رسیدگی و مراقبت بهداشتی پوست و موی سگ و نکاتی برای تقویت موی سگ

رشد موی سگ به نوع پوشش مو، نژاد، تغذیه و سلامت پوست بستگی دارد. در سگ‌های کوتاه‌مو، موی کوتاه‌شده معمولاً سریع جایگزین می‌شود، اما در نژادهای دولایه مثل اشپیتز و پامرانین، برگشتن موی کامل معمولاً چند ماه طول می‌کشد و اگر موها از ته تراشیده شوند، ممکن است بسیار طولانی‌تر شود یا نامرتب برگردد. برای رشد بهتر موی سگ، تغذیه کامل، برس زدن منظم، حمام درست و کنترل انگل‌ها پایه کار است و مکمل‌ها فقط با نظر دامپزشک کمک می‌کنند. در ادامه همه این موارد را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهیم: از مدت رشد مو و روش شانه زدن تا حمام، ریزش مو و نشانه‌هایی که یعنی باید سگ را پیش دامپزشک ببرید.

اهمیت رسیدگی به پوست و موی سگ

رسیدگی منظم به پوست و موی سگ فقط برای زیبایی نیست. این کار به درخشندگی و براقی موهای سگ کمک می‌کند و در عین حال فرصتی است تا زخم‌های پوستی، انگل‌ها، پوسته‌پوسته شدن و توده‌های غیرعادی را زود ببینید. پوست سالم و موی تمیز و براق، یکی از نشانه‌های سلامت عمومی سگ است.

در این مطلب از مجله پت خرید مراقبت‌های بهداشتی پوست و موی سگ را مرور می‌کنیم؛ کارهایی که هم سگ شما را شاداب‌تر می‌کند و هم به تقویت و رشد بهتر موهایش کمک می‌کند.

مدت زمان رشد موی سگ؛ از سگ‌های کوتاه‌مو تا اشپیتز

موی سگ مثل موی انسان چرخه رشد، استراحت و ریزش دارد. طول این چرخه در نژادهای مختلف یکسان نیست و به همین دلیل مدت لازم برای برگشتن مو پس از کوتاه کردن هم فرق می‌کند. جدول زیر تفاوت انواع پوشش مو را نشان می‌دهد:

نوع پوشش	نمونه نژادها	رشد مو پس از کوتاه کردن	نیاز به رسیدگی
کوتاه و صاف	بیگل، باکسر	معمولاً سریع و یکنواخت	برس زدن هفتگی کافی است
دولایه (زیرپوش کرکی و روپوش بلند)	اشپیتز، پامرانین، هاسکی	معمولاً چند ماه؛ پس از تراشیدن کامل گاهی بسیار طولانی‌تر و نامرتب	برس زدن چند بار در هفته، به‌ویژه در فصل ریزش
بلند و نرم	شیتزو، یورکشایر	مو مدام رشد می‌کند و نیاز به کوتاه کردن دوره‌ای دارد	شانه زدن روزانه یا یک روز در میان
سیمی و زبر	شنائزر، تریرهای زبرمو	به روش آرایش بستگی دارد	برس منظم و چند بار در سال آرایش حرفه‌ای

چرا موی اشپیتز دیر رشد می‌کند؟

اشپیتز و پامرانین پوشش دولایه دارند: یک زیرپوش کرکی و متراکم و یک لایه رویی بلندتر. این دو لایه با سرعت یکسان رشد نمی‌کنند. وقتی موی این سگ‌ها از ته تراشیده می‌شود، معمولاً زیرپوش زودتر برمی‌گردد و موهای بلند رویی دیرتر، و در برخی سگ‌ها مو ماه‌ها رشد نمی‌کند یا لکه‌لکه برمی‌گردد. به همین دلیل بیشتر آرایشگران و دامپزشکان توصیه می‌کنند موی نژادهای دولایه را از ته نتراشید و فقط مرتب کنید. اگر مو پس از چند ماه هیچ نشانه‌ای از رشد نداشت، سگ را برای بررسی مشکلات هورمونی یا پوستی پیش دامپزشک ببرید.

