علت سنگ خوردن سگ و راه‌های جلوگیری از جویدن سنگ و شن

سنگ خوردن سگ معمولاً از کنجکاوی، بی‌حوصلگی، اضطراب یا گاهی یک مشکل پزشکی می‌آید و رفتاری خطرناک است، چون سنگ می‌تواند دندان را بشکند، دهان را زخمی کند و در معده یا روده گیر کند. خبر خوب این است که بیشتر سگ‌ها با صبر، سرگرمی کافی و آموزش درست این عادت را کنار می‌گذارند. در این مطلب از مجله پت خرید می‌گوییم چرا سگ سنگ و شن می‌خورد، چطور جلوی آن را بگیرید و چه نشانه‌هایی یعنی باید فوراً پیش دامپزشک بروید.

دلیل سنگ خوردن سگ‌ها

جویدن سنگ گاهی به دندان‌های سگ آسیب می‌زند و باعث پارگی و زخم دهان می‌شود. از آن مهم‌تر، سنگ بلعیده‌شده ممکن است در معده یا روده گیر کند و انسداد ایجاد کند. انسداد روده با استفراغ، بی‌اشتهایی، درد شکم و گاهی اسهال همراه است و می‌تواند جان سگ را به خطر بیندازد. سنگ تیز یا بزرگ هم ممکن است در گلو گیر کند و خفگی ایجاد کند.

خوردن مداوم چیزهای غیرخوراکی مثل سنگ، خاک یا پارچه در دامپزشکی پیکا نامیده می‌شود. پیکا خودش یک بیماری نیست؛ نشانه‌ای است که باید علتش را پیدا کرد.

چرا سگ سنگ می‌خورد؟

علت‌ها را می‌شود در دو گروه رفتاری و پزشکی دسته‌بندی کرد:

طبیعی است که توله‌سگ‌ها و حتی سگ‌های بالغ با دهانشان اطراف را بررسی کنند. سنگ خوردن در توله‌سگ‌ها شایع‌تر از سگ‌های بالغ است و بسیاری از توله‌ها با بزرگ شدن و آموزش این عادت را رها می‌کنند. اما سگ ممکن است از روی خستگی و ملالت، تشویش یا ناامیدی هم سراغ سنگ برود. در هر حال، چه توله باشد چه بالغ، باید جلوی این رفتار را گرفت تا به خودش آسیب نزند. برای اینکه بدانید نیاز طبیعی سگ به جویدن از کجا می‌آید، مطلب چرا سگ‌ها دوست دارند همه چیز را بجوند؟ را بخوانید.

راه‌های جلوگیری از سنگ خوردن سگ

هیچ روشی برای همهٔ سگ‌ها یکسان جواب نمی‌دهد. معمولاً ترکیبی از مدیریت محیط، سرگرمی و آموزش بهترین نتیجه را دارد.

محیط را امن کنید

1. سنگ‌ریزه و اشیای خطرناک را از حیاط و جاهایی که سگ وقت می‌گذراند جمع کنید و به‌جایش وسایل ایمن بگذارید.
2. اگر قسمتی از حیاط پوشیده از سنگ و شن است، با فنس یا حائل دسترسی سگ را به آن ببندید.
3. بعضی سگ‌ها فقط روی یک چیز تمرکز می‌کنند و اسباب‌بازی حواسشان را پرت نمی‌کند. برای این سگ‌ها تنها راه مطمئن، دور کردن کامل سنگ از دسترس است.
4. در پیاده‌روی حتماً از قلاده و بند مناسب سگ استفاده کنید تا بتوانید سگ را از سنگ و چیزهای مضر روی زمین دور نگه دارید. سگی که عادت به سنگ خوردن دارد، بهتر است در محیط‌های سنگلاخی آزاد رها نشود.

