دلیل جیغ زدن طوطی و چند راهکار جلوگیری از جیغ کشیدن طوطی

طوطی‌ها معمولاً به چند دلیل جیغ می‌زنند: برای تماس گرفتن با «گله»‌شان یعنی شما، از سر بی‌حوصلگی، از ترس، برای جلب توجه و گاهی به خاطر درد یا بیماری. این رفتار در گرینچیک، شاه طوطی، ملنگو و بقیهٔ طوطی‌سانان ریشهٔ مشترکی دارد و در بیشتر موارد با تغییر محیط و یک روش تربیتی ساده کم می‌شود. در این مطلب از مجله پت خرید اول علت‌های جیغ زدن طوطی را مرور می‌کنیم، بعد قدم‌به‌قدم سراغ راه‌های کم کردن آن می‌رویم و در پایان می‌گوییم چه زمانی باید طوطی را پیش دامپزشک برد.

چرا طوطی جیغ می‌زند؟ علت‌های اصلی

جیغ زدن بخشی از زبان طبیعی طوطی است. طوطی‌ها در طبیعت در گله زندگی می‌کنند و با صدای بلند با هم در تماس می‌مانند. پس نمی‌شود انتظار داشت طوطی هیچ‌وقت صدا نکند. هدف این است که جیغ‌های بی‌دلیل و طولانی کم شوند. مهم‌ترین علت‌ها این‌ها هستند:

• تماس با گله: وقتی از اتاق بیرون می‌روید، طوطی با جیغ می‌پرسد «هنوز اینجایی؟».
• بی‌حوصلگی: قفس خالی از اسباب‌بازی و ساعت‌ها تنهایی، طوطی را به جیغ زدن می‌کشاند.
• جلب توجه: اگر هر بار با جیغ به سمتش رفته‌اید یا سرش داد زده‌اید، یاد گرفته که جیغ جواب می‌دهد.
• ترس: دیدن گربه، پرندهٔ شکاری، رفت‌وآمد زیاد پشت پنجره یا یک صدای ناگهانی.
• ساعت طبیعی روز: بسیاری از طوطی‌ها صبح زود و نزدیک غروب پرسروصداترند؛ این رفتار طبیعی گله است.
• کم‌خوابی و خستگی: طوطی‌ای که شب‌ها در نور و سروصدا می‌ماند، معمولاً روز بی‌قرارتر است.
• تغییرات هورمونی: در فصل جفت‌گیری بعضی طوطی‌ها پرسروصداتر و حساس‌تر می‌شوند.
• درد یا بیماری: جیغی که ناگهان شروع شده و با نشانه‌های دیگر همراه است، می‌تواند علامت مشکل جسمی باشد.

چرا گرینچیک جیغ می‌زند؟

گرینچیک یک کانور کوچک است و مثل بقیهٔ کانورها پرنده‌ای بسیار اجتماعی و وابسته به صاحبش است. گرینچیک در میان کانورها معمولاً آرام‌تر حساب می‌شود، اما صدایش در خانه به‌خوبی شنیده می‌شود. شایع‌ترین علت جیغ زدن گرینچیک این‌هاست:

• صدای تماس: وقتی شما را نمی‌بیند، صدا می‌زند تا مطمئن شود کنارش هستید.
• کمبود سرگرمی: گرینچیک پرانرژی است و به جویدن، بازی و وقت بیرون از قفس نیاز دارد.
• عادت به جواب گرفتن: اگر جیغش همیشه شما را به سمت قفس کشانده، این رفتار را تکرار می‌کند.
• ترس یا هیجان: مهمان، صدای ناآشنا یا جابه‌جایی قفس می‌تواند او را به جیغ بیندازد.

راه حل گرینچیک همان راه‌هایی است که در ادامه می‌آید: محیط پربارتر، جواب دادن به صدای آرام و بی‌توجهی به جیغ.

چرا شاه طوطی و ملنگو جیغ می‌زنند؟

شاه طوطی پرنده‌ای بزرگ‌تر با صدایی قوی‌تر است، برای همین جیغش در خانه آزاردهنده‌تر به نظر می‌رسد. علت‌ها اما همان‌اند: تماس با گله، بی‌حوصلگی، ترس و عادت به جلب توجه. طوطی‌هایی مثل ملنگو هم از همین قاعده پیروی می‌کنند. هرچه طوطی بزرگ‌تر و باهوش‌تر باشد، نیازش به سرگرمی، تعامل روزانه و وقت آزاد بیرون از قفس بیشتر است. اگر این نیازها برآورده نشود، جیغ زدن راحت‌ترین راه او برای اعتراض است.

