بزرگ شدن خوش خیم پروستات در سگ ها

بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات (هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات) شایع‌ترین مشکل پروستات در سگ‌هاست و بیشتر در سگ‌های نر عقیم‌نشده بالای ۶ سال دیده می‌شود. این بیماری سرطان نیست و به‌خاطر اثر طولانی هورمون‌های جنسی نر روی غده پروستات ایجاد می‌شود. بسیاری از سگ‌ها علامتی ندارند، اما اگر غده بیش از حد بزرگ شود، می‌تواند دفع مدفوع و ادرار را سخت کند. در این مطلب از مجله پت خرید می‌خوانید این بیماری چیست، چه نشانه‌هایی دارد، دامپزشک چطور آن را تشخیص می‌دهد و چه راه‌های درمانی برای آن وجود دارد.

بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات در سگ چیست؟

پروستات غده‌ای کوچک در لگن سگ نر است که دور ابتدای مجرای ادرار و زیر انتهای روده قرار دارد. در سگ‌های نر عقیم‌نشده، هورمون‌های جنسی که از بیضه‌ها ترشح می‌شوند، در طول سال‌ها باعث زیاد شدن تعداد سلول‌های این غده می‌شوند. نتیجه، بزرگ شدن آرام و معمولاً متقارن پروستات است.

این مشکل در اکثر سگ‌های نر عقیم‌نشده‌ای که سنشان از ۶ سال بیشتر است دیده می‌شود. میانگین سن درگیری حدود ۹ سال گزارش شده است. به همین دلیل برخی آن را بخشی از روند طبیعی پیری سگ نر می‌دانند. اما وقتی غده بیش از حد بزرگ شود، به اندام‌های اطراف فشار می‌آورد و علائم آزاردهنده‌ای ایجاد می‌کند.

از آنجا که این بیماری بیشتر سراغ سگ‌های مسن می‌رود، دانستن اینکه طول عمر سگ‌ها چقدر است به شما کمک می‌کند بدانید سگتان از چه سنی به معاینه‌های منظم‌تر نیاز دارد.

چه سگ‌هایی بیشتر در خطرند؟

• سگ‌های نر عقیم‌نشده: عامل اصلی بیماری هورمون‌های بیضه است؛ سگ‌هایی که زود عقیم شده‌اند معمولاً به این مشکل دچار نمی‌شوند.
• سگ‌های میانسال و مسن: احتمال بیماری بعد از ۶ سالگی بالا می‌رود.
• برخی نژادها: گفته می‌شود نژاد دوبرمن پینچر بیش از نژادهای دیگر مستعد این بیماری است.

علائم بزرگ شدن پروستات در سگ

بزرگ شدن پروستات در بسیاری از سگ‌ها بی‌صدا پیش می‌رود و فقط در معاینه پیدا می‌شود. علائم معمولاً وقتی ظاهر می‌شوند که غده به روده یا مجرای ادرار فشار بیاورد. بیشتر رشد غده به سمت بیرون و به طرف انتهای روده است؛ برای همین مشکلات مدفوع شایع‌ترین نشانه‌اند.

نشانه‌های مربوط به مدفوع

• یبوست و سخت دفع کردن مدفوع
• زور زدن طولانی و دردناک هنگام دفع (زورپیچ)
• تغییر شکل مدفوع؛ مدفوع اغلب باریک و نواری می‌شود

نشانه‌های مربوط به ادرار و دستگاه تناسلی

• سختی در ادرار کردن یا قطره‌قطره ادرار کردن، وقتی غده به سمت داخل و روی مجرای ادرار رشد کند
• وجود خون در ادرار
• چکیدن قطره‌های خون یا ترشح خونی از آلت، حتی وقتی سگ ادرار نمی‌کند
• خونی شدن مایع منی در سگ‌هایی که برای جفت‌گیری استفاده می‌شوند

عارضه مهم: فتق پرینه‌آل

در موارد خاص، زور زدن مداوم و فشار پروستات بزرگ‌شده روی دیافراگم لگنی باعث می‌شود محتویات لگن از بین عضلات ناحیه میان مقعد و اندام تناسلی بیرون بزند. به این حالت فتق پرینه‌آل می‌گویند و معمولاً به‌صورت برآمدگی کنار مقعد دیده می‌شود. این عارضه به جراحی نیاز دارد.

