مراقبت از سگ بعد از جراحی ؛ نگهداری های لازم برای بهبودی سریع سگ

مراقبت از سگ بعد از جراحی یعنی سه کار اصلی: اجرای دقیق دستورهای دامپزشک، آرام و کم‌تحرک نگه داشتن سگ و مراقبت روزانه از محل بخیه. فرقی نمی‌کند جراحی عقیم‌سازی باشد، عمل روی اندام‌های داخلی یا ترمیم استخوان و مفصل مثل عمل کشکک زانو؛ در همه‌ی آن‌ها استراحت و آرامش سرعت بهبودی را بالا می‌برد. در این راهنمای مجله پت خرید می‌خوانید روزهای اول بعد از عمل چه کنید، از زخم چطور مراقبت کنید، بعد از عمل کشکک زانو چه نکته‌هایی مهم است، سگ پرانرژی را چطور سرگرم و آرام نگه دارید و کدام نشانه‌ها یعنی باید فوراً سراغ دامپزشک بروید.

برای صاحبان سگ‌های پرجنب‌وجوش، آرام نگه داشتن حیوان ممکن است کار سختی به نظر برسد. اما با چند ابزار ساده، برنامه‌ی درست و کمی حوصله، دوران نقاهت برای شما و سگتان خیلی راحت‌تر می‌گذرد.

روزهای اول بعد از جراحی سگ

سگ معمولاً تا چند ساعت بعد از بیهوشی گیج، خواب‌آلود و کمی ناهماهنگ است. ممکن است تلوتلو بخورد، کمتر غذا بخورد یا حتی کمی بی‌قرار باشد. این حالت‌ها در روز اول معمولاً طبیعی‌اند و کم‌کم برطرف می‌شوند.

• جای آرام و گرم: یک گوشه‌ی ساکت، دور از رفت‌وآمد، بچه‌ها و حیوانات دیگر آماده کنید. بستر نرم و تمیز باشد و نزدیک زمین.
• فضای محدود: سگ را در یک اتاق کوچک یا قفس بزرگ نگه دارید تا نتواند بدود، بپرد یا از پله بالا برود.
• آب و غذا به اندازه: شب اول فقط مقدار کمی آب و غذای سبک بدهید، مگر اینکه دامپزشک دستور دیگری داده باشد. خوردن زیاد بلافاصله بعد از بیهوشی ممکن است باعث استفراغ شود.
• دستشویی با قلاده: برای دستشویی سگ را با قلاده و آهسته بیرون ببرید و زود برگردانید.
• دارو فقط طبق نسخه: مسکن و آنتی‌بیوتیک را دقیقاً طبق دستور دامپزشک و تا آخر دوره بدهید. هرگز مسکن انسانی مثل ایبوپروفن یا استامینوفن به سگ ندهید؛ این داروها برای سگ می‌توانند سمی باشند.

مراقبت از زخم و استفاده از قلاده الیزابت

یکی از وسایلی که در دوران نقاهت پس از جراحی به آن نیاز پیدا می‌کنید، گردنبند یا قلاده الیزابت است. این قلاده‌ی قیفی‌شکل دور گردن سگ قرار می‌گیرد و نمی‌گذارد حیوان زخم و بخیه‌هایش را لیس بزند، گاز بگیرد یا پانسمانش را باز کند. لیس زدن زخم را عفونی می‌کند و ممکن است بخیه‌ها را باز کند. هرچه محل زخم و بخیه تمیزتر بماند، بهبودی زودتر اتفاق می‌افتد.

برای مراقبت از زخم این نکته‌ها را رعایت کنید:

• محل بخیه را هر روز یک یا دو بار نگاه کنید تا اگر تغییری پیدا شد، زود متوجه شوید.
• تا وقتی دامپزشک اجازه نداده، سگ را حمام نکنید و نگذارید زخم خیس شود.
• روی زخم هیچ پماد، الکل یا داروی خانگی نزنید، مگر اینکه دامپزشک تجویز کرده باشد.
• پانسمان را خشک و تمیز نگه دارید و اگر خیس یا کثیف شد، با دامپزشک هماهنگ کنید.
• قلاده را حتی برای مدت کوتاه، وقتی کنار سگ نیستید، برندارید.
• برای کشیدن بخیه یا معاینه‌ی بعدی دقیقاً در زمان تعیین‌شده مراجعه کنید.

