آنچه درباره سرپرستی گربه و سگ باید بدانید

به سرپرستی گرفتن یک سگ یا گربه، تصمیمی است که می‌تواند زندگی شما را برای سال‌ها تغییر دهد؛ اما این تغییر فقط برای شما نیست. حیوانی که وارد خانه‌تان می‌شود، تمام دنیای خود را تغییر داده است. خانه، بوها، آدم‌ها، صداها، برنامه روزانه و حتی غذایی که می‌خورد ممکن است با گذشته متفاوت باشد. در سال‌های اخیر، فرهنگ سرپرستی حیوانات خانگی در ایران رشد قابل توجهی داشته است. بسیاری از افراد به جای خرید حیوان خانگی، ترجیح می‌دهند سرپرستی سگ یا سرپرستی گربه‌ای را که به خانه جدید نیاز دارد بر عهده بگیرند. این انتخاب هم اخلاقی است، هم منطقی اما تنها در صورتی که با آگاهی و آمادگی کامل صورت گیرد.

سرپرستی حیوان خانگی با خرید آن یک تفاوت اساسی دارد: وقتی حیوانی را به سرپرستی می‌گیرید، یک موجود زنده با تاریخچه، عادات و نیازهای مشخص وارد زندگی شما می‌شود. این حیوان قبلاً با محیط، صاحب و روتین دیگری آشنا بوده و اکنون باید در محیطی کاملاً جدید سازگار شود. خیلی‌ها قبل از سرپرستی سگ یا سرپرستی گربه بیشتر به ظاهر حیوان، نژاد یا سن او توجه می‌کنند، در حالی که مهم‌ترین سؤال این است: آیا این حیوان با سبک زندگی و شرایط من سازگار است؟

در این مقاله قرار است درباره مهم‌ترین وظایف سرپرست جدید حیوان خانگی صحبت کنیم؛ از انتخاب درست سگ یا گربه گرفته تا روزهای اول ورود به خانه، مراقبت‌های پزشکی، تغذیه، آموزش، شناخت رفتار و نکاتی که شاید کمتر کسی قبل از سرپرستی به آن‌ها توجه کند.

قبل از سرپرستی سگ یا گربه و پیش از هر چیز، آیا واقعاً آماده‌اید؟

یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های شما حتی قبل از انتخاب حیوان، این است که درباره شرایط زندگی خودتان صادق باشید. قبل از اینکه برای سرپرستی سگ یا گربه اقدام کنید، به این سؤال‌ها پاسخ دهید:

· چند ساعت از روز در خانه هستم؟

· آیا زمان کافی برای مراقبت از حیوان دارم؟

· آیا محل زندگی من برای نگهداری حیوان مناسب است؟

· اعضای خانواده با حضور حیوان موافق هستند؟

· آیا توان پرداخت هزینه‌های غذا، واکسن، درمان و مراقبت‌های دامپزشکی را دارم؟

· اگر به سفر بروم، چه کسی از حیوان مراقبت می‌کند؟

· آیا برای سال‌های آینده هم امکان نگهداری از او را خواهم داشت؟

این سؤال‌ها شاید ساده به نظر برسند، اما یکی از مهم‌ترین دلایل شکست در سرپرستی حیوانات خانگی، تصمیم‌گیری هیجانی و بدون توجه به شرایط واقعی زندگی است. یک حیوان خانگی قرار نیست فقط برای چند هفته یا چند ماه وارد زندگی شما شود. شما باید برای یک تعهد بلندمدت آماده باشید.

پس باید به سوالات بالا صادقانه پاسخ داد:

درباره زمان: سرپرستی سگ به تعهد زمانی قابل توجهی نیاز دارد. سگ‌ها موجوداتی اجتماعی هستند که به حضور، پیاده‌روی روزانه و تعامل مستمر نیاز دارند. بیش از ۸ ساعت تنهایی در روز برای اکثر نژادها مضر است. در مورد گربه هم اینکه سرپرستی گربه انعطاف‌پذیرتر است، اما این به معنای بی نیازی او نیست.

درباره فضا: آیا محیط زندگی شما برای نگهداری از حیوان مناسب است؟ آیا صاحبخانه اجازه نگهداری حیوان خانگی می‌دهد؟ برای سگ‌های بزرگ و پرانرژی، آپارتمان‌های کوچک می‌توانند محدودکننده باشند.

درباره هزینه: هزینه‌های سرپرستی حیوان خانگی اغلب دست‌کم گرفته می‌شود. غذا، واکسیناسیون سالانه، ویزیت دامپزشک، گرومینگ، خاک گربه، اسباب‌بازی و ...