سرگرمی و جایگزین سالم بدهید

1. برای بسیاری از سگ‌ها توجه، ورزش و تربیت کلید کنترل این عادت است. از سرگرمی‌هایی که حواس سگ را پرت می‌کنند مثل اسباب‌بازی و خوراکی‌های جویدنی مخصوص سگ استفاده کنید.
2. چند اسباب‌بازی جویدنی سگ تهیه کنید و هر چند روز یکی را بیرون بیاورید و بقیه را جمع کنید تا اسباب‌بازی‌ها همیشه برای سگ تازه و جذاب باشند.
3. اگر سگ بیشتر روز تنها در خانه است، ممکن است کسل و بی‌حوصله شود. وقت بیشتری با او بگذرانید، بازی کنید و به پیاده‌روی ببریدش. سگی که انرژی‌اش تخلیه شده کمتر سراغ سنگ می‌رود.
4. بیرون از خانه در دادن استخوان و جویدنی مراقب باشید. سگ گاهی جویدنی را روی زمین می‌گذارد و سنگ‌ریزه به آن می‌چسبد. در این حالت طعم سنگ با طعم خوراکی همراه می‌شود و ممکن است سنگ برایش جذاب‌تر شود.

به سگ آموزش بدهید

1. فرمان «ول کن» را آموزش دهید. بعد از گفتن فرمان مطمئن شوید سگ دوباره سراغ آن چیز نمی‌رود. همین که سنگ را رها کرد، فوراً تشویقش کنید و یک خوراکی بدهید. این تمرین را بارها تکرار کنید.
2. بعد از اینکه سگ سنگ را انداخت، استخوان یا جویدنی مورد علاقه‌اش را به او بدهید تا بفهمد رها کردن سنگ چیز بهتری به همراه دارد.
3. فرمان «بیا» و «نگاه کن» هم کمک می‌کند در پیاده‌روی قبل از اینکه سگ سنگ را بردارد، حواسش را به خودتان برگردانید.
4. می‌توانید بعضی سنگ‌های اطراف محل بازی سگ را با اسپری تلخ مخصوص سگ آغشته کنید. بیشتر سگ‌ها از این طعم بیزارند و کم‌کم سنگ را با مزهٔ بد به خاطر می‌سپارند. این روش کنار آموزش جواب می‌دهد، نه به تنهایی.
5. اگر خودتان نتیجه نگرفتید، از یک مربی سگ کمک بگیرید.

این کارها را نکنید

• فریاد و تنبیه نکنید. برای سگی که دنبال توجه است، داد زدن خودش نوعی جایزه است. بعضی سگ‌ها هم بعد از تنبیه فقط یاد می‌گیرند در حضور صاحبشان سنگ نخورند و وقتی تنها هستند این کار را می‌کنند.
• سگ را ناگهان نترسانید. ترساندن با صدای بلند یا آب‌پاش ممکن است سگ را به اضطراب بیندازد و حتی باعث شود سنگی را که در دهان دارد با عجله ببلعد. به‌جای آن با آرامش فرمان «ول کن» بدهید و جایگزین بهتری پیشنهاد کنید.
• دنبال سگ ندوید. وقتی سنگ در دهان دارد، دنبال کردنش ممکن است آن را به بازی تبدیل کند و سگ برای حفظ سنگ آن را قورت بدهد.

دلایل پزشکی سنگ خوردن و درمان آن

گاهی سگ وقتی دل‌درد یا ناراحتی گوارشی دارد، سراغ خوردن سنگ‌ریزه یا خاک می‌رود. علت‌های پزشکی مثل اختلالات روده‌ای، کمبود مواد مغذی، دیابت و بیماری‌های دیگر هم می‌توانند باعث این رفتار شوند. به همین دلیل اگر سگ به‌طور مداوم سنگ می‌خورد، اولین قدم معاینه توسط دامپزشک است تا مشکل جسمی رد یا درمان شود.

تغذیهٔ کامل و متعادل هم مهم است. اگر نمی‌دانید غذای فعلی سگ کافی است یا نه، مقایسهٔ غذای خشک و کنسرو سگ می‌تواند به انتخاب بهتر کمک کند، و هر تغییر در رژیم غذایی را با دامپزشک هماهنگ کنید.

اگر دامپزشک هیچ بیماری جسمی پیدا نکرد و روش‌های رفتاری هم جواب نداد، ممکن است اضطراب یا رفتار وسواسی عامل اصلی باشد. در این حالت دامپزشک ممکن است در کنار برنامهٔ رفتاری، دارویی برای کاهش اضطراب تجویز کند. هرگز بدون نظر دامپزشک به سگ دارو ندهید.

در فصل سرد هم سگ‌ها بیشتر در خانه می‌مانند و ممکن است بی‌حوصله‌تر شوند؛ برای نکات این فصل مراقبت از سگ در زمستان را بخوانید.