کمی قرمزی و تورم ملایم لبه‌ی زخم در روزهای اول ممکن است طبیعی باشد. اما ترشح چرکی، بوی بد، خونریزی یا باز شدن بخیه طبیعی نیست. وقتی دامپزشک اجازه‌ی شستشو داد، برای رسیدگی دوباره به پوست و موی سگ هم آرام و با احتیاط شروع کنید.

مراقبت‌های بعد از عمل کشکک زانو سگ

در جابه‌جایی کشکک زانو، استخوان کوچک جلوی زانو از جای خود بیرون می‌لغزد. این مشکل در سگ‌های نژاد کوچک بیشتر دیده می‌شود. بعد از جراحی آن، مفصل باید فرصت داشته باشد تا محکم شود. به همین دلیل محدود کردن حرکت مهم‌ترین بخش مراقبت است و دوره‌ی آن معمولاً چند هفته طول می‌کشد. زمان دقیق را دامپزشک بر اساس نوع عمل و وضعیت سگ تعیین می‌کند.

• بدون پرش و دویدن: نگذارید سگ روی مبل و تخت بپرد یا پایین بیاید. اگر لازم است، او را بغل کنید یا جلوی مبل مانع بگذارید.
• بدون پله: سگ را از پله بالا و پایین نبرید؛ در صورت نیاز او را بغل کنید.
• کف غیرلغزنده: سرامیک و پارکت لیز است و ممکن است باعث سر خوردن و آسیب به زانو شود. در مسیر رفت‌وآمد سگ فرش یا زیرانداز پلاستیکی ضدلغزش پهن کنید.
• پیاده‌روی کوتاه با قلاده: در هفته‌های اول فقط پیاده‌روی کوتاه و آرام با قلاده برای دستشویی. اگر دامپزشک اجازه داد، مدت آن را کم‌کم بیشتر کنید.
• کمپرس و فیزیوتراپی فقط طبق دستور: بعضی دامپزشکان کمپرس سرد، حرکت‌های آرام مفصل یا ورزش در آب را توصیه می‌کنند. این کارها را فقط وقتی و همان‌طور که دامپزشک گفته انجام دهید. آب‌درمانی سگ یکی از روش‌هایی است که ممکن است در مرحله‌ی توانبخشی پیشنهاد شود.
• کنترل وزن: چون سگ کمتر تحرک دارد، مقدار غذا را طوری تنظیم کنید که چاق نشود. وزن اضافه فشار بیشتری به زانوی تازه‌جراحی‌شده می‌آورد.

اگر سگ بعد از چند روز هنوز اصلاً روی پای جراحی‌شده وزن نمی‌اندازد، یا لنگیدنش بعد از بهتر شدن دوباره بیشتر شد، حتماً با دامپزشک تماس بگیرید.

سرگرمی با اسباب‌بازی‌های تعاملی

فیزیوتراپیست‌های حیوانات تأکید می‌کنند که سگ بعد از جراحی باید مدتی استراحت کند؛ اما این به این معنا نیست که روزها بی‌کار در یک جعبه‌ی کوچک بماند. فعالیت زیاد و بازی بیرون از خانه در مراحل اول بهبودی ممنوع است، ولی بازی‌های فکری و آرام می‌تواند سگ را مشغول نگه دارد و استرس دوران نقاهت را کم کند.

مراقبت از سگ بعد از جراحی از خیلی جهات شبیه مراقبت از یک ورزشکار آسیب‌دیده است. سگ‌ها هم دوست دارند زود به زندگی فعال خود برگردند و باید جلوی عجله‌شان را گرفت. اسباب‌بازی‌های معمایی به سگ اجازه می‌دهند مدت زیادی سرگرم حل کردن یک مسئله باشد و بعد از حل آن، کمی خوراکی جایزه بگیرد. اسباب‌بازی‌های تعاملی سگ بی‌حوصلگی را کم می‌کنند، ذهن حیوان را درگیر نگه می‌دارند و بدون فشار به بدن، او را خسته و آرام می‌کنند.

• اسباب‌بازی‌هایی را انتخاب کنید که سگ بتواند در حالت خوابیده یا نشسته با آن‌ها بازی کند.
• از توپ پرتابی و بازی‌های دنبال کردن فعلاً استفاده نکنید.
• خوراکی جایزه را از سهم غذای روزانه کم کنید تا سگ چاق نشود.

