دانستنی های مهم از دوران بارداری گربه تا زایمان گربه که باید بدانید

گربه ماده عقیم‌نشده می‌تواند در سال چند بار باردار شود؛ معمولاً دو تا سه بار و گاهی بیشتر. دلیلش این است که گربه در فصل‌های پرنور سال هر چند هفته یک بار فحل می‌شود و ممکن است چند هفته بعد از زایمان، حتی در دوران شیردهی، دوباره آماده جفت‌گیری شود. هر بارداری حدود ۹ هفته طول می‌کشد. در این راهنما می‌خوانید گربه هر چند وقت یک بار حامله می‌شود، علائم بارداری گربه چیست، در دوران حاملگی چه مراقبت‌هایی لازم است، زایمان گربه چه مراحلی دارد و چه نشانه‌هایی یعنی باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنید. لوازمی مثل جای خواب و غذای مناسب را هم می‌توانید از پت شاپ تهیه کنید.

گربه در سال چند بار باردار می‌شود؟

گربه‌ها چرخه فحلی فصلی دارند. یعنی در ماه‌هایی که روزها بلندتر و هوا گرم‌تر است، بیشتر فحل می‌شوند و بیشتر احتمال بارداری دارند. چند نکته که پاسخ این سؤال را روشن می‌کند:

• فحلی تکرارشونده: اگر گربه در فصل فحلی جفت‌گیری نکند، معمولاً هر چند هفته یک بار دوباره فحل می‌شود.
• تخمک‌گذاری با جفت‌گیری: در گربه‌ها تخمک‌گذاری معمولاً با جفت‌گیری تحریک می‌شود؛ به همین دلیل احتمال باردار شدن پس از جفت‌گیری بالاست.
• فحلی دوباره پس از زایمان: گربه ممکن است چند هفته بعد از زایمان، حتی وقتی هنوز به بچه‌هایش شیر می‌دهد، دوباره فحل و باردار شود.
• گربه‌های آپارتمانی: گربه‌ای که در خانه زیر نور مصنوعی زندگی می‌کند، ممکن است در بیشتر ماه‌های سال فحل شود.

به همین دلایل، گربه ماده‌ای که عقیم نشده و به گربه نر دسترسی دارد، می‌تواند در یک سال دو تا سه بار و گاهی بیشتر زایمان کند. بارداری‌های پشت سر هم به بدن مادر فشار زیادی می‌آورد. اگر قصد پرورش ندارید، درباره زمان مناسب عقیم‌سازی با دامپزشک مشورت کنید. برای آشنایی با رفتار گربه نر در فصل جفت‌گیری، مطلب رفتار گربه نر از بلوغ تا جفت‌گیری را بخوانید.

بارداری گربه در یک نگاه

موضوع	به طور معمول
سن اولین فحلی	از حدود ۴ تا ۶ ماهگی؛ گاهی زودتر یا دیرتر
طول دوره بارداری	حدود ۹ هفته (نزدیک به ۶۳ تا ۶۷ روز)
تعداد بچه در هر زایمان	به طور متوسط ۴ تا ۶ بچه؛ کمتر یا بیشتر هم پیش می‌آید
دفعات زایمان در سال	معمولاً دو تا سه بار در گربه عقیم‌نشده
زمان شیرگیری بچه‌ها	حدود ۸ هفتگی

برای مراقبت دقیق‌تر در این دوران، مطلب مراقبت از گربه باردار تا زمان زایمان را هم بخوانید.

علائم بارداری گربه

در هفته‌های اول، بارداری گربه نشانه آشکاری ندارد. این علائم کم‌کم ظاهر می‌شوند و به شما می‌گویند باید منتظر چند بچه گربه بامزه باشید:

صورتی و برجسته شدن نوک پستان‌ها

از حدود هفته سوم بارداری، نوک پستان‌ها صورتی‌تر، بزرگ‌تر و برجسته‌تر می‌شوند. این یکی از اولین و واضح‌ترین نشانه‌های حاملگی است. در هفته‌های آخر، پستان‌ها بزرگ‌تر می‌شوند و ممکن است ترشح شیری هم دیده شود.

بزرگ شدن شکم و افزایش وزن

از حدود یک ماه بعد از بارداری، شکم گربه کم‌کم برجسته می‌شود و وزنش بالا می‌رود. میزان افزایش وزن به تعداد بچه‌های در راه بستگی دارد. به شکم گربه باردار فشار نیاورید و برای شمردن بچه‌ها آن را لمس نکنید؛ این کار را به دامپزشک بسپارید.

تغییر اشتها و حالت تهوع

اشتهای گربه باردار معمولاً به‌مرور بیشتر می‌شود. برخی گربه‌ها هم مثل بعضی خانم‌های باردار، در اوایل بارداری گاهی حالت تهوع یا استفراغ دارند. اما استفراغ دلایل دیگری مثل مسمومیت غذایی هم دارد؛ اگر تکرار شد یا گربه بی‌حال بود، دامپزشک باید علت آن را تشخیص دهد.