چه زمانی سگ را نزد دامپزشک ببریم؟

علائم بزرگ شدن پروستات با بیماری‌های دیگر پروستات، مثل عفونت، آبسه، کیست یا تومور، شباهت دارد. بنابراین فقط دامپزشک می‌تواند بگوید مشکل از کجاست. اگر هر کدام از این نشانه‌ها را دیدید، سگ را معاینه کنید:

• یبوست یا زورپیچی که بیش از یکی دو روز طول بکشد
• خون در ادرار یا چکیدن خون از آلت
• برآمدگی کنار مقعد

در این موارد معطل نکنید و سریع به دامپزشک مراجعه کنید:

• سگ زور می‌زند اما اصلاً نمی‌تواند ادرار کند
• تب، بی‌حالی، بی‌اشتهایی یا استفراغ
• درد هنگام راه رفتن، خشکی در راه رفتن یا درد در ناحیه شکم و کمر

تب و درد بیشتر با عفونت یا آبسه پروستات همراه است تا با بزرگ شدن خوش‌خیم ساده، و درمان فوری لازم دارد.

نحوه تشخیص بزرگی پروستات در سگ

دامپزشک معمولاً تشخیص را با معاینه از راه مقعد شروع می‌کند. در بزرگ شدن خوش‌خیم، پروستات معمولاً به‌صورت متقارن بزرگ شده و لمس آن برای سگ دردناک نیست. برای تأیید و رد کردن بیماری‌های دیگر، ممکن است این بررسی‌ها هم لازم شود:

روش تشخیصی	چه چیزی را نشان می‌دهد
معاینه از راه مقعد	اندازه، تقارن و دردناک بودن پروستات
رادیولوژی (عکس ساده)	اندازه کلی غده و فشار آن روی روده و مثانه
سونوگرافی	ساختار داخلی غده، وجود کیست یا آبسه
آزمایش ادرار و آزمایش‌های دیگر	بررسی عفونت و خون در ادرار
نمونه‌برداری و بافت‌شناسی	تشخیص دقیق‌تر و رد کردن تومور در موارد مشکوک

درمان بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات در سگ

انتخاب درمان به شدت علائم، سن سگ و برنامه شما برای جفت‌گیری او بستگی دارد. اگر سگ علامت آزاردهنده‌ای ندارد، معمولاً درمانی لازم نیست و فقط معاینه‌های دوره‌ای توصیه می‌شود.

عقیم‌سازی؛ بهترین درمان

در سگ‌هایی که علائم دارند، عقیم‌سازی (برداشتن بیضه‌ها) بهترین راه درمان به شمار می‌رود. با برداشتن بیضه‌ها، منبع اصلی هورمون‌های جنسی حذف می‌شود و پروستات معمولاً در مدت ۳ تا ۱۲ هفته کوچک می‌شود. پیش‌آگهی بعد از عقیم‌سازی عالی است و بیماری معمولاً برنمی‌گردد.

درمان دارویی

در گذشته داروهای هورمونی مختلفی برای کوچک کردن پروستات به کار می‌رفت، اما بسیاری از آن‌ها به‌دلیل عوارض جدی توصیه نمی‌شوند. عوارضی مانند ناباروری، آبسه، کم‌خونی، افزایش اشتها و وزن، تومورهای پستانی و دیابت ملیتوس پس از مصرف این داروها گزارش شده است. داروی کتوکونازول هم گاهی مطرح شده، اما باید در تمام عمر حیوان مصرف شود و همین، استفاده از آن را محدود کرده است.

امروزه برای سگ‌هایی که نمی‌توان یا نمی‌خواهند عقیمشان کنند، مثل سگ‌های مسن با ریسک بالای بیهوشی یا سگ‌های مولد، دامپزشک ممکن است داروهای ضدهورمونی جدیدتری تجویز کند. این داروها علائم را کنترل می‌کنند، اما معمولاً با قطع دارو، پروستات دوباره بزرگ می‌شود. هرگز بدون نظر دامپزشک به سگ داروی هورمونی ندهید.