بازی‌های بویایی، سرگرمی کم‌خطر

اگر سگ نمی‌تواند با پاهایش درست فعالیت کند، بگذارید با بینی‌اش کار کند. سگ‌ها حس بویایی بسیار قوی دارند و بازی‌هایی که بینی را به کار می‌اندازند، هم سرگرم‌کننده‌اند و هم خستگی ذهنی ایجاد می‌کنند. سگی که از نظر ذهنی خسته شده باشد، راحت‌تر آرام می‌گیرد و بهتر استراحت می‌کند.

1. بازی گل یا پوچ: یک خوراکی را در یکی از مشت‌هایتان پنهان کنید و بگذارید سگ با بو کشیدن، مشت درست را پیدا کند.
2. بازی فنجان‌ها: چند فنجان وارونه جلوی سگ بگذارید و خوراکی را زیر یکی از آن‌ها پنهان کنید. فنجان‌ها را جابه‌جا کنید و بگذارید سگ حدس بزند. وقتی فنجان درست را انتخاب کرد، تشویقش کنید و خوراکی را به او بدهید.
3. جست‌وجو در خانه (بعد از کمی بهبودی): وقتی حال عمومی سگ بهتر شد و دامپزشک اجازه‌ی تحرک بیشتر داد، خوراکی را در چند نقطه‌ی نزدیک و هم‌سطح زمین پنهان کنید تا سگ کم‌کم و آرام حرکت را از سر بگیرد.

این بازی‌ها خطر آسیب یا فعالیت بیش از حد ندارند و برای دوران نقاهت مناسب‌اند. برای آشنایی با عادت‌هایی که سلامت سگ را در بلندمدت حفظ می‌کنند، مطلب افزایش طول عمر سگ با مراقبت صحیح را هم بخوانید.

سگ بعد از عمل جراحی باید به اندازه‌ی کافی استراحت کند و فعالیتش کم‌کم و زیر نظر دامپزشک بیشتر شود.

آرام کردن سگ بعد از جراحی

متخصصان رفتار حیوانات می‌گویند آرام نگه داشتن سگ از خود صاحبش شروع می‌شود. سگ‌ها حال و هوای اطرافشان را خوب حس می‌کنند. رفتار ملایم، صدای آهسته، حرکات آرام و نوازش‌های طولانی به سگ آرامش می‌دهد و به روند بهبودی کمک می‌کند.

چند وسیله و روش هم می‌تواند سگ بی‌قرار یا بیش از حد تحریک‌شده را آرام‌تر کند:

• پخش‌کننده‌های فرومون آرامبخش که بوی آشنا و آرام‌کننده در فضا پخش می‌کنند.
• بستر گرم و نرم، به‌خصوص در روزهای اول که بدن سگ بعد از بیهوشی ممکن است سردتر باشد. دمای آن نباید زیاد باشد و سگ باید بتواند از روی آن کنار برود.
• صدا و موسیقی آرام با صدای کم؛ برخی اسپیکرهای مخصوص حیوانات خانگی برای همین کار ساخته شده‌اند.
• رایحه‌درمانی با احتیاط: بعضی ژل‌ها و محصولات آرامبخش از روغن‌های رایحه‌درمانی ساخته می‌شوند. برخی روغن‌های گیاهی برای حیوانات خطرناک‌اند؛ پس فقط از محصولات مخصوص حیوانات استفاده کنید، هرگز آن‌ها را روی زخم نزنید و قبل از استفاده با دامپزشک مشورت کنید.

هر سگ ممکن است به این روش‌ها واکنش متفاوتی نشان دهد. رفتار سگتان را زیر نظر داشته باشید و هر چیزی که بی‌قرارترش می‌کند، کنار بگذارید. اگر سگ با وجود همه‌ی این کارها خیلی بی‌قرار است، با دامپزشک صحبت کنید؛ گاهی لازم است داروی آرامبخش تجویز شود.

مزایای دوران نقاهت آرام برای سگ

سگ در دوران بهبودی بعد از عمل حال طبیعی ندارد. ممکن است درد داشته باشد، از قلاده‌ی الیزابت کلافه شود یا از محدود شدن حرکتش ناراحت باشد. به همین دلیل کم کردن عوامل استرس‌زا و سرگرم کردن ذهن او اهمیت زیادی دارد.

