آیا سگ ها شناگران ماهری هستند؟ سگ من شنا بلد است؟

همهٔ سگ‌ها شناگر ماهری نیستند. بیشتر سگ‌ها وقتی در آب عمیق قرار می‌گیرند به‌طور غریزی دست و پا می‌زنند؛ به این حرکت شنای سگی می‌گویند. اما این واکنش غریزی به این معنی نیست که سگ می‌تواند مدت زیادی روی آب بماند یا شنا برایش بی‌خطر است. نژادهایی مثل رتریورها و نیوفاندلند شناگرهای قوی‌اند، در حالی که بولداگ، پاگ و داشهوند حتی در آب کم‌عمق هم به‌سختی سرشان را بیرون نگه می‌دارند.

در ادامه می‌خوانید شنای سگی دقیقاً چه حرکتی است، کدام نژادها شناگر خوبی هستند و کدام‌ها نباید بدون جلیقهٔ نجات وارد آب شوند، چطور شنا کردن را قدم‌به‌قدم به سگتان یاد بدهید، در استخر و دریا چه نکات ایمنی و بهداشتی را رعایت کنید و چه زمانی بعد از شنا باید به دامپزشک مراجعه کنید.

آیا سگ‌ها به‌طور طبیعی شنا بلدند؟

نه، همهٔ سگ‌ها شناگر طبیعی و ماهر نیستند. اغلب سگ‌ها وقتی برای اولین‌بار وارد آب عمیق می‌شوند به‌صورت غریزی دست و پا می‌زنند، اما ماندگاری در آب و کیفیت شنا در نژادهای مختلف بسیار فرق دارد. شکل بدن، طول پاها، وزن سینه، شکل صورت، مقدار چربی بدن و نوع مو همه روی توانایی سگ در آب اثر می‌گذارند.

علاقه هم مهم است. بعضی سگ‌ها از دیدن آب ذوق می‌کنند و بعضی از آن می‌ترسند. ترسیدن از آب عیب نیست و نباید با زور برطرفش کرد. اگر سگتان در کل مضطرب است و از محیط‌های تازه می‌ترسد، مطلب کم کردن اضطراب سگ می‌تواند کمکتان کند.

شنای سگی (doggie paddle) دقیقاً چه حرکتی است؟

وقتی سگ در آب عمیق قرار می‌گیرد، به‌طور غریزی هر چهار دست و پایش را جلو و عقب می‌برد تا سرش روی آب بماند؛ به این الگوی حرکت «شنای سگی» یا doggie paddle می‌گویند. همین اسم را در شنای انسان هم برای یک سبک ساده به کار می‌برند، چون شبیه دست و پا زدن سگ‌هاست؛ کسی که شنای سگی می‌کند سرش را بیرون از آب نگه می‌دارد و دست‌ها و پاها را زیر آب به‌نوبت حرکت می‌دهد.

نکتهٔ مهم این‌جاست: توانایی انجام شنای سگی به این معنی نیست که سگ شناگر خوبی است یا شنا برایش بی‌خطر است. بسیاری از سگ‌ها می‌توانند چند ثانیه دست و پا بزنند اما خیلی زود خسته می‌شوند. سگی که شنا بلد نیست معمولاً فقط با دست‌های جلو به آب ضربه می‌زند، بدنش عمودی می‌ماند و پاهای عقبش پایین می‌رود؛ این حالت خیلی سریع خسته‌اش می‌کند و نشانهٔ این است که باید فوراً کمکش کنید.

کدام نژادهای سگ شناگر ماهری هستند؟

برخی نژادها استعداد طبیعی و بدن مناسبی برای شنا دارند و از قدیم برای کار در آب پرورش داده شده‌اند؛ به همین دلیل گاهی به آن‌ها «سگ آب» یا واتردوگ می‌گویند. پنجهٔ این نژادها معمولاً بین انگشت‌ها پردهٔ پوستی بیشتری دارد و موی متراکم و ضدآب بدنشان کمک می‌کند بدون خستگی زیاد در آب بمانند.