برای رشد موی سگ چه کار باید کرد؟

هیچ راه جادویی برای رشد یک‌شبه موی سگ وجود ندارد، اما این کارها شرایط را برای رشد موی سالم و پرپشت فراهم می‌کند:

1. تغذیه کامل و باکیفیت: مو تقریباً از پروتئین ساخته می‌شود. غذایی با پروتئین کافی و اسیدهای چرب ضروری مثل امگا ۳ و امگا ۶، پایه سلامت پوست و مو است.
2. برس زدن منظم: موهای مرده را جدا می‌کند، از گره خوردن جلوگیری می‌کند و چربی طبیعی پوست را روی موها پخش می‌کند.
3. ماساژ پوست: ماساژ ملایم پیش از برس زدن جریان خون پوست را بیشتر می‌کند و به جدا شدن موهای مرده کمک می‌کند.
4. کنترل کک، کنه و انگل‌ها: خارش و گاز گرفتن پوست، موها را می‌شکند و می‌ریزد. روش‌های پیشگیری را در مطلب مبارزه با کک و کنه در سگ بخوانید.
5. حمام به اندازه: شستن بیش از حد چربی طبیعی پوست را از بین می‌برد و مو را خشک و شکننده می‌کند.
6. نتراشیدن نژادهای دولایه: همان‌طور که گفتیم، تراشیدن کامل ممکن است رشد مو را برای مدت طولانی مختل کند.
7. کاهش استرس: استرس طولانی می‌تواند ریزش مو را بیشتر کند. تحرک کافی و برنامه روزانه منظم کمک می‌کند.

مکمل رشد موی سگ

برای تقویت و رشد موی سگ مکمل‌های تقویتی هم وجود دارد. این مکمل‌ها معمولاً حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ (روغن ماهی)، بیوتین، روی و ویتامین‌های گروه B هستند. چند نکته را درباره آن‌ها در نظر بگیرید:

• مکمل جای غذای کامل و متعادل را نمی‌گیرد. اگر غذای سگ مناسب نباشد، مکمل به‌تنهایی معجزه نمی‌کند.
• اثر مکمل‌ها تدریجی است و معمولاً پس از چند هفته مصرف منظم دیده می‌شود.
• مصرف خودسرانه یا بیش از اندازه برخی مکمل‌ها، به‌خصوص مکمل‌های حاوی ویتامین‌های محلول در چربی، می‌تواند به سگ آسیب بزند.
• پیش از شروع هر مکمل با دامپزشک مشورت کنید تا اول علت مشکل مو مشخص شود.

هر چند وقت یک‌بار موهای سگ را شانه بزنیم؟

دفعات شانه زدن به نوع مو بستگی دارد. سگ‌هایی که موی نرم و کوتاه دارند راحت‌تر مرتب می‌شوند، چون کثیفی کمتر روی موهایشان می‌ماند و موها گره نمی‌خورد. سگ‌های موبلند باید مرتب شانه شوند تا موهایشان ژولیده و گره‌خورده نشود. سگ‌هایی که موی سیمی و زبر دارند، به برس زدن منظم و چند بار در سال آرایش حرفه‌ای نیاز دارند.

• سگ‌های کوتاه‌مو: معمولاً هفته‌ای یک بار.
• سگ‌های دولایه: چند بار در هفته و در فصل ریزش هر روز.
• سگ‌های موبلند: هر روز یا یک روز در میان.

اگر هنگام شانه زدن قرمزی، زخم یا پوسته دیدید، مطلب مشکلات پوستی در سگ‌ها به شما کمک می‌کند علت را بهتر بشناسید.

روش شانه زدن موهای سگ

پیش از برس یا شانه زدن، پوست سگ را با هر دو دست به‌آرامی ماساژ دهید. این کار گردش خون پوست را بهتر می‌کند و موهای مرده را از سطح بدن جدا می‌کند. اگر می‌خواهید این کار را درست انجام دهید، روش‌های ساده ماساژ دادن سگ را ببینید. بعد موها را در جهت رویش برس بزنید تا موهای مرده خارج شوند.

سگ‌هایی که ریزش موی زیادی دارند، به‌خصوص اگر در خانه نگهداری می‌شوند، به برس زدن بیشتری نیاز دارند. برس زدن موهای مرده را زودتر بیرون می‌آورد و دوره ریزش را کوتاه‌تر می‌کند.

برای سگ‌های کوچک، اگر برس زدن را روی یک ورق بزرگ کاغذ یا روزنامه انجام دهید، بعد از کار می‌توانید کاغذ را با موهای ریخته‌شده جمع کنید و دور بیندازید. به این ترتیب لباس‌ها و وسایل خانه کمتر مویی می‌شوند.