طوطی‌های جوان تازه وارد خانه معمولاً تا مدتی بیشتر صدا می‌کنند، چون هنوز با محیط و برنامهٔ روزانه آشنا نشده‌اند. صبر و یک برنامهٔ ثابت در این دوره خیلی کمک می‌کند.

ارزیابی محل نگهداری طوطی

برخی از طوطی‌ها وقتی حوصله‌شان سر می‌رود جیغ می‌کشند. به رفتار طوطی و وضع قفسش دقت کنید و مطمئن شوید هر روز زمان کافی را بیرون از قفس و کنار شما می‌گذراند. وقتی نمی‌توانید او را بیرون بیاورید و سرگرمش کنید، اسباب‌بازی‌های متنوع و جذاب در قفسش بگذارید و هر چند روز یک‌بار جای آن‌ها را عوض کنید تا تکراری نشوند.

غذا و خوراکی‌های سالم به اندازهٔ کافی در قفس باشد تا طوطی مشغول بماند. اسباب‌بازی‌های جویدنی و خوراکی‌هایی که باید برای به دست آوردنشان تلاش کند، بخشی از انرژی او را خالی می‌کنند. اگر دیدید بی‌حوصلگی علت اصلی است، قبل از هر آموزشی، کیفیت محل زندگی طوطی را بهتر کنید. برای اینکه بدانید طوطی محیط اطرافش را چطور می‌بیند و می‌شنود، مطلب حواس پنجگانهٔ طوطی و درک او از دنیا را بخوانید.

• قفس را در اتاقی بگذارید که اعضای خانواده در آن رفت‌وآمد دارند، اما نه در مسیر شلوغ و پرسروصدا.
• قفس را دقیقاً کنار پنجره نگذارید؛ یک طرف قفس بهتر است به دیوار تکیه داشته باشد تا طوطی احساس امنیت کند.
• شب‌ها برای طوطی تاریکی و سکوت کافی فراهم کنید؛ طوطی‌ها معمولاً به حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت خواب نیاز دارند.

شناسایی عوامل جیغ زدن طوطی

علاوه بر ارزیابی محیط، چیزهای دیگری هم هست که طوطی را آزار می‌دهد و صدای جیغش را بلند می‌کند. این عوامل را پیدا کنید و تا جایی که می‌شود از بین ببرید.

مثلاً اگر گربه‌های همسایه یا گربه‌های خیابانی جلوی پنجره دیده می‌شوند، روی آن قسمت از پنجره یک پردهٔ نازک بکشید. طوطی‌ها به‌طور غریزی گربه را شکارچی می‌شناسند و با دیدنش می‌ترسند.

اگر زیر پنجره رفت‌وآمد زیادی هست و قفس نزدیک پنجره است، همین راه حل را به کار ببرید. حرکت مداوم آدم‌ها و ماشین‌ها ممکن است طوطی را بترساند، چون او هر حرکت ناشناخته را تهدیدی احتمالی می‌بیند.

با کمی دقت به اینکه طوطی دقیقاً چه زمانی جیغ می‌زند، معمولاً می‌شود علت را پیدا کرد. چند روز یادداشت کنید جیغ‌ها چه ساعتی و بعد از چه اتفاقی شروع می‌شوند.

جیغ کشیدن برای برقراری تماس

بخش زیادی از جیغ‌های طوطی همان «صدای تماس» است. وقتی طوطی یک‌بار جیغ می‌زند، اغلب می‌خواهد بداند شما هنوز در خانه هستید و حالتان خوب است. اگر هیچ‌وقت به این تماس جواب ندهید، ممکن است جیغ‌ها بلندتر و طولانی‌تر شوند. این یکی از رفتارهای طبیعی طوطی‌هاست.

