زخم را فوراً با آب و صابون بشویید و بدون معطلی به مرکز درمانی مراجعه کنید.

درمان کف دهان سگ؛ چه باید کرد؟

کف دهان خودش درمان جداگانه ندارد و باید علت آن برطرف شود. این مراحل را دنبال کنید:

1. آرام بمانید و سگ را بررسی کنید: ببینید آیا تازه فعالیت کرده، هیجان‌زده یا ترسیده است، یا به چیز مشکوکی دسترسی داشته است.
2. اگر علت فعالیت یا هیجان است: سگ را در جای خنک و آرام استراحت دهید و آب تازه در اختیارش بگذارید.
3. دهان را با احتیاط نگاه کنید: اگر سگ اجازه می‌دهد، دنبال جسم خارجی، زخم یا دندان آسیب‌دیده بگردید. اگر احتمال هاری یا پرخاشگری هست، دست به دهانش نزنید.
4. دنبال نشانه‌های خطر باشید: اگر هر کدام از نشانه‌های بخش بعد را دیدید، مستقیم به دامپزشک مراجعه کنید.
5. درمان تخصصی: دامپزشک بسته به علت، ممکن است درمان مسمومیت، داروی ضدتهوع، درمان دندان، خارج کردن جسم خارجی یا داروی کنترل تشنج را انجام دهد.

هیچ داروی انسانی را برای کم کردن بزاق یا تهوع به سگ ندهید و بدون دستور دامپزشک او را وادار به استفراغ نکنید.

چه زمانی کف کردن دهان سگ خطرناک است؟

در این موارد بدون معطلی سگ را نزد دامپزشک ببرید:

• احتمال خوردن سم، دارو، گیاه یا ماده شیمیایی
• لرزش، تشنج، تلوتلو خوردن یا از حال رفتن
• عق زدن بدون بالا آوردن همراه با شکم باد کرده
• تنفس سخت یا لثه‌های کبود، خیلی کم‌رنگ یا قرمز تیره
• استفراغ یا اسهال مکرر
• کف دهان که با استراحت برطرف نمی‌شود یا مدام برمی‌گردد
• تغییر ناگهانی رفتار، پرخاشگری یا مشکل در بلع، به‌خصوص در سگ واکسن‌نزده

پرسش‌های پرتکرار

علت کف کردن دهان سگ چیست؟

کف دهان از بزاق زیاد همراه با نفس‌نفس زدن ایجاد می‌شود. علت‌های رایج آن فعالیت زیاد، هیجان، استرس، چشیدن چیز بدمزه و تهوع است، اما مسمومیت، تشنج، گرمازدگی، مشکلات دهان و دندان، نفخ معده و هاری هم می‌توانند باعث آن شوند.

آیا کف کردن دهان سگ همیشه نشانه هاری است؟

نه، در بیشتر مواقع علت آن هاری نیست، به‌خصوص اگر سگ واکسن هاری‌اش را به‌موقع زده باشد. اما اگر کف دهان با تغییر شدید رفتار، مشکل در بلع یا پرخاشگری همراه است، یا سگ واکسن نزده، باید جدی گرفته شود و دامپزشک او را بررسی کند.

درمان کف دهان سگ در خانه چیست؟

اگر کف بعد از فعالیت یا هیجان ایجاد شده، استراحت در جای خنک و آب تازه کافی است. اما برای کف ناشی از مسمومیت، تشنج، نفخ یا بیماری، درمان خانگی وجود ندارد و باید علت را دامپزشک تشخیص دهد و درمان کند.

اگر سگ بعد از خوردن چیزی دهانش کف کرد چه کنم؟

اگر احتمال می‌دهید ماده سمی، دارو یا گیاه خطرناکی خورده، فوراً به دامپزشک مراجعه کنید و بسته یا نمونه آن را همراه ببرید. اگر فقط چیز بدمزه‌ای چشیده، معمولاً با نوشیدن آب و چند دقیقه استراحت حالش بهتر می‌شود.

چرا دهان سگم موقع تشنج کف می‌کند؟

در هنگام تشنج، کنترل عضلات دهان و بلع از دست می‌رود و بزاق جمع‌شده با نفس‌های تند به کف تبدیل می‌شود. هر تشنجی باید توسط دامپزشک بررسی شود و اگر تشنج طولانی است یا پشت سر هم تکرار می‌شود، وضعیت اورژانسی است.