جلوگیری از دعوای سگ ها با این نکات ساده که باید بدانید

دعوای سگ‌ها معمولاً از ترس، دفاع از غذا و قلمرو یا رقابت بر سر جایگاه در گروه شروع می‌شود؛ ذات بد حیوان دلیل اصلی نیست. برای جلوگیری از دعوای سگ‌ها باید نشانه‌های هشدار مثل خشک شدن دم، خیره شدن و غرش عمیق را زود تشخیص دهید و حیوان را از موقعیت پرتنش دور کنید. در ادامه علت‌های اصلی دعوا، روش درست جدا کردن دو سگ در حال نزاع، مراقبت‌های بعد از درگیری و مهم‌تر از همه روش آشتی دادن و آشنا کردن دو سگ ناآشنا با هم را قدم‌به‌قدم می‌خوانید.

در این مقاله از مجله پت خرید به بررسی کامل دعوای سگ‌ها می‌پردازیم؛ از علت‌های رفتاری و هورمونی گرفته تا روش‌های عملی پیشگیری، مدیریت لحظهٔ دعوا و مراقبت بعد از آن.

علت دعوای سگ‌ها چیست؟

اکثر سگ‌ها می‌خواهند با هم‌نوعان خود معاشرت کنند، در غیر این صورت فکر می‌کنند در سلول انفرادی زندگی می‌کنند. اما جمع شدن سگ‌ها دور هم بدون خطر نیست؛ سوءبرداشت حیوان، برخورد اشتباه با یک هم‌نوع، یا یک بدشانسی ساده می‌تواند به دعوا ختم شود. مهم‌ترین علت‌های دعوای سگ‌ها این‌ها هستند:

• ترس و عدم اطمینان: سگی که در موقعیت ناآشنا احساس خطر کند، ممکن است پیش از فرار، حمله کند.
• دفاع از منابع (Resource Guarding): غذا، اسباب‌بازی، جای خواب یا حتی توجه صاحب می‌تواند جرقهٔ دعوا باشد.
• رقابت بر سر سلسله‌مراتب: در گروهی از سگ‌ها، گاهی رقابت بر سر جایگاه اجتماعی به درگیری می‌انجامد.
• عوامل هورمونی: سگ‌های عقیم‌نشده، به‌خصوص در حضور جنس مخالف یا در فصل جفت‌گیری، پرخاشگرتر می‌شوند.
• درد یا بیماری زمینه‌ای: سگی که درد دارد ممکن است بی‌مقدمه واکنش تدافعی نشان دهد؛ در این حالت حتماً باید دامپزشک او را معاینه کند.

جلوگیری از دعوای سگ ها بهترین کاری است که می‌شود انجام داد؛ دانستن اینکه چه کاری باید قبل، حین و بعد از دعوای سگ‌ها انجام دهید، بهترین راه برای به حداقل رساندن صدمات احتمالی است.

دعوای دو سگ ماده و رقابت بر سر جنس مخالف

برخلاف تصور رایج، دعوای سگ‌های ماده با هم می‌تواند به‌اندازهٔ دعوای سگ‌های نر، یا حتی شدیدتر، باشد؛ چون معمولاً ریشه در رقابت بلندمدت بر سر جایگاه دارد نه یک اختلاف لحظه‌ای. برای مقایسهٔ دقیق‌تر رفتار پرخاشگرانه در دو جنس، مقایسه‌ی میزان پرخاشگری سگ نر و ماده را بخوانید. عقیم کردن بخشی از پرخاشگری هورمونی را کم می‌کند؛ جزئیات روش‌ها و مزایای آن را در بررسی روش‌های عقیم کردن سگ ماده و بهترین روش عقیم‌سازی سگ‌ها ببینید.