لوازم مورد نیاز برای رسیدگی به موی سگ

• یک برس یا شانه مناسب نوع موی سگ که دندانه‌های نوک‌تیز و آزاردهنده نداشته باشد. انواع شانه و گره‌بازکن مخصوص سگ برای موهای کوتاه، بلند و دولایه ساخته شده‌اند.
• یک پارچه یا روزنامه برای جمع کردن موهای ریخته‌شده.
• تشویقی کوچک تا سگ این کار را با تجربه‌ای خوشایند همراه کند.

ریزش موی سگ و دلایل آن

بسیاری از صاحبان سگ با دیدن ریزش مو نگران بیماری پوستی می‌شوند و سگ را پیش دامپزشک می‌برند. اما موها هم مثل سلول‌های دیگر بدن عمر محدودی دارند و پس از آن می‌میرند و از بدن جدا می‌شوند. کافی است به برس موی خودتان نگاه کنید: تارهایی که لای دندانه‌ها می‌ماند، موهای مرده‌ای هستند که ریشه‌شان سست شده و هنگام برس زدن جدا شده‌اند.

در حالت طبیعی با ریختن هر مو، موی دیگری جایش رشد می‌کند و به همین دلیل بدن سگ همیشه پر از مو می‌ماند. اما اگر سرعت ریزش از سرعت رشد بیشتر شود، موها کم‌پشت می‌شوند و کم‌کم پوست آن ناحیه دیده می‌شود. اگر موهای سگ شما بیش از حد می‌ریزد، مطلب کنترل ریزش موی حیوانات خانگی ممکن است کمکتان کند.

ریزش موی فصلی در سگ‌ها

بسیاری از سگ‌ها، به‌ویژه نژادهای دولایه، ریزش فصلی دارند و در این دوره ریزش مو شدت می‌گیرد. با هر بار دست کشیدن روی بدن سگ، مقدار زیادی مو جدا می‌شود و به دست، لباس و وسایل خانه می‌چسبد. با این حال بدن سگ در ریزش فصلی هیچ‌وقت طاس نمی‌شود، پس این حالت بیماری نیست و یک روند طبیعی است. سوءتغذیه، استرس و کمبود مواد مغذی می‌تواند آن را شدیدتر کند. برس زدن مکرر، در این دوره مهم‌ترین کاری است که می‌توانید انجام دهید.

چه زمانی ریزش مو طبیعی نیست؟

اگر یکی از این نشانه‌ها را دیدید، ریزش احتمالاً طبیعی نیست و باید سگ را پیش دامپزشک ببرید:

• لکه‌های بی‌مو یا طاسی در قسمت‌هایی از بدن
• خارش شدید، لیسیدن یا گاز گرفتن مداوم پوست
• قرمزی، زخم، دانه، پوسته‌های زیاد یا بوی بد پوست
• ریزش متقارن در دو طرف بدن همراه با بی‌حالی، چاقی یا پرنوشی
• رشد نکردن مو ماه‌ها پس از کوتاه کردن

این نشانه‌ها ممکن است به انگل، آلرژی، عفونت قارچی یا باکتریایی یا مشکلات هورمونی مثل کم‌کاری تیروئید مربوط باشند که تشخیص و درمان آن‌ها کار دامپزشک است.

آیا همیشه باید موهای سگ را شانه زد؟

سگ‌هایی که بیشتر وقت خود را بیرون از خانه می‌گذرانند، چربی طبیعی موهایشان در برابر سرما و رطوبت از آن‌ها محافظت می‌کند و به حمام زیاد نیاز ندارند. با این حال، برس زدن منظم برای آن‌ها هم لازم است، به‌خصوص اگر موی بلند یا دولایه داشته باشند، چون در غیر این صورت موهای مرده گره می‌خورند و زیرشان پوست دچار مشکل می‌شود. برای سگ‌هایی که پوست خیلی خشک و پوسته‌پوسته دارند، دامپزشک ممکن است مکمل امگا ۳ را توصیه کند.

آرایش سگ‌هایی که در نمایش و مسابقه شرکت می‌کنند جدی‌تر است و بسیاری از صاحبان آن‌ها سگ را به سالن‌های آرایش حرفه‌ای می‌برند. آرایش برخی نژادها، مثل اولد انگلیش شیپ‌داگ، به وسایل مخصوص نیاز دارد.