درباره تعهد بلندمدت: سگ‌ها به‌طور متوسط ۱۰ تا ۱۵ سال و گربه‌ها ۱۲ تا ۲۰ سال عمر می‌کنند. تصمیم به سرپرستی، تصمیمی برای یک دهه یا بیشتر است.

درباره شرایط خانوادگی: آیا تمامی اعضای خانواده از جمله کودکان با این موضوع موافق هستند؟ آیا کسی در خانه آلرژی دارد؟

انتخاب حیوان مناسب؛ در سرپرستی حیوانات فقط به ظاهر نگاه نکنید

وقتی آگهی‌های واگذاری سگ و گربه را می‌بینید، طبیعی است که بعضی حیوانات به دلیل ظاهر، رنگ یا نژاد بیشتر توجه شما را جلب کنند. اما ظاهر نباید تنها معیار انتخاب باشد. قبل از سرپرستی، درباره شخصیت و نیازهای حیوان سؤال کنید. مثلاً اگر به دنبال سرپرستی یک سگ هستید، بهتر است بدانید:

• چقدر فعال است؟
• آیا آموزش‌های اولیه را دیده؟
• با افراد غریبه چطور رفتار می‌کند؟
• با کودکان سازگار است؟
• با سگ‌ها و حیوانات دیگر کنار می‌آید؟
• آیا اضطراب جدایی دارد؟
• چند ساعت می‌تواند تنها بماند؟

در مورد گربه هم مواردی مانند این‌ها اهمیت دارند:

• آیا اجتماعی است یا بیشتر مستقل؟
• با گربه‌های دیگر سازگار است؟
• با سگ‌ها مشکلی ندارد؟
• آیا از بغل شدن خوشش می‌آید؟
• آیا به محیط آرام نیاز دارد؟
• آیا بیماری یا نیاز پزشکی خاصی دارد؟

بهترین حیوان برای شما لزوماً زیباترین یا کوچک‌ترین حیوان نیست؛ حیوانی است که نیازهایش با سبک زندگی شما هماهنگ باشد.

سرپرستی سگ؛ چه مسئولیت‌هایی دارید؟

آماده کردن محیط پیش از ورود حیوان الزامیست. بسیاری از سرپرستان جدید این مرحله را نادیده می‌گیرند و حیوان را وارد خانه‌ای می‌کنند که هیچ آمادگی‌ای برای پذیرش او ندارد. این اشتباه می‌تواند استرس اولیه را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. پیش از ورود سگ به خانه سرپرست جدید باید:

· تعیین محل خواب ثابت و تشک یا باکس مناسب

· ایمن‌ کردن محیط (دسترسی به سیم‌های برق، مواد شوینده و گیاهان سمی را محدود کنید)

· تهیه ظرف غذا و آب

· مشخص کردن محل توالت (برای سگ‌های آپارتمانی)

· تهیه قلاده و وسایل پیاده‌روی

از طرفی، سرپرستی سگ معمولاً به زمان و مشارکت بیشتری در طول روز نیاز دارد. سگ‌ها موجوداتی اجتماعی هستند و بسیاری از آن‌ها به تعامل روزانه، بازی، آموزش و فعالیت بدنی نیاز دارند.

آموزش سگ؛ بخشی از مسئولیت سرپرستی سگ

آموزش فقط برای این نیست که سگ چند فرمان مثل «بشین» یا «بیا» را یاد بگیرد. آموزش مناسب به سگ کمک می‌کند محیط اطرافش را بهتر درک کند. آموزش‌های پایه مانند:

· آمدن هنگام صدا زدن

· راه رفتن با قلاده

· کنترل هیجان

· عادت به تنها ماندن

· استفاده صحیح از محل دستشویی

می‌توانند کیفیت زندگی سگ و سرپرست را به شکل قابل توجهی بهتر کنند.

یک نکته مهم این است که تنبیه شدید معمولاً راه‌حل مشکلات رفتاری نیست. اگر سگ رفتاری دارد که نمی‌توانید دلیل آن را پیدا کنید، بهتر است ابتدا علت رفتار را بررسی کنید. گاهی چیزی که از نظر ما «لجبازی» است، ممکن است ناشی از ترس، اضطراب، درد یا کمبود فعالیت باشد.

نکاتی درباره سرپرستی گربه

گاهی تصور می‌شود گربه‌ها حیوانات کاملاً مستقلی هستند و به مراقبت زیادی احتیاج ندارند. این تصور می‌تواند باعث شود بعضی افراد بدون آمادگی برای سرپرستی گربه اقدام کنند. گربه‌ها مستقل‌تر هستند، اما به روتین نیز نیاز دارند. زمان‌های ثابت برای غذا، بازی و تعامل، به گربه کمک می‌کند محیط جدید را امن بداند.