چگونه دو سگ را با هم آشتی بدهیم و آشنا کنیم؟

این پرسشی است که خیلی از صاحبان چند سگ می‌پرسند: چطور دو سگ ناآشنا، یا دو سگی که قبلاً دعوا کرده‌اند، را دوباره کنار هم راحت کنیم؟ عجله در این کار دعوای بعدی را تضمین می‌کند. مراحل زیر را به ترتیب و با صبر جلو ببرید:

1. معارفه در محیط خنثی: اولین دیدار را در فضایی بیرون از قلمرو هیچ‌کدام از دو سگ برگزار کنید؛ مثلاً یک پارک سگ کم‌ازدحام گزینهٔ خوبی است.
2. قدم‌زدن موازی: دو سگ را با فاصله و در یک مسیر راه ببرید، نه رو‌به‌روی هم؛ این کار تنش را بدون تماس مستقیم کم می‌کند.
3. تبادل بو قبل از تماس: اجازه بدهید هر سگ بوی پتو یا اسباب‌بازی سگ دیگر را پیش از دیدار حضوری بشناسد.
4. جلسات کوتاه و تحت نظارت: دیدارهای اول را چند دقیقه‌ای نگه دارید و رفتار آرام هر دو را با تشویقی سگ یا جویدنی‌های نرم سگ، مثلاً محصولات برند هاپومیل، پاداش دهید.
5. منابع را جدا نگه دارید: در هفته‌های اول ظرف غذا، اسباب‌بازی و جای خواب هر سگ را جدا بگذارید تا رقابت شکل نگیرد.
6. زمان بدهید: آشنایی واقعی بین دو سگ ممکن است چند هفته طول بکشد؛ افزایش تدریجی زمان حضور مشترک از عجله کردن مطمئن‌تر است.

اگر سگ تازه‌واردی به خانه می‌آورید، پیش از این مراحل حتماً ۱۴ نکته در مورد آوردن سگ به خانه را هم بخوانید تا ورود او با کمترین تنش برای سگ‌های قبلی همراه باشد.

راه‌های جلوگیری از دعوای سگ‌ها

مطمئناً پیشگیری از دعوای سگ‌ها گزینه‌ای بهتر از برخورد با آن پس از شروع درگیری است. باید به‌خاطر داشته باشید که شما نمی‌توانید رفتار صاحبان سگ‌های دیگر را کنترل کنید؛ فقط مسئول آموزش و مدیریت سگ خودتان هستید.

۱. مراقب نشانه‌های هشدار باشید

وقتی سگ شما در مجاورت هم‌نوعان دیگر است، به حرکات گروه توجه کنید. بازی معمولی و شاد این حیوانات معمولاً شامل پارس زیاد و کشتی گرفتن است، بنابراین تشخیص لحظهٔ شروع دعوا گاهی سخت می‌شود. علائمی که نشان می‌دهند دعوای سگ‌ها نزدیک است:

• دم شق‌ورق یا وضعیت بدن سفت و ایستاده
• غرش عمیق‌تر از حد معمول
• پارس بلند همراه با نشان دادن دندان‌ها
• گاز گرفتن هوایی یا واقعی
• سگی که سعی در فرار دارد اما اجازهٔ این کار را پیدا نمی‌کند

اگر پرخاشگری سگ شما بیشتر ریشه در ترس دارد تا رقابت، حتماً سگ ترسو و نحوه برخورد کردن و درمان ترس سگ را بخوانید؛ رفتار با سگ ترسو تفاوت‌های مهمی با سگ پرخاشگر دارد.

۲. اطاعت‌پذیری را تمرین کنید

اگر علائم استرس را در سگ خود یا سایر حیوانات دیدید، حیوان را صدا کنید و برای آمدنش تشویقی سگ به او بدهید. به‌طور مرتب روی اطاعت‌پذیری کار کنید تا فارغ از هر اتفاقی در اطراف، سگ فوراً از دستور شما پیروی کند. با کمک لوازم آموزش و کنترل رفتار سگ مثل قلاده و کلیکر آموزشی، این تمرین‌ها منظم‌تر پیش می‌رود؛ این تشویقی‌ها و لوازم آموزشی را می‌توانید از پت‌شاپ پت‌خرید تهیه کنید. برای شروع، ۵ نکتهٔ مفید در مورد آموزش اطاعت‌پذیری به سگ را هم بخوانید.

