واگذاری حیوانات خانگی؛ چگونه برای سگ یا گربه خود بهترین سرپرست را پیدا کنیم؟

وقتی تصمیم می‌گیریم یک حیوان خانگی را وارد زندگی‌مان کنیم، معمولاً تصورمان این است که قرار است سال‌های زیادی کنار هم زندگی کنیم. اما زندگی همیشه مطابق برنامه پیش نمی‌رود. گاهی شرایط کاری تغییر می‌کند، گاهی مهاجرت پیش می‌آید، گاهی بیماری، مشکلات مالی یا حتی تغییر شرایط خانوادگی باعث می‌شود نگهداری از یک حیوان خانگی، با وجود تمام علاقه‌ای که به او داریم، دیگر امکان‌پذیر نباشد.

در چنین شرایطی، بسیاری از افراد با احساس عذاب وجدان، ناراحتی و تردید روبه‌رو می‌شوند. آیا واگذاری سگ یا واگذاری گربه‌ام کار درستی است؟ آیا این تصمیم به حیوان آسیب می‌زند؟ آیا سرپرست جدید می‌تواند به اندازه من از او مراقبت کند؟

واقعیت این است که واگذاری سگ یا واگذاری گربه، اگر آگاهانه، مسئولانه و با انتخاب درست سرپرست انجام شود، نه‌تنها تصمیم اشتباهی نیست، بلکه می‌تواند بهترین اتفاق برای ادامه زندگی آن حیوان باشد.

از طرف دیگر، هر روز افراد زیادی هستند که به جای خرید حیوانات، ترجیح می‌دهند سرپرستی حیوانات خانگی را بر عهده بگیرند. این افراد به دنبال سرپرستی سگ یا سرپرستی گربه هستند تا به یک حیوان فرصت دوباره‌ای برای زندگی بدهند.

اما سؤال اینجاست...

چطور این دو گروه می‌توانند همدیگر را پیدا کنند؟

چطور می‌توان مطمئن شد حیوان به خانه‌ای امن می‌رود؟

و اصلاً یک واگذاری مسئولانه چه ویژگی‌هایی دارد؟

در این مقاله، از زوایایی به واگذاری حیوانات خانگی نگاه می‌کنیم که شاید تا به حال کمتر شنیده باشید.

آیا واگذاری حیوانات کار اشتباهی است؟

یکی از بزرگ‌ترین سوءتفاهم‌هایی که درباره واگذاری حیوانات خانگی وجود دارد، این است که بعضی افراد تصور می‌کنند هر کسی حیوانش را واگذار می‌کند، انسان بی‌مسئولیتی است! اما واقعیت همیشه این نیست:

گاهی صاحب یک گربه مجبور به مهاجرت می‌شود و امکان بردن حیوان را ندارد.

گاهی بیماری یا آلرژی شدید یکی از اعضای خانواده ادامه نگهداری را غیرممکن می‌کند.

گاهی مشکلات اقتصادی باعث می‌شود فرد نتواند هزینه درمان، غذا یا مراقبت از حیوان را تأمین کند.

گاهی هم شرایط شغلی به شکلی تغییر می‌کند که حیوان ساعت‌های بسیار طولانی تنها می‌ماند؛ موضوعی که مخصوصاً برای بسیاری از سگ‌ها می‌تواند آسیب‌ زننده باشد.

در چنین شرایطی، نگه داشتن حیوان صرفاً به خاطر احساس گناه، همیشه بهترین تصمیم نیست و گاهی واگذاری سگ یا واگذاری گربه به فردی که زمان، امکانات و علاقه بیشتری دارد، عاقلانه‌ترین تصمیم ممکن است؛ فقط مسئله این است که این کار چگونه انجام شود.

بزرگ‌ترین اشتباهی که بیشتر افراد هنگام واگذاری انجام می‌دهند!

بیشتر افراد وقتی تصمیم به واگذاری حیوانات می‌گیرند، اولین کاری که انجام می‌دهند انتشار یک آگهی کوتاه در شبکه‌های اجتماعی است. مثلاً: »گربه برای واگذاری « و یا »یک سگ پودل رایگان واگذار می‌شود«. این نوع آگهی‌ها معمولاً دو مشکل بزرگ دارند:

اول اینکه اطلاعات کافی درباره حیوان ارائه نمی‌کنند.

دوم اینکه افراد نامناسب را هم جذب می‌کنند.

قبل از واگذاری، باید شخصیت حیوانتان را بشناسید

بیشتر افراد درباره رنگ، نژاد یا سن حیوان صحبت می‌کنند، اما چیزی که سرنوشت یک واگذاری موفق را مشخص می‌کند، شخصیت حیوان است. مثلاً تصور کنید دو گربه هم‌سن و هم‌نژاد وجود دارند یکی عاشق بازی با بچه‌هاست و دیگری از صدای بلند می‌ترسد.

