10 نکته در مورد انتخاب و نحوه آماده سازی خاک گربه

اگر گربه‌تان اطراف ظرف خاک را کثیف می‌کند یا جای دیگری از خانه را برای دستشویی انتخاب کرده، به احتمال زیاد مشکل از انتخاب ظرف، نوع خاک، جای ظرف یا نظافت آن است. گربه‌ها به تمیزی و آرامش محل دستشویی‌شان بسیار حساس‌اند و چند نکته ساده تفاوت بزرگی می‌سازد. در این راهنما می‌خوانید چه ظرف خاکی برای بچه گربه و گربه بالغ مناسب است، کدام خاک را انتخاب کنید، ظرف را چطور آماده کنید و کجا بگذارید، هر چند وقت تمیزش کنید و چطور استفاده از آن را به بچه گربه یاد بدهید. وسایلی مثل ظرف، بیلچه و کیسه را هم می‌توانید در بخش لوازم خاک گربه ببینید.

۱۰ نکته اصلی در یک نگاه

1. ظرف خاک را متناسب با اندازه و سن گربه انتخاب کنید.
2. خاک باکیفیت، جاذب و ترجیحاً بی‌بو بخرید.
3. به اندازه کافی خاک بریزید تا ادرار به کف ظرف نرسد.
4. ظرف را در جایی خلوت، آرام و دور از غذا و آب بگذارید.
5. برای هر گربه یک ظرف داشته باشید و در صورت امکان یکی اضافه.
6. هر روز خاک را با بیلچه تمیز کنید.
7. پیش از بدبو و خیس شدن خاک، آن را کامل عوض کنید.
8. ظرف را مرتب با آب و صابون ملایم بشویید.
9. بچه گربه را با آرامش و بدون تنبیه به استفاده از ظرف عادت دهید.
10. تغییر ناگهانی در عادت دستشویی گربه را جدی بگیرید و در صورت لزوم به دامپزشک مراجعه کنید.

انتخاب ظرف خاک مناسب

مهم‌ترین قدم برای آماده کردن جای دستشویی گربه، انتخاب ظرف خاک گربه و خاک مناسب است. اندازه ظرف باید با جثه و سن گربه جور باشد.

ظرف خاک بچه گربه

ظرف خاک بچه گربه نباید دیواره بلندی داشته باشد که بالا رفتن از آن برای بچه گربه سخت باشد. یک ظرف کم‌عمق یا ظرفی با ورودی کوتاه بهترین انتخاب است. بچه گربه زود بزرگ می‌شود، پس وقتی دیدید در ظرف جا نمی‌شود یا نمی‌تواند راحت بچرخد، ظرف بزرگ‌تری بگیرید.

ظرف خاک گربه بالغ

ظرف گربه بالغ نباید آن‌قدر کوچک باشد که گربه نتواند در آن بچرخد و مدفوعش را با خاک بپوشاند. یک قاعده رایج این است که طول ظرف حدوداً یک و نیم برابر طول بدن گربه (بدون دم) باشد. گربه‌های مسن یا گربه‌هایی که درد مفاصل دارند، ظرفی با لبه کوتاه‌تر را راحت‌تر استفاده می‌کنند.

ظرف باز، سرپوشیده یا اتوماتیک؟

انتخاب خاک گربه

خاک گربه باید مرغوب باشد. خاک باکیفیت پایین زودتر خیس و بدبو می‌شود و باید زودتر تعویض شود. هنگام خرید به این ویژگی‌ها دقت کنید:

• جذب بالا: رطوبت ادرار را سریع بگیرد تا کف ظرف خیس نماند.
• کلوخه شدن خوب (کلامپینگ): بخش آلوده به ادرار به یک توده سفت تبدیل شود که راحت با بیلچه جدا شود.
• بوی ملایم یا بی‌بو: بسیاری از گربه‌ها خاک خوش‌بو و معطر را دوست ندارند و ممکن است از آن دوری کنند.
• دانه‌بندی مناسب: دانه‌ها به پنجه‌ها نچسبند و همراه گربه در خانه پخش نشوند.
• گرد و غبار کم: خاک پرگرد و خاک برای تنفس گربه و شما آزاردهنده است.

بعضی خاک‌ها دانه‌های رنگی دارند. این دانه‌ها بیشتر برای ظاهر یا نشان دادن رطوبت هستند و دلیلی ندارد که گربه را به استفاده از خاک تشویق کنند. آنچه برای گربه اهمیت دارد تمیزی، بوی ملایم و حس زیر پنجه است. اگر می‌خواهید انواع خاک را با هم مقایسه کنید، مطلب کدام خاک برای گربه مناسب است؟ را بخوانید. اگر به تهیه خاک در خانه فکر می‌کنید، روش ساخت خاک گربه در خانه را هم ببینید.