تغییر رفتار

بسیاری از گربه‌های باردار آرام‌تر و مهربان‌تر می‌شوند و بیشتر می‌خوابند. اگر خواب گربه‌تان بیش از حد شده و مطمئن نیستید دلیلش بارداری است، مطلب علت خواب زیاد گربه‌ها را بخوانید. در هفته‌های آخر هم گربه دنبال جای خلوت و امن برای لانه‌سازی می‌گردد.

تأیید بارداری نزد دامپزشک

دامپزشک با معاینه شکم، سونوگرافی یا در هفته‌های آخر با عکس رادیولوژی می‌تواند بارداری را تأیید کند و گاهی تعداد بچه‌ها را تخمین بزند.

مراقبت از گربه در دوران حاملگی

وقتی متوجه شدید گربه‌تان باردار است، در اولین فرصت او را نزد دامپزشک ببرید. این کارها را در برنامه مراقبت بگذارید:

• معاینه و آزمایش: از دامپزشک بخواهید آزمایش‌های ویروس نقص ایمنی گربه (FIV) و لوسمی گربه (FeLV) را انجام دهد.
• دارو و واکسن فقط با نظر دامپزشک: بسیاری از داروها، ضدانگل‌ها و برخی واکسن‌ها در بارداری مناسب نیستند. هیچ دارو، قطره ضد کک یا قرص ضدانگلی را خودسرانه به گربه باردار ندهید و برنامه واکسن را با دامپزشک هماهنگ کنید.
• غذای مقوی: از نیمه دوم بارداری، معمولاً توصیه می‌شود غذای گربه را به‌تدریج به غذای بچه گربه یا غذای مخصوص گربه باردار و شیرده تغییر دهید و وعده‌ها را کوچک‌تر و بیشتر کنید. اگر دامپزشک به دلیل مشکل خاصی رژیم ویژه‌ای تجویز کرد، از غذای درمانی گربه طبق دستور او استفاده کنید.
• آب تازه: آب گربه را هر چند ساعت عوض کنید تا آب مانده ننوشد.
• آرامش و ایمنی: گربه را از سروصدا، حیوانات دیگر و بچه‌های پرجنب‌وجوش دور نگه دارید و او را با فشار روی شکم بلند نکنید.

مشکلات احتمالی دوران بارداری گربه

بسیاری از گربه‌ها بدون مشکل بچه‌هایشان را به دنیا می‌آورند، اما بهتر است با مشکلات احتمالی آشنا باشید.

سقط جنین در گربه

عفونت و برخی بیماری‌ها ممکن است باعث سقط جنین شوند. اگر خونریزی یا ترشح غیرعادی از واژن، بی‌حالی، بی‌اشتهایی یا تب در گربه دیدید، فوراً با دامپزشک تماس بگیرید. ممکن است جنین‌های سقط‌شده را پیدا نکنید، چون بعضی گربه‌ها آن‌ها را می‌خورند.

جذب جنین

گاهی جنین در مراحل اول از بین می‌رود و بافتش به‌طور کامل جذب بدن مادر می‌شود. این اتفاق معمولاً علامت خاصی ندارد. اگر شکم گربه که بزرگ شده بود کوچک شد یا به جذب جنین مشکوک شدید، گربه را نزد دامپزشک ببرید تا بررسی کند چیزی در رحم باقی نمانده باشد.

آماده شدن برای زایمان گربه

یکی دو هفته پیش از زمان زایمان، یک جای امن برای گربه آماده کنید تا به آن عادت کند:

1. یک جعبه یا سبد بزرگ با لبه‌های نسبتاً بلند انتخاب کنید که گربه راحت در آن دراز بکشد.
2. کف آن را با حوله یا پارچه نرم و قابل شست‌وشو بپوشانید. یک جای خواب گربه نرم هم برای استراحت مادر بعد از زایمان کمک می‌کند.
3. جعبه را در گوشه‌ای گرم، آرام، کم‌نور و دور از رفت‌وآمد بگذارید.
4. ظرف آب، غذا و ظرف خاک را نزدیک این محل، اما نه چسبیده به آن، بگذارید.
5. شماره تماس دامپزشک یا یک کلینیک شبانه‌روزی را از قبل آماده داشته باشید، چون بسیاری از گربه‌ها در ساعت‌های آرام شب زایمان می‌کنند.

علائم نزدیک شدن زمان زایمان گربه

تورم نوک پستان‌ها و ترشحات

در روزهای آخر بارداری، نوک پستان‌ها بسیار متورم می‌شوند و گاهی قطره‌های شیر از آن‌ها بیرون می‌آید. ممکن است ترشحاتی از واژن و یک درپوش مخاطی هم دیده شود.

بی‌قراری و لانه‌سازی

گربه نزدیک زایمان بی‌قرار و عصبی می‌شود، مدام جای خوابش را عوض می‌کند و دنبال گوشه‌ای پنهان می‌گردد. برخی گربه‌ها تند و بریده‌بریده نفس می‌کشند و ممکن است سروصدا و میو کردن زیادی از آن‌ها بشنوید. درباره دلایل میو کردن زیاد گربه، مطلب علت میو میو گربه‌ها را ببینید.