اگر هر دو به یک خانواده پرجمعیت واگذار شوند، احتمالاً یکی از آن‌ها زندگی بسیار خوبی خواهد داشت و دیگری دائماً دچار استرس خواهد بود. دقیقاً به همین دلیل، هنگام ثبت آگهی بهتر است علاوه بر اطلاعات پزشکی، درباره ویژگی‌های رفتاری هم بنویسید. مثلاً:

· آیا از مهمان می‌ترسد؟

· با کودکان چگونه رفتار می‌کند؟

· آیا با سگ یا گربه‌ی دیگر سازگار است؟

· آیا با تنها ماندن مشکل دارد؟(اضطراب جدایی)

· آیا شب‌ها فعال‌تر است؟

· به چه دستوراتی پاسخ می‌دهد؟

این اطلاعات، گاهی حتی از نژاد حیوان هم مهم‌تر هستند.

نکته‌ای که کمتر کسی درباره واگذاری سگ و گربه می‌داند

یکی از جالب‌ترین یافته‌های متخصصان رفتار حیوانات، چیزی است که به آن Matching Lifestyle یا «هماهنگی سبک زندگی» می‌گویند. یعنی موفقیت در این پروسه، بیشتر از آنکه به نژاد بستگی داشته باشد، به شباهت سبک زندگی صاحب جدید و شخصیت حیوان وابسته است. مثلاً:

اگر فردی عاشق کوهنوردی و پیاده‌روی باشد، احتمالاً یک سگ پرانرژی برایش انتخاب بسیار خوبی است اما همان سگ، برای فردی که بیشتر ساعات روز را پشت میز کار می‌گذراند، ممکن است تبدیل به یک چالش بزرگ شود.

درباره گربه‌ها هم همین موضوع صدق می‌کند، بعضی گربه‌ها عاشق حضور در جمع هستند و بعضی دیگر فقط یک خانه آرام و کم ‌رفت ‌وآمد می‌خواهند. به همین دلیل، هنگام واگذاری حیوانات خانگی، بهتر است بیشتر از اینکه دنبال اولین متقاضی باشید، دنبال مناسب‌ترین متقاضی باشید.

مدیریت استرس واگذاری برای حیوانات

یکی از نکات کمتر شناخته ‌شده درباره‌ی واگذاری سگ و وگذاری گربه این است که حیوانات، برخلاف تصور رایج، محیط و بوی آشنا را به مراتب بیشتر از صاحبشان به خاطر می‌سپارند. سگ‌ها موجوداتی هستند که به «گله» وابسته‌اند و گربه‌ها به «قلمرو». این یعنی:

· سگی که واگذار می‌شود، احتمالاً نگرانِ از دست دادن کل خانواده‌ی شما است، نه لزوماً از دست دادن شما به عنوان یک فرد خاص.

· و گربه‌ای که واگذار می‌شود، تغییر محیط را سخت‌تر از تغییر صاحب تجربه می‌کند.

این اطلاعات چه کمکی می‌کند؟ اگر قصد واگذاری گربه دارید، فرستادن چند وسیله‌ی آشنا (پتو، اسباب‌بازی، ظرف غذا) به خانه‌ی جدید می‌تواند به طرز چشمگیری استرس سازگاری را کاهش دهد. شاید جالب باشد بدانید که گربه‌ها دنیا را بیشتر از آنکه با چشم ببینند، با بو می‌شناسند. تحقیقات رفتارشناسی نشان می‌دهد که یکی از مهم‌ترین دلایل اضطراب گربه‌ها بعد از جابه‌جایی، از بین رفتن بوهای آشنای محیط قبلی است. درباره سگ‌ها هم این موضوع تا حد زیادی صدق می‌کند. یک پتو یا اسباب‌بازی قدیمی، می‌تواند بوی خانه قبلی را حفظ کند و استرس ناشی از تغییر محیط را کاهش دهد.

قانون ۳-۳-۳؛ نکته‌ای که خیلی‌ها نمی‌دانند

اگر به تازگی سرپرستی سگ یا سرپرستی گربه را بر عهده گرفته‌اید، ممکن است در روزهای اول از رفتار حیوان تعجب کنید.

شاید سگی که در آگهی بسیار بازیگوش بوده، حالا گوشه‌ای کز کرده باشد یا گربه‌ای که قبلاً اجتماعی بوده، زیر مبل پنهان شود، این کاملاً طبیعی است. رفتارشناس‌های حیوانات از قانونی به نام ۳-۳-۳ صحبت می‌کنند:

· سه روز اول: حیوان معمولاً گیج، مضطرب و محتاط است.