• لابرادور رتریور و گلدن رتریور
• نیوفاندلند
• واتردوگ پرتغالی
• اسپانیل آبی ایرلندی
• ستر

حتی گلدن رتریور که بیشتر به‌عنوان سگ خانگی شناخته می‌شود، شناگر خوبی است. با این حال در هر نژاد هم تفاوت فردی وجود دارد؛ همان‌طور که همهٔ انسان‌ها ورزشکار نیستند، همهٔ سگ‌های یک نژاد هم استعداد و علاقهٔ یکسانی به آب ندارند.

کدام نژادها نباید (یا فقط با احتیاط) شنا کنند؟

این گروه‌ها معمولاً شناگر خوبی نیستند:

• سگ‌های پاکوتاه با بدن بلند یا سنگین: مثل داشهوند، باست‌هاند و کرگی. پاهای کوتاه نیروی کافی برای نگه داشتن بدن روی آب ندارد.
• سگ‌های صورت‌تخت (براکی‌سفالیک): مثل بولداگ، پاگ و باستون تریر. سینهٔ سنگین باعث می‌شود جلوی بدنشان در آب پایین برود و برای بیرون نگه داشتن پوزهٔ کوتاهشان باید سر را خیلی بالا بگیرند؛ تنفس این سگ‌ها حتی در خشکی هم سخت‌تر است و زودتر خسته می‌شوند.
• سگ‌های بسیار لاغر و عضلانی: مثل گریهاند. چربی بدن کمی دارند، به همین دلیل کمتر روی آب شناور می‌مانند و در آب سرد زود سردشان می‌شود.
• تریرهای کوچک و پاکوتاه: مثل اسکاتیش تریر که بدن سنگین روی پاهای کوتاه دارد.

این سگ‌ها حتی در آب کم‌عمق هم ممکن است دچار مشکل شوند. اگر سگتان از این نژادهاست و می‌خواهید در آب‌تنی خانوادگی شرکت کند، حتماً از جلیقهٔ نجات مخصوص سگ استفاده کنید و هرگز او را تنها نزدیک آب رها نکنید. برای آشنایی بیشتر با مراقبت‌های این گروه، مطلب نکات بهداشتی سگ‌های صورت تخت را بخوانید.

اگر نگران گرمازدگی سگتان در تابستان هستید و فکر می‌کنید کوتاه کردن موهایش راه‌حل است، پیشنهاد می‌کنیم قبلش چرا نباید در تابستان موهای سگ خود را بتراشید؟ را هم بخوانید؛ چون موی سگ در برابر آفتاب از پوستش محافظت می‌کند.

آیا شنا همیشه برای سلامت سگ بی‌خطر است؟

شنا برای بسیاری از سگ‌ها ورزش کم‌فشار و مفیدی است، چون وزن بدن روی مفاصل نمی‌افتد. با این حال همیشه بی‌خطر نیست. سگ‌هایی که دچار ورم مفاصل، دیسپلازی لگن یا مشکلات ستون فقرات هستند ممکن است با حرکت‌های ناگهانی یا شنای طولانی دچار درد شوند. حتی سگ‌های نژادهای کوچک مثل مالتیز که بیماری مفصلی دارند هم باید با احتیاط و فقط کوتاه شنا کنند.

اگر سگتان مسن است، اضافه‌وزن دارد یا سابقهٔ مشکلات مفصلی دارد، پیش از هر برنامهٔ شنای منظم حتماً با دامپزشک مشورت کنید؛ این متن فقط برای آگاهی عمومی است. برای سگ‌های مسن‌تر، مکمل‌های حمایتی مثل مکمل تقویت مفاصل سگ در کنار ورزش ملایمی مثل شنا ممکن است مفید باشد، اما جایگزین تشخیص و توصیهٔ دامپزشک نیست.

یک نکتهٔ دیگر: بعضی سگ‌ها بعد از بلعیدن آب یا خستگی زیاد در شنا دچار کف کردن دهان می‌شوند. اگر این اتفاق افتاد و ادامه داشت، حتماً دلایل کف کردن دهان سگ را بخوانید تا بدانید این علامت کِی جدی می‌شود.