برای بچه گربه‌های خیلی کوچک که هنوز خاک را بو می‌کنند و گاهی مزه می‌کنند، برخی دامپزشکان خاک غیرکلوخه‌ای را توصیه می‌کنند. اگر دیدید بچه گربه‌تان خاک می‌خورد، با دامپزشک مشورت کنید.

آماده‌سازی ظرف خاک گربه، قدم به قدم

1. ظرف نو را با آب و صابون ملایم بشویید و کاملاً خشک کنید.
2. ظرف را در جای نهایی‌اش بگذارید؛ جابه‌جایی مداوم گربه را سردرگم می‌کند.
3. خاک را به‌اندازه کافی بریزید؛ معمولاً عمقی حدود ۵ تا ۷ سانتی‌متر مناسب است. اگر خاک کم باشد، ادرار به کف ظرف می‌رسد، جمع می‌شود و بوی بد آن کنترل نمی‌شود. خاک خیلی زیاد هم بیشتر بیرون می‌ریزد.
4. سطح خاک را صاف کنید تا گربه بتواند راحت گود کند و مدفوع را بپوشاند.
5. بیلچه و یک سطل یا کیسه دربسته برای دور ریختن کلوخه‌ها کنار ظرف بگذارید.
6. اگر گربه را تازه به خانه آورده‌اید، او را کنار ظرف ببرید تا جای آن را یاد بگیرد.

انتخاب مکان مناسب برای ظرف خاک

برخی گربه‌ها به سروصدا و رفت‌وآمد خیلی حساس‌اند. جای ظرف خاک باید این ویژگی‌ها را داشته باشد:

• خلوت و آرام، دور از شلوغی و رفت‌وآمد اعضای خانواده
• دور از ظرف غذا و آب؛ گربه‌ها دوست ندارند کنار جای غذایشان دستشویی کنند.
• دور از دستگاه‌های پرسروصدا مثل ماشین لباسشویی
• همیشه در دسترس؛ پشت دری که گاهی بسته می‌شود نباشد.
• در خانه‌های چند طبقه، ترجیحاً در هر طبقه یک ظرف

یک ظرف خاک اختصاصی برای هر گربه

اگر بیش از یک گربه دارید، برای هر گربه یک ظرف خاک بگذارید و اگر جا دارید یکی هم اضافه. گربه‌ها به بوی ادرار گربه‌های دیگر حساس‌اند و گاهی در جایی که گربه دیگری دستشویی کرده، دستشویی نمی‌کنند. بعضی گربه‌ها هم ممکن است جلوی رفتن گربه دیگر به ظرف را بگیرند. ظرف‌ها را کنار هم نچینید؛ آن‌ها را در جاهای مختلف خانه بگذارید. در خانه‌های چند گربه‌ای، ظرف خاک اتوماتیک هم کار نظافت را بسیار آسان‌تر می‌کند.

تمیز کردن و تعویض خاک گربه

گربه‌ها به ظرف خاک کثیف و بدبو بسیار حساس‌اند و گاهی اصلاً حاضر نمی‌شوند از آن استفاده کنند. برنامه نظافت را این‌طور تنظیم کنید:

اگر باردار هستید، بهتر است کار تمیز کردن ظرف خاک را به فرد دیگری بسپارید یا حتماً با دستکش انجام دهید و بعد دست‌هایتان را خوب بشویید؛ مدفوع گربه ممکن است عامل بیماری توکسوپلاسموز را منتقل کند. برای کم کردن بوی گربه در خانه هم مطلب چگونه بر مشکل بوی گربه‌ها غلبه کنیم؟ را بخوانید.

آموزش استفاده از ظرف خاک به بچه گربه

اگر گربه بالغی را به خانه آورده‌اید، به احتمال زیاد مشکل خاصی نخواهید داشت و او خودش جای ظرف خاک را پیدا می‌کند. بچه گربه‌ها معمولاً از حدود سه تا چهار هفتگی با دیدن مادرشان استفاده از خاک را یاد می‌گیرند. اگر بچه گربه بی‌مادر یا تازه‌واردی دارید، این نکته‌ها کمک می‌کند:

• وقتی بچه گربه وارد خانه شد، او را کنار ظرف خاک ببرید و مدتی آنجا بگذارید تا محیط اطراف را به خاطر بسپارد. بازیگوشی بچه گربه گاهی باعث می‌شود با بو کشیدن دنبال خاک نگردد.
• بعد از غذا، بعد از بیدار شدن و بعد از بازی، او را آرام داخل ظرف بگذارید؛ این زمان‌ها معمولاً وقت دستشویی است.
• در روزهای اول احتمالاً اطراف ظرف را کثیف می‌کند. اگر دیدید بیرون از ظرف دستشویی می‌کند، او را آرام بردارید و داخل ظرف بگذارید. سر او داد نزنید و تنبیهش نکنید؛ ترس باعث می‌شود از ظرف و از شما دوری کند.
• جای کثیف شده را خوب تمیز کنید تا بوی آن بچه گربه را دوباره به همان نقطه نکشاند.
• برای بچه گربه‌های بازیگوش، در زمانی که احتمال دستشویی دارند، مدت کوتاهی او را در یک اتاق کوچک با ظرف خاک، آب و جای خواب بگذارید و اسباب‌بازی‌ها را بیرون ببرید. گربه‌ها حیوانات منظمی‌اند و از روتین پیروی می‌کنند. این کار نباید طولانی باشد، چون ممکن است نتیجه عکس بدهد.