حمام کردن سگ برای محافظت از پوست و مو

اگر موهای سگ مرتب برس زده شود، معمولاً نیاز زیادی به حمام نیست. اما وقتی کثیفی با برس پاک نمی‌شود، سگ بوی بد گرفته یا موی سفیدی دارد که زود کثیف می‌شود، می‌توانید او را بشویید. حمام کردن زیاد و پشت‌سرهم توصیه نمی‌شود، چون چربی طبیعی پوست را از بین می‌برد و پوست را خشک می‌کند.

برای شستن سگ از شامپوهای مخصوص سگ استفاده کنید. اسیدیته پوست سگ با پوست انسان فرق دارد و شامپوهای انسانی، حتی شامپو بچه، برای استفاده منظم مناسب نیستند و ممکن است پوست سگ را خشک و تحریک کنند؛ توضیح بیشتر را در مطلب استفاده از صابون و شامپوی انسان برای شستن سگ بخوانید. بعد از شامپو، بدن سگ را خوب آب بکشید و تا چند روز بعد موها و پوست را از نظر شوره بررسی کنید.

بین حمام‌ها، اگر سگ فقط کمی کثیف شده، شامپو خشک مخصوص سگ هم گزینه کاربردی است.

شرایط لازم برای شستن بدن و موهای سگ

• آب ولرم: آب نباید داغ باشد. دمای ولرم که برای مچ دست شما خوشایند است، برای سگ هم مناسب است.
• محافظت از چشم و گوش: مراقب باشید شامپو و آب وارد چشم‌ها و گوش‌های سگ نشود.
• ظرف مناسب: برای سگ‌های کوچک، تشت یا وان کوچک مناسب است تا بتوانید بدن را کامل خیس کنید و خوب بشویید.
• عادت دادن از کودکی: بسیاری از سگ‌ها اگر از توله‌گی به حمام عادت کنند، از آن لذت می‌برند. شستن سگ‌های بزرگی که از حمام بدشان می‌آید سخت است و معمولاً به کمک یک نفر دیگر نیاز دارد.

خشک کردن سگ پس از حمام

پس از شستشو، به‌خصوص در روزهای سرد، بدن سگ را کاملاً خشک کنید و تا چند ساعت اجازه ندهید در معرض هوای سرد قرار بگیرد. این نکته برای سگ‌های نژاد کوچک اهمیت بیشتری دارد. می‌توانید سگ را با یک حوله جاذب خشک کنید یا از سشوار با دمای ملایم و فاصله مناسب استفاده کنید تا پوستش نسوزد. برای نکات بیشتر، مطلب نگهداری سگ در هوای سرد و مراقبت در زمستان را بخوانید.

شوره زدن پوست سگ پس از حمام

اگر بعد از حمام پوست سگ شوره بزند، معمولاً یکی از این دو علت در کار است:

1. پوست سگ به آن شامپو حساسیت دارد.
2. بدن سگ به‌خوبی آب کشیده نشده و شامپو روی پوست مانده است.

در هر دو حالت، پوست سگ خارش پیدا می‌کند و شما زود متوجه می‌شوید. در حمام بعدی شامپوی دیگری امتحان کنید و بدن را بیشتر آب بکشید. اگر شوره و خارش ادامه داشت، با دامپزشک مشورت کنید.

بررسی‌های لازم برای پوست و موی سگ

در مناطقی که گیاهان خاردار زیاد است، بعد از هر پیاده‌روی بین انگشتان پا، زیر پاها، اطراف گوش‌ها و ناحیه تناسلی سگ را بگردید و خارها و بذرهای تیز را جدا کنید، چون ممکن است در پوست فرو بروند.

گل‌ولای، لجن و توده‌های سفت معمولاً اطراف گوش و زیر پاها جمع می‌شوند و سگ گاهی سعی می‌کند با دندان آن‌ها را بکند. این توده‌ها را می‌توانید با احتیاط از سطح مو قیچی کنید. توده‌های کوچک را بهتر است با شانه زدن موازی با پوست جدا کنید. برای گره‌های بزرگ‌تر، مطلب باز کردن گره موهای سگ را ببینید.

