دلیل لیس زدن سگ ها ؛ علت ها و راه های جلوگیری از لیسیدن سگ

لیس زدن سگ بخشی از رفتار طبیعی اوست. سگ‌ها برای تمیز کردن بدن، نشان دادن محبت و اطاعت، جلب توجه و حتی آرام کردن خودشان لیس می‌زنند. اما وقتی لیسیدن زیاد و وسواسی می‌شود، ممکن است پای استرس، خارش یا یک مشکل پزشکی در میان باشد. در این مطلب می‌خوانید سگ چرا خودش و دیگران را لیس می‌زند، کدام لیس زدن طبیعی است، چه زمانی باید به دامپزشک مراجعه کنید و چطور جلوی لیسیدن بیش از حد سگ را بگیرید.

چرا سگ‌ها لیس می‌زنند؟ مهم‌ترین دلایل

لیس زدن در سگ‌ها دلایل زیادی دارد. بعضی از این دلایل فقط زیستی و غریزی هستند و بعضی به ارتباط سگ با دیگران برمی‌گردند. لیسیدن بخشی از زبان بدن سگ است و می‌تواند نشانه تسلیم و اطاعت باشد. مهم‌ترین دلایل لیس زدن سگ این‌ها هستند:

• تمیز کردن بدن: سگ با لیس زدن لب‌ها، دست‌وپا و بدن، باقی‌مانده غذا و آلودگی را پاک می‌کند.
• ابراز محبت و خوشامدگویی: بسیاری از سگ‌ها صاحبشان را هنگام رسیدن به خانه لیس می‌زنند.
• نشان دادن اطاعت و احترام: سگ ممکن است کسی را لیس بزند که در برابرش احساس فرمانبرداری دارد.
• جلب توجه: اگر سگ یاد گرفته باشد که با لیس زدن نوازش یا جایزه می‌گیرد، این کار را تکرار می‌کند.
• آرام کردن خود: در موقعیت‌های پرتنش، لیسیدن به سگ کمک می‌کند کمی آرام شود.
• مزه پوست: طعم شور عرق روی پوست انسان هم می‌تواند سگ را به لیس زدن ترغیب کند.
• خارش، درد یا بیماری: لیسیدن مداوم یک نقطه از بدن گاهی نشانه یک مشکل پزشکی است.

لیس زدن خود؛ تمیزی و غریزه

توله‌ها و سگ‌های بالغ معمولاً خودشان را لیس می‌زنند و تمیز می‌کنند. این رفتار بخشی از غریزه ذاتی آن‌هاست. با لیس زدن لب، دست‌وپا و بدن، باقی‌مانده آخرین وعده غذایی را که ممکن است بماند و بدبو شود از بین می‌برند.

جدا از جنبه بهداشتی، این رفتار در طبیعت بوی بدن سگ را کم می‌کرد و به شکار بهتر کمک می‌کرد. امروز این کاربرد برای بیشتر سگ‌های خانگی اهمیت چندانی ندارد، اما غریزه آن هنوز باقی مانده است و سگ‌های محلی آن را بیشتر حفظ کرده‌اند.

لیس زدن ناحیه تناسلی و زیر دم هم بخشی از همین نظافت طبیعی است و در حد معمول جای نگرانی ندارد. اما اگر سگ این ناحیه را مدام و زیاد لیس می‌زند، ممکن است به عفونت ادراری، مشکل غدد مقعدی، خارش یا التهاب پوست مربوط باشد و بهتر است دامپزشک او را ببیند.

لیس زدن توله سگ‌ها و نقش مادر

نخستین کار سگ مادر بعد از زایمان، لیسیدن توله‌های تازه متولدشده است. او با این کار آن‌ها را تمیز و هوشیار می‌کند. بعد از آن، لیس زدن مادر به توله‌ها کمک می‌کند ادرار و مدفوع کنند، چون توله‌های خیلی کوچک هنوز خودشان این کار را به‌خوبی انجام نمی‌دهند.

لیسیدن برای توله‌ها فقط تمیزی نیست. این رفتار آن‌ها را آرام می‌کند، باعث می‌شود مادرشان را بشناسند و در کنار او احساس امنیت کنند.

توله‌ها از چند هفتگی شروع می‌کنند به لیس زدن لب‌های مادرشان. این کار درخواستی برای غذاست؛ در طبیعت، مادر در جواب آن بخشی از غذایی را که خورده برمی‌گرداند و به توله‌ها می‌دهد. این رفتار یادگاری از زندگی اجداد وحشی سگ است و بسیاری از متخصصان رفتار، لیس زدن صورت انسان را هم ادامه همین عادت دوران تولگی می‌دانند.

اگر نگران بهداشت این رفتار هستید، بخوانید: آیا بوسیدن و لیسیدن سگ خطر دارد؟

روانشناسی لیسیدن در سگ‌ها

سگ‌ها هم مثل انسان‌ها در زمان نگرانی و تشویش، رفتارهای جانشین نشان می‌دهند؛ درست مثل آدمی که از استرس پایش را تکان می‌دهد. تمیز کردن و لیس زدن از رایج‌ترین این رفتارها در سگ‌هاست.