نکته‌ای که اکثر سرپرستان جدید نمی‌دانند: زمان بازی برای گربه‌های بالغ به همان اندازه بچه‌گربه‌ها اهمیت دارد. بازی نه فقط برای سرگرمی، بلکه برای سلامت ذهنی، کنترل وزن و پیشگیری از مشکلات رفتاری ناشی از کسالت ضروری است. حداقل دو بار در روز، هر بار ۱۵ دقیقه بازی فعال توصیه می‌شود.

خانه را برای سرپرستی گربه جدید آماده کنید

• تهیه ظرف خاک و قرار دادن آن در مکانی آرام و قابل دسترس
• تهیه اسکرچر (در غیر این صورت، مبل‌های شما جایگزین خواهند شد!)
• بررسی و ایمن کردن پنجره‌ها و بالکن (پنجره‌های بدون توری، بالکن‌های باز، سیم‌های برق، گیاهان سمی و وسایل کوچک قابل بلع می‌توانند خطرناک باشند.)
• یک نکته مهم دیگر این است که گربه‌ها به محیط عمودی علاقه زیادی دارند. داشتن جای بلند و امن مثل درخت گربه یا قفسه مناسب می‌تواند به آن‌ها کمک کند احساس امنیت بیشتری داشته باشند و محیط اطراف را از ارتفاع مشاهده کنند.
• همچنین وجود یک محل امن برای پنهان شدن، مخصوصاً در روزهای اول، اهمیت زیادی دارد.

روزهای اول؛ انتظار نداشته باشید حیوان فوراً با شما صمیمی شود

اگر حیوانی را از طریق یک آگهی واگذاری حیوانات به سرپرستی گرفته‌اید، باید بدانید که ممکن است روزهای اول رفتار واقعی او را به‌طور کامل نبینید. حیوان ممکن است:

• زیاد بخوابد
• غذا کمتر بخورد
• پنهان شود
• کمتر بازی کند
• از تماس فیزیکی دوری کند
• مضطرب یا بی‌قرار باشد

این رفتارها در بعضی حیوانات می‌تواند واکنشی طبیعی به تغییر محیط باشد. اینجا مفهوم معروف قانون ۳-۳-۳ می‌تواند دید خوبی به سرپرست جدید بدهد. البته این قانون یک چارچوب تقریبی است و برای همه حیوانات دقیقاً یکسان نیست.

· در سه روز اول، حیوان ممکن است سردرگم، ترسیده یا مضطرب باشد.

· در سه هفته اول، کم‌کم محیط را می‌شناسد و عادت‌های واقعی‌اش بیشتر مشخص می‌شود.

· در سه ماه اول، ممکن است به تدریج احساس امنیت و تعلق بیشتری پیدا کند و رابطه بهتری با اعضای خانواده شکل بگیرد.

بنابراین اگر یک گربه در روز اول در کمد پنهان شد یا سگی که در آگهی بسیار اجتماعی معرفی شده بود، چند روز اول گوشه‌گیر بود، فوراً نتیجه نگیرید که انتخاب اشتباهی داشته‌اید، به او زمان بدهید. چه کاری در این دوره باید انجام دهید:

· به حیوان فضا و زمان کافی برای آشنایی بدهید

· از مهمان‌نوازی پرسروصدا در روزهای اول خودداری کنید

· برنامه‌ای منظم برای غذا، خواب و بازی داشته باشید

· از تغییر ناگهانی غذا خودداری کنید و اگر قصد تغییر برند غذا را دارید، این کار را به تدریج و طی ۷ تا ۱۰ روز انجام دهید

مسئولیت مهم سرپرست جدید؛ اطلاعات حیوان را از واگذارکننده کامل بگیرید

قبل از تحویل گرفتن حیوان، درباره گذشته او سؤال کنید. اطلاعاتی مثل:

· تاریخچه پزشکی

· واکسن‌ها

· داروهای مصرفی

· نوع غذای فعلی

· عادت‌های غذایی

· ساعت خواب

· رفتارهای خاص

· ترس‌ها

· عادت‌های روزانه

· سازگاری با حیوانات دیگر

· وضعیت عقیم‌سازی

می‌تواند به شما کمک کند انتقال حیوان به خانه جدید را راحت‌تر انجام دهید.