اگر سگ سنگ قورت داد چه کنیم؟

اگر دیدید یا شک دارید که سگ سنگ بلعیده، با دامپزشک تماس بگیرید. سنگ‌های خیلی ریز گاهی خودبه‌خود دفع می‌شوند، اما فقط دامپزشک می‌تواند با معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری تشخیص دهد که سنگ خطرناک است یا نه.

• بدون دستور دامپزشک سگ را وادار به استفراغ نکنید؛ سنگ ممکن است هنگام برگشتن به مری و گلو آسیب بزند.
• به سگ روغن یا داروی ملین خودسرانه ندهید.
• مدفوع سگ را در روزهای بعد بررسی کنید و هر تغییری را به دامپزشک بگویید.

این نشانه‌ها می‌توانند علامت انسداد باشند و باید فوراً سگ را پیش دامپزشک ببرید:

• استفراغ مکرر، به‌خصوص اگر سگ حتی آب را هم بالا بیاورد
• بی‌اشتهایی و بی‌حالی
• درد شکم، شکم سفت یا حالت قوزکرده
• زور زدن برای دفع بدون نتیجه یا دفع نکردن مدفوع
• آبریزش زیاد دهان، سرفه یا تلاش برای بالا آوردن بدون نتیجه

زور زدن برای دفع را با یبوست ساده اشتباه نگیرید؛ اگر احتمال خوردن سنگ هست، خودتان درمان نکنید. برای آشنایی با تفاوت‌ها، مطلب یبوست سگ و راه‌های درمان آن را ببینید.

چند نکته در مورد بلعیدن سنگ توسط سگ‌ها

تغییر عادتی مثل سنگ خوردن ممکن است زمان‌بر و سخت باشد، اما تسلیم نشوید. چند نکتهٔ کلیدی را به خاطر بسپارید:

• همهٔ اعضای خانه باید یک روش و یک فرمان را به کار ببرند.
• رفتار درست را همیشه بلافاصله تشویق کنید.
• تا وقتی عادت کاملاً از بین نرفته، سگ را در محیط‌های سنگلاخی بدون نظارت رها نکنید.
• اگر سنگ خوردن ناگهان شروع شد یا با نشانه‌های بیماری همراه بود، اول به دامپزشک مراجعه کنید.

پرسش‌های پرتکرار

آیا سنگ خوردن برای سگ خطرناک است؟

بله. سنگ می‌تواند دندان را بشکند، دهان را زخمی کند و در معده یا روده گیر کند. انسداد روده یک وضعیت اورژانسی است و ممکن است به جراحی نیاز داشته باشد. پس این رفتار را هیچ‌وقت بی‌اهمیت نگیرید.

چرا توله‌سگ سنگ و شن می‌خورد؟

توله‌سگ‌ها محیط را با دهان کشف می‌کنند و در دوران دندان درآوردن میل زیادی به جویدن دارند. برای همین سنگ خوردن در توله‌ها شایع‌تر است. جمع کردن سنگ‌ها، دادن جویدنی مناسب و آموزش فرمان «ول کن» معمولاً کمک می‌کند.

سگ سنگ خورده؛ چقدر طول می‌کشد دفع شود؟

زمان دفع به اندازه و شکل سنگ و جثهٔ سگ بستگی دارد و همهٔ سنگ‌ها دفع نمی‌شوند. به جای منتظر ماندن، با دامپزشک تماس بگیرید. اگر سگ استفراغ می‌کند، چیزی نمی‌خورد یا مدفوع ندارد، فوراً او را به کلینیک ببرید.

آیا کمبود مواد معدنی باعث سنگ خوردن سگ می‌شود؟

کمبود مواد مغذی یکی از علت‌های احتمالی پیکاست، اما تنها علت نیست. سگی که مداوم سنگ می‌خورد باید معاینه شود تا علت پزشکی مشخص شود. خودسرانه مکمل ندهید و رژیم غذایی را با نظر دامپزشک تنظیم کنید.

چطور به سگ یاد بدهم سنگ را ول کند؟

با یک اسباب‌بازی یا جویدنی تمرین کنید: فرمان «ول کن» را بگویید و همین که آن را رها کرد، یک خوراکی خوشمزه بدهید. کم‌کم تمرین را به بیرون از خانه و موقعیت‌های واقعی ببرید. تکرار و تشویق فوری مهم‌ترین بخش آموزش است.