· سه هفته اول: کم‌کم محیط جدید را می‌شناسد و اعتمادش بیشتر می‌شود.

· سه ماه اول: تازه شخصیت واقعی‌اش را نشان می‌دهد و خانه جدید را به عنوان قلمرو خود می‌پذیرد.

به همین دلیل، اگر حیوان در هفته اول کمی متفاوت رفتار می‌کند، نباید تصور کنید انتخاب اشتباهی داشته‌اید بلکه باید به او زمان بدهید.

واگذاری سگ‌های بالغ یا توله، کدام سخت‌تر است؟

برخلاف تصور عموم، واگذاری توله سگ اغلب آسان‌تر از واگذاری سگ بالغ است. اما این به این معنا نیست که سگ‌های بالغ شانس کمتری دارند فقط به معرفی درست‌تری نیاز دارند. نکات مهم برای واگذاری سگ بالغ:

· مزایای واگذاری سگ بالغ: سگ بالغ دیگر مرحله‌ی پرانرژی و شیطنت توله ‌سگی را پشت سر گذاشته. برای خانواده‌هایی با بچه‌های کوچک یا افراد مسن، این یک مزیت بزرگ است.

· اگر سگتان آموزش دیده، حتماً ذکر کنید چون یک امتیاز جدی است.

· یک ویدئوی کوتاه از رفتار روزمره‌ی سگ، بسیار مؤثرتر از هر توضیحی است.

واگذاری گربه؛ متفاوت از واگذاری سگ

گربه‌ها «مستقل» نیستند، فقط متفاوت هستند. یکی از غلط‌ترین تصورات درباره‌ی گربه‌ها این است که چون مستقل‌تر هستند، واگذاریشان راحت‌تر است. اما گربه‌ها به همان اندازه‌ی سگ‌ها به ثبات و امنیت نیاز دارند فقط این نیاز را متفاوت نشان می‌دهند. واگذاری گربه با واگذاری سگ تفاوت‌های اساسی دارد که کمتر به آنها پرداخته می‌شود. مثلاً:

تأثیر واگذاری گربه روی گربه‌ی دیگر خانه: اگر متقاضی سرپرستی گربه‌ای دیگر هم دارد، واگذاری باید با احتیاط بیشتری انجام شود. معرفی تدریجی گربه‌ها به یکدیگر یک فرایند چند هفته‌ای است نه یک روزه.

گربه‌های خانگی در فضای باز: اگر گربه‌تان به فضای باز عادت دارد، حتماً این را در آگهی واگذاری ذکر کنید. یک گربه‌ی آزاد در یک آپارتمان کوچک می‌تواند هم برای گربه و هم برای سرپرست جدید چالش‌برانگیز شود.

۱۰ اشتباه در واگذاری حیوانات خانگی

بیشتر واگذاری‌های ناموفق، به خاطر یک اشتباه بزرگ نیستند؛ بلکه مجموعه‌ای از تصمیم‌های کوچک هستند که در نهایت باعث می‌شوند حیوان دوباره به دنبال خانه جدید بگردد. اگر قصد واگذاری سگ یا واگذاری گربه را دارید، بهتر است از این اشتباه‌ها دوری کنید:

۱. انتخاب سرپرست فقط بر اساس احساس

گاهی فردی که تماس می‌گیرد بسیار مهربان به نظر می‌رسد، اما علاقه به تنهایی کافی نیست. نگهداری از حیوان مسئولیت روزانه است، نه فقط احساسات لحظه‌ای.

۲. پنهان کردن مشکلات رفتاری

اگر سگ شما هنگام شنیدن صدای جاروبرقی می‌ترسد یا گربه‌تان با سایر گربه‌ها کنار نمی‌آید، این موارد را صادقانه بگویید.

۳. عجله برای واگذاری

وقتی تحت فشار زمان هستید، احتمال انتخاب اشتباه بیشتر می‌شود. اگر امکانش را دارید، چند روز بیشتر وقت بگذارید و با چند متقاضی صحبت کنید.

۴. ندادن پرونده پزشکی

سوابق واکسیناسیون، عقیم‌سازی، آزمایش‌ها و نسخه‌های دامپزشکی برای سرپرست جدید بسیار هستند.

۵. تغییر ناگهانی رژیم غذایی

اگر حیوان سال‌ها یک برند غذا خورده است، بهتر است همان غذا برای چند روز اول همراه او باشد. تغییر ناگهانی غذا می‌تواند باعث مشکلات گوارشی شود.