پاک کردن مواد چسبناک از موی سگ

گاهی موهای سگ به قیر، رنگ، آدامس، صمغ درخت یا لجن آغشته می‌شود. در این موارد هرگز از بنزین، نفت، تینر، تربانتین یا مواد شیمیایی مشابه استفاده نکنید؛ این مواد پوست را خشک و تخریب می‌کنند و اگر سگ آن‌ها را بلیسد، مسموم می‌شود.

اگر آلودگی کم و سطحی است، موهای آلوده را قیچی کنید. در غیر این صورت ناحیه را با روغن گیاهی خوراکی چرب کنید تا ماده چسبناک نرم شود، بعد آن را آرام با شانه جدا کنید و ناحیه را با شامپوی مخصوص سگ بشویید. در این مدت مراقب باشید سگ ناحیه را نلیسد. اگر سطح زیادی از بدن آلوده شده یا ماده سمی بوده است، سگ را پیش دامپزشک ببرید.

هنگام قیچی کردن مو به این دو نکته توجه کنید:

1. مو را آن‌قدر کوتاه نکنید که کم‌پشتی آن ناحیه مشخص شود.
2. مراقب باشید قیچی به پوست سگ آسیب نزند؛ پوست زیر گره‌ها معمولاً به مو نزدیک‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید.

مراقبت از چشم‌ها، دندان‌ها، ناخن‌ها و گوش‌ها

مراقبت‌های بهداشتی فقط به پوست و مو محدود نمی‌شود. همزمان با برس زدن، این بخش‌ها را هم بررسی کنید:

• چشم‌ها: ترشحات اطراف چشم را با پارچه نرم و مرطوب پاک کنید. قرمزی یا ترشح زیاد نیاز به معاینه دارد.
• دندان‌ها: جرم دندان و بوی بد دهان را جدی بگیرید؛ روش‌ها را در مطلب نظافت دندان‌های سگ و فواید آن بخوانید.
• ناخن‌ها: اگر صدای ناخن روی زمین شنیده می‌شود، وقت کوتاه کردن آن است.
• گوش‌ها: بوی بد، ترشح تیره یا خاراندن مداوم گوش، دلیل مراجعه به دامپزشک است.

پرسش‌های پرتکرار

مدت زمان رشد موی سگ اشپیتز چقدر است؟

اشپیتز پوشش دولایه دارد و برگشتن موی کامل آن پس از کوتاه کردن معمولاً چند ماه طول می‌کشد. اگر موها از ته تراشیده شوند، ممکن است رشد خیلی طولانی‌تر شود یا مو لکه‌لکه برگردد. اگر پس از چند ماه هیچ رشدی ندیدید، سگ را پیش دامپزشک ببرید.

برای رشد موی سگ چه کار باید کرد؟

غذای کامل با پروتئین و اسیدهای چرب کافی بدهید، موها را منظم برس بزنید، کک و کنه را کنترل کنید و از حمام زیاد و تراشیدن کامل نژادهای دولایه پرهیز کنید. اگر با وجود این کارها مو رشد نکرد، ممکن است مشکل پوستی یا هورمونی در کار باشد که باید دامپزشک بررسی کند.

آیا مکمل رشد مو برای سگ مفید است؟

مکمل‌هایی که امگا ۳، بیوتین و روی دارند ممکن است به سلامت پوست و مو کمک کنند، اما جای غذای متعادل را نمی‌گیرند و اثرشان تدریجی است. مصرف خودسرانه یا بیش از اندازه برخی مکمل‌ها می‌تواند زیان‌آور باشد، پس پیش از شروع با دامپزشک مشورت کنید.

هر چند وقت یک‌بار سگ را حمام کنیم؟

اگر موهای سگ منظم برس زده شود، معمولاً فقط وقتی کثیف شده یا بوی بد گرفته به حمام نیاز دارد. حمام کردن زیاد چربی طبیعی پوست را از بین می‌برد و پوست را خشک می‌کند. دفعات مناسب به نژاد، نوع مو و سبک زندگی سگ بستگی دارد.

می‌توانم سگم را با شامپو بچه بشویم؟

بهتر است این کار را نکنید. اسیدیته پوست سگ با پوست انسان فرق دارد و شامپوهای انسانی، حتی شامپو بچه، ممکن است در استفاده منظم پوست سگ را خشک و تحریک کنند. شامپوی مخصوص سگ انتخاب امن‌تری است.