۳. محرک‌ها و نقاط ضعف سگ خود را بشناسید

بعضی سگ‌ها در بیشتر شرایط رفتار خوبی دارند اما محرک خاصی دارند که آن‌ها را پرخاشگر می‌کند؛ مثلاً حس تهدید شدن غذا توسط سگ دیگر. امن‌ترین راه، اجتناب از آن موقعیت است:

• دو سگ را هنگام غذا دادن در یک محوطه قرار ندهید.
• اسباب‌بازی‌های موردعلاقهٔ هر سگ را جدا نگه دارید، نه در دسترس مشترک.
• در راهروها و درگاه‌های تنگ، اجازه ندهید دو سگ هم‌زمان از یک نقطه رد شوند.
• وقتی سگ در حال جویدن یک تشویقی است، سگ دیگر را نزدیکش نبرید.

۴. دعوای توله‌سگ‌ها را جدی بگیرید

در سنین پایین، بخش زیادی از کشتی‌گرفتن و گاز گرفتن‌های به‌ظاهر شدید بین توله‌سگ‌ها بخشی طبیعی از یادگیری اجتماعی است و به آن‌ها یاد می‌دهد شدت گاز گرفتن را کنترل کنند. اما اگر یکی از توله‌ها مدام فرار می‌کند، جیغ می‌زند یا زیر چیزی پنهان می‌شود، آن بازی به دعوای واقعی تبدیل شده و باید جدا شوند. دورهٔ اجتماعی‌سازی توله (تقریباً تا ۱۶ هفتگی) فرصت مهمی است که تجربه‌های مثبت با هم‌نوعان بسازید.

۵. دعوای سگ بزرگ با سگ کوچک را زودتر مدیریت کنید

اختلاف اندازهٔ زیاد بین دو سگ، ریسک آسیب جدی را در همان چند ثانیهٔ اول دعوا بالا می‌برد. اگر در خانه یا محله سگی با اندازهٔ خیلی بزرگ‌تر یا کوچک‌تر از سگ شما رفت‌وآمد دارد، بازی‌های آزاد را از نزدیک زیر نظر بگیرید و در اولین نشانهٔ تنش مداخله کنید؛ صبر برای «ببینیم چه می‌شود» در این ترکیب توصیه نمی‌شود.

وقتی سگ‌ها دعوا می‌کنند چه باید کرد؟

اگر با وجود همهٔ تلاش‌ها سگ شما وارد دعوا شد، هدف اصلی جلوگیری از آسیب چشمگیر به حیوانات و افرادی است که در آن نزاع درگیرند.

۱. وحشت نکنید

بسیاری از زد و خوردهای سگ‌ها در واقع کشمکش‌های پرسروصدایی هستند که طی چند ثانیه تمام می‌شوند. اگر حیوانات خودشان از هم جدا شدند، با آرامش نزدیک شوید، قلاده سگ را ببندید و از منطقه خارج شوید.

۲. حواس سگ‌ها را پرت کنید

آیا کاسه یا سطل آب یا شیلنگی در آن اطراف هست؟ خیس کردن سگ، ترجیحاً در ناحیهٔ صورت، اغلب ذهن او را از دعوا دور می‌کند. ایجاد صدای بلند هم گاهی جواب می‌دهد؛ بوق ماشین یا کوبیدن دست روی سطل زبالهٔ فلزی می‌تواند حواس حیوانات را از مهلکه پرت کند. جالب است بدانید سگ‌ها حتی حس همدردی نسبت به هم‌نوعان خود نشان می‌دهند؛ همین موضوع گاهی کمک می‌کند سگ سوم گروه به‌جای پیوستن به دعوا، سگ آسیب‌دیده را آرام کند.

۳. سگ‌ها را ایمن از هم جدا کنید

اگر نتوانستید حواس‌شان را پرت کنید، چیز محکمی مثل تخته، شاخهٔ بزرگ، چتر (که به‌سرعت بازش کنید)، صندلی، پتو یا کت زمستانی ضخیم را بین دو سگ قرار دهید. به‌عنوان آخرین راه‌حل می‌توانید پاهای عقب سگ خود را بگیرید و او را عقب بکشید؛ اما هرگز به گردن یا سر حیوان دست نزنید، چون قطعی‌ترین راه برای گاز گرفته‌شدن شماست.