سگ‌های مولد و جراحی بخشی از پروستات

در سگ‌هایی که از نظر نژاد و توله‌گیری بسیار ارزشمندند، شاید بتوان با برداشتن بخشی از غده پروستات علائم را تسکین داد. این تصمیم را باید با دامپزشک و با در نظر گرفتن خطرهای جراحی گرفت.

درمان علامتی

درمان یبوست، زورپیچ و مشکلات ادراری باید تا بهبود کامل ادامه پیدا کند. درمان علامتی به‌تنهایی تا حدودی کمک می‌کند، اما تا وقتی بیضه‌ها باقی باشند، علائم معمولاً برمی‌گردند.

مراقبت از سگ مبتلا در خانه

در کنار درمانی که دامپزشک انتخاب می‌کند، چند کار ساده در خانه دفع را برای سگ راحت‌تر می‌کند:

• آب کافی: همیشه آب تمیز و تازه در دسترس سگ بگذارید؛ آب کافی به نرم ماندن مدفوع کمک می‌کند. بدانید چه آب‌هایی برای سگ خطرناک‌اند.
• غذای مناسب: اگر یبوست دارد، درباره تغییر رژیم یا افزودن فیبر با دامپزشک مشورت کنید و خودسرانه ملین ندهید.
• فرصت کافی برای دفع: سگ را مرتب و بدون عجله برای ادرار و مدفوع بیرون ببرید.
• زیر نظر گرفتن ادرار و مدفوع: هر تغییری در رنگ، شکل یا دفعات دفع را یادداشت کنید و به دامپزشک بگویید.
• معاینه‌های منظم: برای سگ نر مسن، چکاپ دوره‌ای شامل معاینه پروستات را جدی بگیرید.

مراقبت کلی از سگ مسن، از تغذیه تا نظافت دندان‌های سگ، به سالم‌تر ماندن او در سال‌های پیری کمک می‌کند. برای آشنایی بیشتر با این مراقبت‌ها، مطلب افزایش طول عمر سگ با مراقبت صحیح را بخوانید. غذا و لوازم مورد نیاز را هم می‌توانید از بخش محصولات سگ پت خرید تهیه کنید.

اگر سگ بعد از عقیم‌سازی یا در دوره درمان بی‌قرار و پرتحرک شد، مطلب علل بیش‌فعالی در سگ‌ها و راه درمان آن می‌تواند کمک‌تان کند.

پرسش‌های پرتکرار

آیا بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات در سگ خطرناک است؟

این بیماری سرطان نیست و در بسیاری از سگ‌ها علامتی ایجاد نمی‌کند. اما اگر غده خیلی بزرگ شود، ممکن است یبوست شدید، مشکل ادراری یا فتق پرینه‌آل ایجاد کند. معاینه دامپزشک لازم است تا بیماری‌های جدی‌تر پروستات رد شوند.

آیا عقیم کردن سگ پروستات را کوچک می‌کند؟

بله. با برداشتن بیضه‌ها، منبع اصلی هورمون‌های جنسی حذف می‌شود و پروستات معمولاً طی ۳ تا ۱۲ هفته کوچک می‌شود. پیش‌آگهی بعد از عقیم‌سازی عالی است.

آیا سگ ماده هم به بزرگی پروستات دچار می‌شود؟

خیر. پروستات فقط در سگ نر وجود دارد و این بیماری مخصوص سگ‌های نر، به‌خصوص نرهای عقیم‌نشده و مسن است.

آیا بزرگی پروستات بدون جراحی درمان می‌شود؟

دامپزشک ممکن است برای سگ‌هایی که نمی‌توان عقیمشان کرد، دارو تجویز کند. داروها علائم را کنترل می‌کنند، اما معمولاً با قطع آن‌ها مشکل برمی‌گردد. سگی که علامت آزاردهنده ندارد هم اغلب فقط به معاینه دوره‌ای نیاز دارد.

خون در ادرار سگ نر همیشه نشانه بزرگی پروستات است؟

نه. خون در ادرار ممکن است از عفونت ادراری، سنگ مثانه، عفونت پروستات یا بیماری‌های دیگر باشد. هر بار که در ادرار سگ خون دیدید، او را نزد دامپزشک ببرید تا علت دقیق مشخص شود.