راه بهتر این است که به طوطی یک صدای تماس آرام یاد بدهید. هر بار که از اتاق بیرون می‌روید، یک کلمه یا سوت کوتاه بگویید و وقتی طوطی با صدای آرام یا یک کلمه جواب داد، شما هم با همان صدا جوابش را بدهید. به این ترتیب طوطی یاد می‌گیرد برای پیدا کردن شما لازم نیست جیغ بزند. اگر می‌خواهید این تمرین را با یاد دادن کلمه همراه کنید، نکات آموزش حرف زدن به طوطی به کارتان می‌آید.

فریاد و دعوا با طوطی نوعی توجه است!

طوطی‌ها عاشق دیده شدن هستند. چیزی که شما دعوا می‌دانید، طوطی آن را یک توجه پرهیجان برداشت می‌کند. بسیاری از صاحبان طوطی در این لحظه داد می‌زنند «ساکت باش»، از جا بلند می‌شوند یا دستشان را تکان می‌دهند. طوطی همهٔ این‌ها را جایزه می‌بیند.

این واکنش‌ها رفتار جیغ کشیدن را تقویت می‌کنند. پس وقتی طوطی جیغ می‌زند:

• فریاد نزنید.
• بالا و پایین نپرید.
• با آب‌پاش رویش آب نپاشید.
• روی پای خود یا قفس نکوبید.
• دست‌ها را محکم به هم نزنید.
• قفس را تکان ندهید و رویش را برای تنبیه نپوشانید.
• از هر کاری که طوطی بتواند آن را توجه حساب کند پرهیز کنید.

تنبیه بدنی، ترساندن و محروم کردن از غذا یا آب هرگز راه حل نیست. این کارها فقط ترس و استرس طوطی را بیشتر می‌کنند و ممکن است رفتارهای بدتری مثل نوک زدن یا کندن پر به وجود بیاورند. اگر طوطی دیگری مثل عروس هلندی هم دارید و با رفتارهای تند او درگیرید، علل بداخلاقی عروس هلندی را هم ببینید.

روش تربیتی موثر برای رفع جیغ زدن طوطی

طوطی‌ها تنبیه را آن‌طور که سگ‌ها می‌فهمند درک نمی‌کنند. چیزی که طوطی به‌خوبی می‌فهمد، از دست دادن توجه شماست. پس وقتی طوطی برای جلب توجه جیغ می‌زند، آرام و بی‌حرف از اتاق بیرون بروید. این کار باید همان لحظه انجام شود، نه بعد از تمام شدن تلفن یا برنامهٔ تلویزیون، تا طوطی رابطهٔ جیغ و رفتن شما را بفهمد.

1. وقتی جیغ شروع شد، بدون نگاه کردن و حرف زدن از اتاق بروید.
2. صبر کنید تا طوطی ساکت شود.
3. بعد از چند ثانیه سکوت برگردید و با صدای آرام تشویقش کنید یا یک خوراکی کوچک بدهید.
4. در دفعات بعد کمی بیشتر صبر کنید تا سکوت طولانی‌تر شود و بعد برگردید.
5. هر وقت طوطی بی‌آنکه جیغ بزند آرام بازی می‌کند یا صدای ملایم درمی‌آورد، به او توجه کنید.

برای تشویق، خوراکی سالم و مناسب طوطی انتخاب کنید. دربارهٔ اینکه چه غذاهایی برای طوطی مفیدند، مطلب رژیم غذایی مناسب طوطی‌سانان را بخوانید.

وقتی طوطی ساکت شد برگردید

وقتی طوطی ساکت شد، حدود ۱۰ ثانیه صبر کنید و بعد پیش او برگردید. ممکن است اوایل مجبور شوید چند دقیقه جیغ گوش‌خراش را تحمل کنید. حالا به او توجه کنید، تشویقش کنید و یک خوراکی کوچک بدهید. در دفعات بعد، زمان صبر کردن را کم‌کم بیشتر کنید. این کار را ادامه دهید تا طوطی بتواند چند دقیقه آرام بماند.

این تمرین ممکن است چند هفته طول بکشد، اما طوطی پرنده‌ای باهوش است. اگر همهٔ اعضای خانه یکسان رفتار کنند، طوطی کم‌کم یاد می‌گیرد که سکوت و صدای آرام توجه می‌آورد و جیغ کشیدن بی‌توجهی. مهم‌ترین نکته ثبات است: اگر یک نفر گاهی با جیغ به سمت قفس برود، تمرین چند روز عقب می‌افتد.