برای نمونه، وقتی سگ را به مطب دامپزشکی می‌برید، ممکن است از روی اضطراب مدام لب‌هایش را لیس بزند. گاهی این لیسیدن‌ها با گاز گرفتن‌های کوتاه و آرام روی پا و پهلو همراه می‌شود. نشانه‌های دیگری که همراه با لیس زدن لب، از استرس سگ خبر می‌دهند:

• خمیازه‌کشیدن‌های پشت سر هم در موقعیتی که سگ خسته نیست
• دم پایین یا لای پاها
• گوش‌های خوابیده به عقب
• دور کردن نگاه و پرهیز از تماس چشمی
• نفس‌نفس زدن بدون گرما یا فعالیت

اگر این نشانه‌ها را زیاد می‌بینید، راهنمای از بین بردن اضطراب سگ می‌تواند کمکتان کند.

چرا سگ آدم‌ها را لیس می‌زند؟

شکی نیست که هدف بسیاری از سگ‌ها از لیس زدن دیگران، دلجویی و حسن نیت است. سگ ممکن است کسی را لیس بزند که در برابرش احساس تواضع و فرمانبرداری دارد. این رفتار تا حدی شبیه بوسیدن در انسان‌هاست و اگر آن را خوشامدگویی بدانید، برداشتتان به واقعیت نزدیک است.

اما بعضی سگ‌ها صورت هر کسی را که می‌بینند لیس می‌زنند و خیس می‌کنند. این حالت معمولاً از نیاز به توجه و دوست داشتن مرکز توجه بودن می‌آید. گاهی هم خود صاحبان سگ، ناخواسته سگ را به لیس زدن صورتشان تشویق کرده‌اند.

نقش تشویق در تکرار لیس زدن

هر رفتاری که پاداش بگیرد، احتمال تکرارش بیشتر می‌شود. این همان اصلی است که اسکینر، روانشناس معروف، آن را عمومیت داد. وقتی سگ صاحبش را لیس می‌زند و در جواب نوازش، خنده یا توجه می‌گیرد، یاد می‌گیرد که این کار نتیجه خوبی دارد و آن را بیشتر تکرار می‌کند.

لیس زدن عادی یا بیش از حد؟ مقایسه

بیشتر لیس زدن‌ها کاملاً طبیعی‌اند. جدول زیر کمک می‌کند تشخیص دهید لیسیدن سگتان در چه حدی است:

لیس زدن طبیعی	لیس زدن نگران‌کننده
کوتاه و گاه‌به‌گاه	طولانی، مداوم و تکراری
بعد از غذا یا هنگام خوشامدگویی	بی‌دلیل یا در هر موقعیت پرتنش
پوست و موی سالم	ریزش مو، قرمزی، زخم یا پوست خیس و تیره‌شده
با یک صدا یا سرگرمی متوقف می‌شود	به‌سختی قطع می‌شود و سگ دوباره سراغش می‌رود
فقط بدن خود یا صاحبش	لیس زدن زمین، دیوار، مبلمان و اثاثیه

لیس زدن وسواسی و دلایل پزشکی

بعضی سگ‌های حساس در محیط‌های پرتنش، به‌شکل وسواس‌گونه خود را لیس می‌زنند تا جایی که پوستشان آسیب می‌بیند. این لیسیدن‌ها معمولاً ناخودآگاه است و می‌تواند به التهاب پوست و زخم منجر شود. گاهی سگ آن‌قدر یک نقطه از دست یا پا را لیس می‌زند که زخمی سفت و ماندگار ایجاد می‌شود که بدون درمان خوب نمی‌شود.

لیس زدن بیش از حد همیشه روانی نیست. این دلایل پزشکی هم رایج‌اند:

• حساسیت و آلرژی: حساسیت غذایی یا محیطی معمولاً با خارش پنجه‌ها و لیسیدن آن‌ها همراه است.
• انگل‌ها: کک و کنه خارش ایجاد می‌کنند و سگ را به لیسیدن و گاز گرفتن پوست وامی‌دارند.
• درد: سگ ممکن است مفصل دردناک یا محل آسیب‌دیده را مدام لیس بزند.
• حالت تهوع و مشکلات گوارشی: لیس زدن لب‌ها یا زمین گاهی نشانه دل‌آشوبه است.
• مشکلات دهان و دندان: درد دندان یا لثه هم می‌تواند لیس زدن لب‌ها را بیشتر کند.
• کسالت و کمبود تحرک: سگی که انرژی‌اش تخلیه نمی‌شود، ممکن است با لیس زدن خودش را سرگرم کند.

بعضی سگ‌ها هم زمین، دیوار، مبلمان و اثاثیه را لیس می‌زنند. این رفتار گاهی با عادت‌های غیرعادی دیگر مثل خوردن چیزهای غیرخوراکی همراه است؛ درباره این موضوع در مطلب علت سنگ خوردن سگ‌ها و راه‌های جلوگیری از آن بیشتر بخوانید.