چطور بفهمیم سگم بلد است شنا کند یا نه؟

بهترین راه، مشاهدهٔ دقیق در یک محیط امن و کم‌عمق است که خودتان هم کنارش در آب باشید. سگ سالم معمولاً وقتی پایش به زمین نمی‌رسد، به‌طور غریزی دست و پا می‌زند تا سرش روی آب بماند. این نشانه‌ها را در نظر بگیرید:

• نشانهٔ شنای خوب: بدن تقریباً افقی است، هر چهار پا حرکت می‌کنند، سگ آرام است و مسیرش را خودش انتخاب می‌کند.
• نشانهٔ مشکل: بدن عمودی است، فقط دست‌های جلو به آب کوبیده می‌شود، آب زیادی پاشیده می‌شود، سگ وحشت‌زده است یا سرش مرتب زیر آب می‌رود.

این واکنش غریزی همیشه کافی نیست؛ خستگی، سرد شدن بدن در آب سرد و دست‌وپا زدن پرتنش می‌تواند حتی سگی با غریزهٔ شنای خوب را هم به دردسر بیندازد. برای هر سگ، به‌خصوص توله‌سگ‌ها، سگ‌های مسن یا نژادهای پرخطر، استفاده از جلیقهٔ نجات در اولین ورودها به آب عمیق واقعاً توصیه می‌شود.

چطور شنا کردن را قدم‌به‌قدم به سگ آموزش دهیم؟

1. از توله‌گی شروع کنید: سگ‌های جوان‌تر معمولاً کنترل‌پذیرترند و راحت‌تر آب را می‌پذیرند. توله‌سگ را فقط پس از کامل شدن واکسن‌هایش به آب‌های عمومی ببرید.
2. با آب کم‌عمق شروع کنید: جایی که پای سگ به زمین می‌رسد. اجازه دهید خودش با آب آشنا شود؛ هرگز او را داخل آب پرت نکنید.
3. اعتمادسازی کنید، نه اجبار: خودتان وارد آب شوید، سگ را با لحن آرام صدا بزنید و با خوراکی تشویقی یا اسباب‌بازی ترغیبش کنید.
4. زیر شکمش را نگه دارید: وقتی کمی عمیق‌تر رفتید، با یک دست زیر شکم سگ را نگه دارید تا پاهای عقبش پایین نرود و بتواند از هر چهار پایش درست استفاده کند.
5. جلسه‌ها را کوتاه نگه دارید: چند دقیقه کافی است و قبل از خسته شدن سگ تمامش کنید تا تجربه‌اش خوشایند بماند.
6. راه خروج را یاد بدهید: حتی شناگرهای ماهر هم اگر راهی برای خارج شدن از استخر پیدا نکنند ممکن است غرق شوند. چند بار سگ را از نزدیک پله یا نردبان استخر به سمت آن هدایت کنید تا جای خروج را یاد بگیرد.

اگر می‌خواهید در کنار شنا، فرمان‌ها و عادت‌های دیگری هم به سگتان یاد بدهید، آموزش دستشویی به سگ نمونهٔ خوبی از همین اصل صبر و تشویق تدریجی است.

قبل از هر شنا در استخر عمومی، دریاچه یا رودخانه، مطمئن شوید واکسیناسیون سگتان کامل است. سگ‌های واکسینه‌نشده و توله‌سگ‌ها در محیط‌های شلوغ و آب‌های عمومی بیشتر در معرض بیماری‌های عفونی هستند. پاروویروس از راه مدفوع آلوده و محیط منتقل می‌شود و لپتوسپیروز هم ممکن است از آب راکد آلوده بگیرد. برای آشنایی کامل با علائم و درمان پاروو، مطلب ویروس پاروا سگ‌ها و روش‌های درمان این بیماری را بخوانید.

نکات ایمنی و بهداشتی شنای سگ در استخر، دریا یا دریاچه

شنای سگی در استخر

• سگ را هرگز کنار استخر بدون نظارت رها نکنید؛ حتی سگ‌های آموزش‌دیده هم ممکن است دچار مشکل شوند.
• کاورهای استخر برای سگ خطرناک است؛ سگ ممکن است روی کاور بپرد، زیر آن گیر کند و غرق شود.
• اجازه ندهید سگتان زیاد از آب استخر بنوشد؛ کلر و مواد شیمیایی می‌تواند دستگاه گوارش او را ناراحت کند. کنار استخر همیشه آب تازه بگذارید.