بعد از دعوای سگ‌ها چه کار کنیم؟ چه زمانی به دامپزشک مراجعه کنیم؟

اولین کار، بررسی دقیق بدن سگ برای زخم‌های احتمالی است؛ زخم‌های زیر مو گاهی در نگاه اول دیده نمی‌شوند. اگر هر کدام از موارد زیر را دیدید، همان روز سگ را نزد دامپزشک ببرید:

• خونریزی، پارگی پوست یا تورم قابل‌لمس
• لنگیدن یا اجتناب از تحمل وزن روی یک پا
• بی‌حالی، بی‌اشتهایی یا لرزش شدید بعد از دعوا
• هر گاز گرفتگی‌ای که عمیق‌تر از خراش سطحی به‌نظر برسد

حتی اگر ظاهراً حال سگ خوب است، تا چند روز از نزدیک مراقبش باشید؛ برخی آسیب‌ها و عفونت‌ها دیرتر خودشان را نشان می‌دهند. سگ بعد از دعوا دچار اضطراب، ترس یا درد می‌شود و همهٔ این‌ها ریسک گاز گرفتن را بالا می‌برد، پس با احتیاط و آرامش با او رفتار کنید. این توصیه‌ها جای معاینهٔ دامپزشک را نمی‌گیرد؛ در هر تردیدی حتماً با دامپزشک مشورت کنید.

پرسش‌های پرتکرار

چرا سگ‌ها با هم دعوا می‌کنند؟

ریشهٔ اصلی دعوا معمولاً ترس، دفاع از غذا و منابع، رقابت بر سر جایگاه در گروه یا عوامل هورمونی است؛ در مواردی هم درد و بیماری زمینه‌ای باعث واکنش تدافعی ناگهانی می‌شود.

چگونه دو سگ را با هم دوست کنیم؟

معارفه را در محیط خنثی و با قدم‌زدن موازی شروع کنید، جلسات اول را کوتاه نگه دارید، رفتار آرام را با تشویقی پاداش دهید و منابعی مثل غذا و اسباب‌بازی را در هفته‌های اول جدا نگه دارید. آشنایی کامل معمولاً چند هفته زمان می‌برد.

دعوای دو سگ ماده معمولاً به چه دلیل است؟

دعوای سگ‌های ماده اغلب ریشه در رقابت بلندمدت بر سر جایگاه اجتماعی دارد، نه یک اختلاف لحظه‌ای، و به همین دلیل می‌تواند شدیدتر از دعوای سگ‌های نر باشد. عقیم کردن بخشی از پرخاشگری هورمونی را کاهش می‌دهد.

آیا دعوای توله‌سگ‌ها طبیعی است؟

بخشی از کشتی‌گرفتن و گاز گرفتن ملایم بین توله‌سگ‌ها بازی طبیعی و آموزش کنترل گاز گرفتن است. اما اگر یکی از توله‌ها مدام فرار می‌کند یا جیغ می‌زند، باید آن‌ها را از هم جدا کنید.

چه زمانی باید بعد از دعوای سگ‌ها به دامپزشک مراجعه کرد؟

اگر خونریزی، پارگی پوست، لنگیدن، بی‌حالی یا هر گاز گرفتگی عمیق‌تر از خراش سطحی دیدید، همان روز به دامپزشک مراجعه کنید. حتی بدون علامت ظاهری، چند روز اول را از نزدیک زیر نظر بگیرید.

امیدوارم این مطلب در مورد دعوای سگ‌ها و راه‌های جلوگیری و آشتی دادن آن‌ها کمک‌تان کرده باشد. اگر روش یا تجربهٔ خاصی برای کنترل دعوای سگ‌ها دارید، در بخش نظرات با ما و دیگران در میان بگذارید.