نکته مهم که کمتر گفته می‌شود: برخی حیوانات سابقه تجربه‌های ناخوشایند دارند که ممکن است به صورت ترس، پرخاش یا اضطراب در رفتارشان بروز کند. این رفتارها لزوماً دائمی نیستند و با صبر، روتین منظم و در صورت لزوم کمک از یک متخصص رفتار حیوانات، اکثر این مشکلات قابل بهبود هستند.

مراقبت‌های پزشکی از همان روز اول

یکی از اولین اقدامات پس از سرپرستی حیوان خانگی، مراجعه به دامپزشک است. حتی اگر مدارک پزشکی کاملی از صاحب قبلی تحویل گرفته باشید و واگذارکننده اعلام کرده باشد حیوان سالم است، بهتر است پس از ورود به خانه و در زمان مناسب، یک معاینه دامپزشکی انجام دهید. چرا ویزیت اولیه ضروری است:

· ایجاد پرونده پزشکی جدید

· بررسی سلامت عمومی پس از جابه‌جایی و استرس ناشی از آن

· تأیید وضعیت واکسیناسیون

· بررسی وضعیت کنترل انگل‌ها (کک، کنه، کرم)

نکته‌ای درباره تغذیه که اغلب نادیده گرفته می‌شود: تغییر ناگهانی غذا یکی از رایج‌ترین دلایل مشکلات گوارشی در حیوانات تازه‌ واگذارشده است. حتی اگر قصد تغییر به برند بهتری را دارید، این کار را در قالب یک برنامه ۷ تا ۱۴ روزه انجام دهید: ابتدا ۲۵ درصد غذای جدید با ۷۵ درصد غذای قدیمی، سپس تدریجاً نسبت را تغییر دهید.

مسئولیت‌های مالی را دست‌کم نگیرید

یکی از نکاتی که قبل از سرپرستی سگ یا گربه باید به آن توجه کنید، هزینه‌های بلندمدت است. هزینه نگهداری فقط خرید غذا نیست. ممکن است در طول زندگی حیوان با هزینه‌های زیر روبه‌رو شوید:

· واکسن

· انگل‌زدایی

· ویزیت دامپزشکی

· آزمایش

· درمان بیماری

· جراحی

· غذای تخصصی

· لوازم بهداشتی

· وسایل حمل

رابطه با حیوان را به زور ایجاد نکنید

یکی از اشتباهات رایج در روزهای اول سرپرستی حیوان خانگی این است که سرپرست جدید می‌خواهد خیلی سریع با حیوان صمیمی شود.ممکن است گربه هنوز آماده بغل شدن نباشد یا سگ از نزدیک شدن افراد جدید مضطرب شود. به حیوان فرصت بدهید، بگذارید خودش به شما نزدیک شود. با بازی، تشویقی مناسب و تعامل مثبت، اعتماد را به‌تدریج ایجاد کنید. به‌خصوص اگر حیوان تجربه ناخوشایندی در گذشته داشته باشد، ممکن است برای برقراری ارتباط به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.

چطور حیوان مناسب خودمان را برای سرپرستی پیدا کنیم؟

اگر احساس می‌کنید برای سرپرستی سگ یا سرپرستی گربه آماده‌اید، حالا می‌توانید جست‌وجوی خودتان را شروع کنید. در پاوتوق می‌توانید آگهی‌های مختلف واگذاری حیوانات را ببینید، درباره شرایط هر پت اطلاعات بیشتری به دست آورید و با توجه به سبک زندگی، محل زندگی و شرایط خودتان، حیوانی را پیدا کنید که احتمالاً همراه مناسب‌تری برای شماست.

اما ماجرا فقط به دیدن آگهی‌ها ختم نمی‌شود. اگر هنوز پت مناسب خودتان را پیدا نکرده‌اید، می‌توانید در پاوتوق پروفایل سرپرستی بسازید و شرایط خودتان را برای به سرپرستی گرفتن یک حیوان اعلام کنید. واگذارکنندگان هم می‌توانند پروفایل شما را ببینند و اگر شرایطتان با نیازهای پت‌شان هماهنگ بود، برای آشنایی و گفت‌وگو با شما ارتباط بگیرند.

از طرفی، سیستم هوشمند پاوتوق با توجه به اطلاعات و شرایطی که در پروفایل خود ثبت کرده‌اید، می‌تواند آگهی‌های واگذاری مرتبط‌تر را به شما پیشنهاد دهد تا پیدا کردن پت مناسب، ساده‌تر و سریعتر شود و حتی واگذارکنندگان با مشاهده این پروفایل‌ها می‌توانند در صورت تطابق شرایط، مستقیماً با شما ارتباط بگیرند.