چه زمانی جیغ زدن طوطی نشانهٔ بیماری است؟

اگر طوطی‌ای که قبلاً آرام بوده ناگهان زیاد جیغ می‌زند، یا برعکس طوطی پرسروصدا یک‌دفعه ساکت و گوشه‌گیر شده، احتمال مشکل جسمی را جدی بگیرید. در این حالت‌ها طوطی را پیش دامپزشک پرندگان ببرید:

• پرهای پف‌کرده و چرت زدن زیاد در طول روز
• کم شدن اشتها یا وزن
• تغییر در رنگ، شکل یا مقدار فضولات
• عطسه، ترشح از بینی یا تنفس با دهان باز و تکان خوردن دم هنگام نفس کشیدن
• لنگیدن، افتادن از روی چوب یا ناتوانی در پریدن
• کندن پر یا زخمی کردن بدن

اگر طوطی عطسه می‌کند، مطلب علت عطسه پرندگان را هم ببینید، اما تشخیص نهایی با دامپزشک است.

بعضی وقت‌ها توقع شکست داشته باشید

هیچ طوطی‌ای کامل نیست. گاهی لازم می‌شود بعضی از درس‌ها را از نو تکرار کنید. اگر در مرحله‌ای پیشرفتی ندیدید، معنایش این نیست که طوطی بدی دارید؛ طوطی فقط دارد امتحان می‌کند که آیا قاعده‌ها هنوز سر جایشان هستند یا نه. با این حال همیشه مطمئن شوید چیزهایی مثل کمبود آب و غذا، کثیف بودن قفس یا بیماری علت جیغ زدن نیست. رسیدگی منظم به تمیزی و پرهای طوطی هم بخشی از راحتی اوست؛ برای این کار نظافت و آراستن پرندگان خانگی را بخوانید.

یادتان باشد که هدف، ساکت کردن کامل طوطی نیست. صداهای صبح و غروب و کمی سروصدا در طول روز طبیعی است. با کمی صبر و یک روش ثابت، جیغ‌های آزاردهنده کم می‌شوند؛ اما اگر حوصله به خرج ندهید و واکنش‌هایتان متغیر باشد، این رفتار ممکن است ماندگار شود.

پرسش‌های پرتکرار

علت جیغ زدن طوطی گرینچیک چیست؟

گرینچیک بیشتر برای تماس با صاحبش، از سر بی‌حوصلگی یا برای جلب توجه جیغ می‌زند. ترس از صدا یا حرکت ناآشنا هم می‌تواند علت باشد. وقت کافی بیرون از قفس، اسباب‌بازی جویدنی و بی‌توجهی به جیغ همراه با تشویق سکوت معمولاً این رفتار را کم می‌کند.

چرا شاه طوطی جیغ می‌زند؟

شاه طوطی هم به همان دلایل بقیهٔ طوطی‌ها جیغ می‌زند: تماس با گله، بی‌حوصلگی، ترس و عادت به جلب توجه. چون صدایش قوی‌تر است، جیغش آزاردهنده‌تر حس می‌شود. سرگرمی بیشتر، برنامهٔ روزانهٔ ثابت و خواب کافی کمک زیادی می‌کند.

چرا طوطی صبح‌ها و غروب‌ها بیشتر جیغ می‌زند؟

طوطی‌ها در طبیعت اول صبح و نزدیک غروب با گله صدا می‌کنند. این رفتار در خانه هم دیده می‌شود و تا حدی طبیعی است. اگر این صداها کوتاه باشند، نیازی به اصلاح ندارند.

آیا پوشاندن روی قفس جیغ طوطی را قطع می‌کند؟

پوشاندن قفس به عنوان تنبیه توصیه نمی‌شود، چون ممکن است طوطی را بترساند و رابطه‌اش با شما را خراب کند. پوشاندن قفس فقط برای فراهم کردن تاریکی هنگام خواب شبانه مناسب است.

چه مدت طول می‌کشد تا طوطی جیغ زدن را کنار بگذارد؟

معمولاً چند هفته تمرین منظم لازم است و زمان دقیق به طوطی و ثبات رفتار شما بستگی دارد. اگر همهٔ اعضای خانه یک روش را دنبال کنند، نتیجه زودتر دیده می‌شود. اگر با وجود تمرین جیغ‌ها بیشتر شد یا نشانهٔ بیماری دیدید، با دامپزشک مشورت کنید.