شنا در دریا، رودخانه و دریاچه

• در رودخانه با جریان تند یا دریای مواج سگ را وارد آب نکنید؛ جریان آب حتی سگ قوی را هم با خود می‌برد.
• نگذارید سگ آب شور دریا بنوشد؛ نوشیدن مقدار زیاد آب شور ممکن است استفراغ، اسهال و مشکلات جدی‌تر ایجاد کند.
• از آب راکد، سبزرنگ یا کف‌آلود دور بمانید؛ برخی جلبک‌ها برای سگ سمی‌اند.
• در آب سرد زمان شنا را کوتاه کنید، به‌خصوص برای سگ‌های کوچک، لاغر و مسن.

بهداشت بعد از شنا

• بعد از هر شنا، سگ را با آب تمیز بشویید و کامل خشک کنید. کلر و نمک آب دریا می‌تواند پوست سگ را خشک و ملتهب کند؛ یک شامپو مخصوص سگ ملایم و بعد از آن یک حولهٔ مخصوص خشک کردن سگ کار را برایتان راحت می‌کند.
• به گوش‌های سگتان توجه کنید؛ داخل گوش را با حوله به‌آرامی خشک کنید. آب باقی‌مانده در گوش می‌تواند زمینهٔ عفونت گوش را فراهم کند، مخصوصاً در نژادهای گوش‌آویز.
• بین انگشت‌ها و زیر موهای ضخیم را هم خشک کنید تا رطوبت باعث تحریک پوست نشود.

چطور لوازم مناسب شنا را برای سگ انتخاب کنیم؟

وقتی مطمئن شدید سگتان از نظر نژاد و سلامت جسمی برای شنا مناسب است، وقت انتخاب لوازم است.

• جلیقهٔ نجات: باید متناسب با وزن و اندازهٔ سگ باشد، نه فقط نژادش؛ جلیقهٔ گشاد یا تنگ هم می‌تواند خطرناک باشد. جلیقه‌ای انتخاب کنید که دستگیره‌ای روی پشت داشته باشد تا بتوانید سگ را سریع از آب بیرون بکشید.
• اسباب‌بازی شناور: برای تشویق سگ به آب‌تنی، از اسباب‌بازی سگ شناور و رنگی استفاده کنید که روی آب دیده شود.
• مکمل برای سگ‌های مسن: اگر سگتان مسن است یا زودتر از بقیه خسته می‌شود، مکمل‌های حمایتی از دستهٔ مکمل‌های غذایی و ویتامین سگ ممکن است در کنار ورزش ملایم به او کمک کند؛ باز هم پیش از شروع با دامپزشک مشورت کنید.
• حوله و آب تازه: برای بعد از شنا همیشه همراهتان باشد.

اگر برای شنا به سفر می‌روید، فهرست کامل وسایل سفر با سگ را هم ببینید. این اقلام را می‌توانید از پت‌شاپ‌های معتبر و آنلاین مثل پت‌خرید تهیه کنید.

اشتباهات رایج صاحبان سگ در شنا

• اجبار سگ به ورود در آب: این کار فقط ترس سگ از آب را بیشتر می‌کند.
• نادیده گرفتن محدودیت‌های نژادی و فکر کردن به این‌که همهٔ سگ‌ها مثل هم شنا می‌کنند.
• رها کردن سگ بدون نظارت کنار آب، حتی برای چند دقیقه.
• پرتاب مکرر توپ به آب تا جایی که سگ از خستگی نتواند برگردد؛ سگ‌های پرانرژی معمولاً خودشان متوقف نمی‌شوند.
• ندادن زمان کافی برای استراحت و آب‌رسانی؛ شنا فعالیت بدنی سنگینی است و انرژی زیادی می‌گیرد.
• شنا در گرم‌ترین ساعت‌های روز؛ آفتاب شدید کنار آب هم خطر گرمازدگی دارد.

بعد از هر جلسهٔ شنا، آب تازه و یک وعدهٔ غذای سالم به سگتان بدهید تا انرژی از دست‌رفته را جایگزین کند؛ برای ایده گرفتن از دستورهای خانگی سالم و ساده، طرز تهیهٔ غذای ساده و خوشمزهٔ خانگی برای سگ را ببینید.