۶. حذف وسایل قدیمی

یکی از رایج‌ترین اشتباه‌ها این است که صاحب قبلی همه وسایل حیوان را نگه می‌دارد. در حالی که اسباب‌بازی، پتوی مورد علاقه یا حتی ظرف غذا، بوی آشنایی دارند و استرس حیوان را در خانه جدید کمتر می‌کنند.

۷. توقع سازگاری فوری

نه سگ‌ها و نه گربه‌ها قرار نیست همان روز اول احساس راحتی کنند، سازگاری زمان می‌خواهد.

۸. نادیده گرفتن شخصیت حیوان

گاهی یک گربه آرام به خانواده‌ای پررفت‌وآمد سپرده می‌شود یا یک سگ بسیار پرانرژی به فردی که بیشتر روز بیرون از خانه است. نتیجه این عدم تطابق معمولاً نارضایتی هر دو طرف است.

۹. نداشتن ارتباط اولیه بعد از واگذاری

اگر امکانش وجود دارد، بهتر است در هفته‌های اول با سرپرست جدید در ارتباط باشید و اگر سؤالی داشت، راهنمایی‌اش کنید.

۱۰. ثبت آگهی در بسترهای نامناسب

وقتی آگهی شما در بستری تخصصی منتشر شود، احتمال دیده شدن توسط افراد واقعاً علاقه‌مند و آگاه بیشتر است. به همین دلیل استفاده از کانال‌های تخصصی واگذاری حیوانات خانگی می‌تواند شانس یک واگذاری موفق را افزایش دهد.

خرید حیوانات یا سرپرستی؛ کدام انتخاب بهتری است؟

این سؤال، پاسخ قطعی ندارد و به شرایط هر فرد بستگی دارد. اما واقعیت این است که در سال‌های اخیر، فرهنگ سرپرستی حیوانات در بسیاری از کشورهای دنیا رشد چشمگیری داشته است. وقتی یک سگ یا گربه را به سرپرستی می‌گیرید، فقط یک حیوان را وارد خانه نمی‌کنید؛ بلکه به او فرصت دوباره‌ای برای داشتن یک خانواده می‌دهید.

از طرف دیگر، بسیاری از حیوانات واگذار شده، آموزش‌های اولیه را دیده‌اند، به زندگی در خانه عادت دارند و شخصیتشان تا حد زیادی مشخص است. این موضوع می‌تواند تصمیم‌گیری را برای سرپرست جدید آسان‌تر کند. از نظر اخلاقی هم، بسیاری از دوستداران حیوانات معتقدند که سرپرستی، فرصتی برای تغییر زندگی یک موجود زنده است؛ فرصتی که ارزش آن بسیار فراتر از خرید یک حیوان جدید است.

چگونه یک سرپرست مناسب برای حیوان خانگی خود پیدا کنیم؟

اگر تا اینجای مقاله همراه ما بوده‌اید، احتمالاً متوجه شده‌اید که واگذاری حیوانات خانگی تصمیمی درباره آینده یک موجود زنده است؛ موجودی که قرار است سال‌ها کنار خانواده جدیدش زندگی کند. برای همین، هرچه فرآیند واگذاری شفاف‌تر، کامل‌تر باشد، احتمال اینکه یک سگ یا گربه به خانه‌ای مناسب برسد هم بیشتر خواهد شد. پاوتوق سایت تخصصی برای واگذاری حیوانات، سرپرستی سگ، سرپرستی گربه، ثبت آگهی حیوانات گمشده و پیدا شده است که دقیقاً با همین نگاه راه‌اندازی شده و تلاش می‌کند صاحبان پت و افرادی را که واقعاً آماده پذیرش مسئولیت نگهداری از یک حیوان هستند، به هم نزدیک‌تر کند. در پاوتوق می‌توانید:

· آگهی واگذاری سگ یا واگذاری گربه و ... را همراه با عکس، اطلاعات پزشکی، ویژگی‌های رفتاری و شرایط واگذاری ثبت کنید.

· قبل از تصمیم‌گیری، اطلاعات کامل هر حیوان را بخوانید و آگاهانه برای سرپرستی حیوانات اقدام کنید.

· اگر حیوان خانگی‌تان گم شده است، آگهی آن را ثبت کنید تا بیشتر به افرادی نمایش داده شود که در محدوده جغرافیایی محل گم شدن حضور دارند و شانس پیدا شدن او افزایش پیدا کند.

· و حتی اگر حیوانی را پیدا کرده‌اید، آگهی‌های گمشده را بررسی کنید و شاید همان حلقه‌ای باشید که یک خانواده را دوباره کنار هم قرار می‌دهد.

به خاطر داشته باشید واگذاری پایان داستان یک حیوان نیست و پاوتوق در این مسیر کمک خواهد کرد ادامه داستان درست رقم بخورد...