چه زمانی باید به دامپزشک مراجعه کرد؟

اگر یکی از این نشانه‌ها را دیدید، لیس زدن سگ را جدی بگیرید و او را نزد دامپزشک ببرید:

• قرمزی، زخم، ریزش مو یا بوی بد در ناحیه‌ای که سگ لیس می‌زند
• لیس زدن مداوم یک پنجه یا یک مفصل، به‌خصوص همراه با لنگیدن
• لیسیدن زیاد ناحیه تناسلی یا زیر دم، همراه با تکرر ادرار یا کشیدن باسن روی زمین
• لیس زدن لب‌ها و زمین همراه با استفراغ، بی‌اشتهایی یا بی‌حالی
• تغییر ناگهانی رفتار و شروع لیسیدن شدید بدون دلیل روشن

درمان لیس زدن روانی از شناختن عامل اضطراب و برطرف کردن آن شروع می‌شود. در موارد شدید، دامپزشک ممکن است داروی ضد اضطراب تجویز کند. هیچ دارویی را بدون نظر دامپزشک به سگ ندهید.

راه‌های جلوگیری از لیس زدن سگ

اگر لیس زدن سگتان پزشکی نیست و فقط از آن خسته شده‌اید، می‌توانید با آموزش درست این رفتار را کم کنید:

1. به لیس زدن جایزه ندهید: وقتی سگ شروع به لیسیدن می‌کند، نوازش، خنده و حرف زدن را قطع کنید.
2. با آرامش فاصله بگیرید: بلند شوید یا چند لحظه از کنار سگ دور شوید تا بفهمد لیسیدن توجه نمی‌آورد.
3. یک رفتار جایگزین یاد دهید: از سگ بخواهید بنشیند یا اسباب‌بازی‌اش را بیاورد و برای همین رفتار به او جایزه بدهید.
4. با لحن صدا منع کنید، نه با تنبیه: یک فرمان کوتاه و محکم کافی است. تنبیه بدنی اضطراب را بیشتر و لیس زدن را بدتر می‌کند.
5. تحرک و سرگرمی کافی فراهم کنید: پیاده‌روی، بازی و اسباب‌بازی‌های جویدنی انرژی سگ را تخلیه می‌کنند.
6. عامل استرس را کم کنید: اگر لیسیدن در تنهایی شدیدتر می‌شود، شاید سگ دچار اضطراب جدایی باشد.

سرگرمی‌های تازه هم به کم شدن رفتارهای تکراری کمک می‌کنند؛ مثلاً بازی سگ با دستگاه‌های لمسی یکی از راه‌های جالب سرگرم کردن اوست. برای تهیه اسباب‌بازی و لوازم مناسب هم می‌توانید به بخش لوازم و غذای سگ در پت شاپ پت خرید سر بزنید.

در مجموع، لیس زدن را نمی‌توان معیار دقیق عشق سگ دانست، اما معمولاً نشانه علاقه و احترام است و آزاری ندارد. فقط وقتی زیاد، وسواسی یا همراه با نشانه‌های بیماری شد، باید دنبال علتش بگردید.

پرسش‌های پرتکرار

لیس زدن سگ نشانه چیست؟

لیس زدن سگ معمولاً نشانه محبت، خوشامدگویی، احترام یا درخواست توجه است. سگ‌ها برای تمیز کردن بدن و آرام کردن خودشان هم لیس می‌زنند. اگر لیسیدن زیاد و مداوم باشد، ممکن است نشانه استرس یا یک مشکل پزشکی باشد.

چرا سگ صورت صاحبش را لیس می‌زند؟

این رفتار از دوران تولگی و لیس زدن لب‌های مادر می‌آید و معمولاً نشانه علاقه و اطاعت است. طعم شور پوست و توجهی که سگ بعد از لیسیدن می‌گیرد هم باعث می‌شود این کار را تکرار کند.

چرا سگ پنجه‌هایش را زیاد لیس می‌زند؟

لیس زدن کوتاه پنجه‌ها برای تمیزی طبیعی است. اما لیسیدن مداوم پنجه‌ها ممکن است از حساسیت، انگل، درد، زخم یا اضطراب باشد. اگر قرمزی، ریزش مو یا لنگیدن دیدید، سگ را نزد دامپزشک ببرید.

لیس زدن ناحیه تناسلی در سگ طبیعی است؟

بله، سگ‌ها برای نظافت این ناحیه را لیس می‌زنند و در حد معمول جای نگرانی نیست. اگر این کار زیاد و پشت سر هم شد یا با تکرر ادرار، ترشح یا کشیدن باسن روی زمین همراه بود، ممکن است عفونت یا مشکل غدد مقعدی در کار باشد و باید دامپزشک او را معاینه کند.

چطور جلوی لیس زدن سگ را بگیرم؟

به لیس زدن پاداش ندهید، با آرامش فاصله بگیرید و به سگ یک رفتار جایگزین مثل نشستن یاد بدهید. تحرک و اسباب‌بازی کافی و کم کردن عوامل استرس هم کمک می‌کند. از تنبیه بدنی پرهیز کنید، چون اضطراب سگ را بیشتر می‌کند.