چه زمانی باید بعد از شنا به دامپزشک مراجعه کنیم؟

شنا معمولاً بی‌خطر است، اما این علائم را نادیده نگیرید:

• فوری: سرفهٔ مکرر، تنفس سخت یا تند، کبودی لثه یا بی‌حالی بعد از این‌که سگ زیر آب رفته یا آب زیادی وارد ریه‌اش شده است؛ حتی اگر در ابتدا حالش خوب به نظر برسد، مشکل تنفسی ممکن است چند ساعت بعد ظاهر شود.
• فوری: استفراغ، بی‌قراری، تلوتلو خوردن، نفخ شکم یا تشنج بعد از بلعیدن مقدار زیاد آب (احتمال مسمومیت با آب)، یا بعد از شنا در آبی که جلبک داشته است.
• لنگیدن یا اجتناب از راه رفتن بعد از شنا (احتمال آسیب مفصلی یا عضلانی)
• تکان دادن مکرر سر، بوی بد یا قرمزی گوش (نشانهٔ عفونت گوش)
• قرمزی، خارش یا تحریک پوست بعد از شنا در استخر کلردار یا آب دریا
• کف کردن مداوم دهان که با استراحت برطرف نمی‌شود
• شل شدن دم و درد در ریشهٔ دم بعد از شنای طولانی، که در سگ‌های پرکار ممکن است دیده شود

در همهٔ این موارد، مشورت با دامپزشک بهتر از حدس زدن در خانه است. این مقاله جایگزین معاینهٔ دامپزشکی نیست.

پرسش‌های پرتکرار

شنای سگی (doggie paddle) چیست؟

شنای سگی الگوی طبیعی و غریزی حرکت دست و پا در آب است که تقریباً همهٔ سگ‌ها هنگام قرار گرفتن در آب عمیق انجام می‌دهند. این حرکت به آن‌ها کمک می‌کند سرشان روی آب بماند. اما نشان‌دهندهٔ مهارت واقعی در شنا یا توانایی ماندن طولانی‌مدت در آب نیست.

آیا همهٔ سگ‌ها به‌طور طبیعی شنا بلدند؟

نه. بیشتر سگ‌ها می‌توانند برای مدت کوتاهی شنای سگی انجام دهند. اما نژادهایی با پاهای کوتاه، سینهٔ سنگین یا صورت تخت مثل بولداگ، پاگ و داشهوند معمولاً شناگر خوبی نیستند و حتی ممکن است در آب کم‌عمق هم به مشکل بخورند.

چگونه شنا کردن را به سگ آموزش دهیم؟

از آب کم‌عمق شروع کنید، خودتان کنار سگ در آب باشید و در آب عمیق‌تر زیر شکمش را نگه دارید تا با هر چهار پا شنا کند. جلسه‌ها را کوتاه نگه دارید و راه خروج از استخر را هم یادش بدهید. هرگز سگ را با اجبار وارد آب نکنید.

شنای سگ در استخر بی‌خطر است؟

اگر سگ تحت نظر باشد، جلیقهٔ نجات مناسب داشته باشد و راه خروج را بلد باشد، شنا در استخر معمولاً بی‌خطر است. کلر آب استخر می‌تواند پوست سگ را خشک و ملتهب کند و نوشیدن آن ممکن است معده را ناراحت کند. بعد از هر شنا سگ را با آب تمیز بشویید و کامل خشک کنید.

کدام نژادها شناگر خوبی نیستند؟

نژادهای پاکوتاه و سنگین مثل داشهوند، باست‌هاند و کرگی، نژادهای صورت‌تخت مثل بولداگ و پاگ و نژادهای بسیار لاغر مثل گریهاند معمولاً شناگر ضعیفی هستند. این سگ‌ها فقط با جلیقهٔ نجات و نظارت کامل باید وارد آب شوند.

سگ چند دقیقه می‌تواند شنا کند؟

این به نژاد، سن، آمادگی بدنی و دمای آب بستگی دارد و عدد ثابتی ندارد. برای سگ تازه‌کار چند دقیقه کافی است و بعد می‌توانید به‌تدریج زمان را بیشتر کنید. هر وقت نفس‌نفس زدن شدید، کند شدن حرکت یا پایین رفتن پاهای عقب را دیدید، سگ را از آب بیرون بیاورید.