اگر گربه‌تان تازه زایمان کرده، مطلب مراقبت از گربه مادر بعد از تولد بچه‌ها را هم ببینید.

مشکلات رایج و راه حل

گربه بیرون از ظرف خاک ادرار می‌کند

کثیف بودن خاک، تغییر نوع خاک، جای نامناسب ظرف، استرس یا حضور گربه دیگر از دلایل رایج این رفتار است. اگر گربه شما بیرون از خاک ادرار می‌کند، مطلب جلوگیری از ادرار کردن گربه خارج از خاک به شما کمک می‌کند. اگر می‌خواهید نوع خاک را عوض کنید، این کار را تدریجی انجام دهید و چند روز خاک تازه را با خاک قبلی مخلوط کنید.

خاک به پنجه می‌چسبد و در خانه پخش می‌شود

دانه‌های خاک باید طوری باشند که به پنجه‌های گربه نچسبند و از ظرف بیرون نریزند. اگر خاک زیاد پخش می‌شود، خاکی با دانه‌بندی مناسب‌تر انتخاب کنید، یک زیرانداز جلوی ظرف بگذارید یا ظرفی با دیواره بلندتر یا سرپوشیده امتحان کنید.

ظرف خاک بوی بد می‌دهد

معمولاً یعنی خاک کم است، دیر تمیز می‌شود یا وقت تعویض کامل آن گذشته است. عمق خاک را بیشتر کنید، کلوخه‌ها را هر روز بردارید و ظرف را هفتگی بشویید. خوشبو کننده‌های تند را داخل ظرف نریزید.

چه زمانی باید به دامپزشک مراجعه کرد؟

گاهی دوری از ظرف خاک یا تغییر عادت دستشویی نشانه بیماری است، نه لجبازی. اگر هر یک از این نشانه‌ها را دیدید، گربه را نزد دامپزشک ببرید:

• زور زدن در ظرف خاک بدون بیرون آمدن ادرار یا با ادرار خیلی کم؛ این حالت به‌خصوص در گربه نر می‌تواند اورژانسی باشد.
• رفت‌وآمد زیاد به ظرف و ادرار کم در هر بار
• خون در ادرار یا میو کردن و ناله هنگام دستشویی
• اسهال یا یبوست چندروزه
• دستشویی کردن ناگهانی بیرون از ظرف در گربه‌ای که همیشه درست از آن استفاده می‌کرد

پرسش‌های پرتکرار

ظرف خاک بچه گربه باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

ظرف خاک بچه گربه باید کم‌عمق یا دارای ورودی کوتاه باشد تا بچه گربه راحت وارد آن شود، اما آن‌قدر جا داشته باشد که بتواند در آن بچرخد. جای آن باید آرام و نزدیک به محل بازی و خواب بچه گربه باشد. با بزرگ شدن بچه گربه، ظرف را با یک ظرف بزرگ‌تر عوض کنید.

خاک گربه را هر چند وقت یک بار عوض کنیم؟

کلوخه‌ها و مدفوع را هر روز بردارید و هر وقت سطح خاک پایین رفت، خاک تازه اضافه کنید. تعویض کامل خاک را پیش از بدبو و خیس شدن آن انجام دهید. خاک غیرکلوخه‌ای معمولاً زودتر از خاک کلوخه‌ای نیاز به تعویض کامل دارد.

چقدر خاک در ظرف گربه بریزیم؟

معمولاً عمقی حدود ۵ تا ۷ سانتی‌متر کافی است. خاک کم باعث می‌شود ادرار به کف ظرف برسد و بو کنترل نشود. خاک خیلی زیاد هم بیرون می‌ریزد و هدر می‌رود.

برای دو گربه چند ظرف خاک لازم است؟

بهتر است برای هر گربه یک ظرف داشته باشید و در صورت امکان یکی اضافه؛ یعنی برای دو گربه سه ظرف. ظرف‌ها را در جاهای مختلف خانه بگذارید تا هیچ گربه‌ای نتواند راه دیگری را ببندد.

ظرف خاک گربه را کجا بگذاریم؟

در جایی خلوت و آرام، دور از ظرف غذا و آب و دور از دستگاه‌های پرسروصدا. ظرف باید همیشه در دسترس باشد و بهتر است جای آن را مدام تغییر ندهید.