• وقت کافی کنار سگ بگذارید و با نوازش و صدای آرام به او اطمینان بدهید.
• رفت‌وآمد مهمان و حضور آدم‌های جدید را تا جای ممکن کم کنید.
• بچه‌ها و حیوانات دیگر خانه را از بازی‌های پرهیجان با سگ منع کنید.
• برنامه‌ی غذا، دارو و دستشویی را منظم و ثابت نگه دارید.
• سگ را بیش از حد تنها نگذارید، به‌خصوص در روزهای اول.

هرچه سگ دوران نقاهت را در آرامش بیشتری بگذراند، زودتر بهبود پیدا می‌کند و به زندگی عادی برمی‌گردد. منابع دامپزشکی معتبر مثل PetMD هم بر همین استراحت و آرامش تأکید دارند. اگر جراحی سگ به دلیل یک بیماری جدی بوده و نگران آینده هستید، مطلب کنار آمدن با از دست دادن حیوان خانگی هم می‌تواند به شما کمک کند. برای تهیه‌ی بستر، ظرف غذا و دیگر لوازم مورد نیاز سگ در این دوره هم می‌توانید از فروشگاه کمک بگیرید.

چه زمانی باید سگ را نزد دامپزشک برد؟

بیشتر سگ‌ها با مراقبت درست بدون مشکل بهبود پیدا می‌کنند. اما اگر هر یک از این نشانه‌ها را دیدید، معطل نکنید و با دامپزشک تماس بگیرید:

• خونریزی از محل زخم، باز شدن بخیه یا بیرون زدن بافت از زخم
• ترشح چرکی، بوی بد، یا قرمزی و تورمی که روزبه‌روز بیشتر می‌شود
• بی‌حالی شدید یا خواب‌آلودگی که بعد از روز اول بهتر نمی‌شود
• نخوردن غذا برای بیش از یک روز یا استفراغ‌های پشت‌سرهم
• ادرار نکردن، یا اسهال شدید و خونی
• رنگ‌پریدگی لثه‌ها، تنفس سریع و سخت یا لرز
• ناله، درد شدید یا اجازه ندادن به لمس محل عمل
• لنگیدن بیشتر یا وزن نینداختن روی پا بعد از جراحی استخوان و مفصل

پرسش‌های پرتکرار

بعد از عمل کشکک زانو سگ چقدر باید استراحت کند؟

دوره‌ی محدودیت حرکت بعد از عمل کشکک زانو معمولاً چند هفته طول می‌کشد و زمان دقیق آن را دامپزشک بر اساس نوع عمل و معاینه‌های بعدی تعیین می‌کند. در این مدت پرش، دویدن و پله ممنوع است و فقط پیاده‌روی کوتاه با قلاده مجاز است. افزایش فعالیت باید آهسته و با اجازه‌ی دامپزشک باشد.

قلاده الیزابت را تا کی باید روی گردن سگ نگه داشت؟

معمولاً تا وقتی زخم کاملاً جوش بخورد و بخیه‌ها کشیده شوند، یا تا زمانی که دامپزشک بگوید. برداشتن زودهنگام قلاده، حتی برای چند دقیقه، ممکن است باعث لیس زدن و باز شدن بخیه شود.

بعد از جراحی چه زمانی می‌توان سگ را حمام کرد؟

تا وقتی زخم کاملاً بسته نشده و دامپزشک اجازه نداده، سگ را حمام نکنید و محل بخیه را خیس نکنید. اگر بدن سگ کثیف شد، فقط قسمت‌های دور از زخم را با دستمال مرطوب تمیز کنید.

آیا می‌توانم به سگم مسکن انسانی بدهم؟

خیر. مسکن‌های انسانی مثل ایبوپروفن و استامینوفن می‌توانند برای سگ سمی باشند. فقط داروهایی را بدهید که دامپزشک برای همین سگ تجویز کرده است.

چطور سگ پرانرژی را بعد از جراحی آرام نگه دارم؟

فضای حرکت سگ را محدود کنید و به جای بازی‌های بدنی، از اسباب‌بازی‌های معمایی و بازی‌های بویایی استفاده کنید. محیط خانه را آرام نگه دارید و رفت‌وآمد را کم کنید. اگر سگ همچنان خیلی بی‌قرار است، با دامپزشک درباره‌ی راه‌های دیگر مشورت کنید.