کم شدن یا قطع غذا خوردن

معمولاً از حدود یک روز پیش از شروع زایمان، مادر کم‌اشتها می‌شود و خوردن غذای خشک گربه و حتی کنسرو گربه را کنار می‌گذارد. با این حال ممکن است بیشتر از قبل آب بنوشد.

مراحل زایمان گربه

زایمان یک فرایند طبیعی است و گربه به‌طور غریزی می‌داند چه کند. شما با فراهم کردن محیطی امن و آرام می‌توانید زایمان راحت‌تری برای او بسازید. مادر در این مرحله به تمرکز نیاز دارد؛ از دور مراقب باشید و فقط در صورت بروز مشکل جدی دخالت کنید.

مرحله	چه اتفاقی می‌افتد
مرحله اول: آمادگی	بی‌قراری، لانه‌سازی، نفس‌نفس زدن و گاهی میو کردن. این مرحله ممکن است چند ساعت طول بکشد.
مرحله دوم: تولد بچه‌ها	انقباض‌ها شروع می‌شود و بچه‌ها یکی‌یکی، معمولاً داخل یک کیسه نازک، به دنیا می‌آیند. مادر کیسه را پاره می‌کند، بچه را لیس می‌زند تا نفس بکشد و بند ناف را می‌جود. فاصله تولد بچه‌ها معمولاً از چند دقیقه تا حدود یک ساعت است و گاهی مادر میان زایمان استراحت می‌کند.
مرحله سوم: خروج جفت	پس از هر بچه، جفت او هم بیرون می‌آید. خوردن جفت توسط مادر رفتاری طبیعی است. سعی کنید تعداد جفت‌ها را با تعداد بچه‌ها مقایسه کنید.

چه زمانی فوراً به دامپزشک مراجعه کنیم؟

• گربه بیش از حدود نیم ساعت زور شدید و پیوسته می‌زند و بچه‌ای بیرون نمی‌آید.
• بچه در مجرای زایمان گیر کرده و بیرون نمی‌آید.
• پیش از تولد اولین بچه، ترشح سبز تیره، سیاه یا خونی زیاد دیده می‌شود.
• چند ساعت از تولد آخرین بچه گذشته و به نظر می‌رسد بچه دیگری در شکم مانده است.
• بارداری از حدود ۷۰ روز گذشته و زایمان شروع نشده است.
• مادر بعد از زایمان تب دارد، بی‌حال است، ترشح بدبو دارد یا خونریزی‌اش زیاد است.
• در روزها و هفته‌های شیردهی، مادر دچار لرزش، بی‌قراری شدید، سفتی عضلات یا تشنج می‌شود؛ این وضعیت اورژانسی است.

مراقبت‌های بعد از زایمان گربه

• چند روز اول مادر و بچه‌ها را در آرامش بگذارید و بچه‌ها را زیاد دست نزنید.
• مطمئن شوید همه بچه‌ها شیر می‌خورند و گرم می‌مانند.
• در دوران شیردهی، غذای مقوی مثل غذای بچه گربه و آب تازه همیشه در دسترس مادر باشد.
• حوله‌های کثیف جای زایمان را با حوله تمیز عوض کنید.
• یادتان باشد مادر ممکن است چند هفته بعد از زایمان دوباره فحل شود؛ او را از گربه نر دور نگه دارید و درباره عقیم‌سازی با دامپزشک صحبت کنید.

اگر مادر بچه‌ها را رها کرد یا نتوانست به آن‌ها شیر بدهد، مطلب مراقبت از بچه گربه‌های بی‌مادر به شما کمک می‌کند.

گربه‌تان در حال مادر شدن است؛ تنهایش نگذارید

آگاهی و آمادگی شما در دوران بارداری نقش مهمی در سلامت مادر و بچه‌ها دارد. با شناختن مراحل بارداری، علائم زایمان و نیازهای این دوره، به گربه کمک می‌کنید استرس کمتری داشته باشد و بسیاری از اتفاق‌های تلخ را پیش از وقوع ببینید. برای تهیه لوازم گربه باردار، از جمله لوازم بهداشتی، به یک پت شاپ گربه معتبر مراجعه کنید؛ پت خرید، این پت شاپ در تهران، می‌تواند گزینه خوبی برای خرید مایحتاج گربه باردار شما باشد.

پرسش‌های پرتکرار

گربه در سال چند بار باردار می‌شود؟

گربه ماده عقیم‌نشده‌ای که به گربه نر دسترسی دارد، معمولاً می‌تواند دو تا سه بار و گاهی بیشتر در سال باردار شود. گربه در فصل‌های پرنور هر چند هفته یک بار فحل می‌شود و حتی ممکن است چند هفته بعد از زایمان دوباره باردار شود.

گربه هر چند وقت یک بار حامله می‌شود؟

اگر گربه جفت‌گیری نکند، در فصل فحلی معمولاً هر چند هفته یک بار دوباره فحل می‌شود. اگر جفت‌گیری کند و باردار شود، حدود ۹ هفته بارداری طول می‌کشد و پس از زایمان ممکن است ظرف چند هفته دوباره آماده بارداری شود.

گربه سالی چند بار زایمان می‌کند؟

به تعداد دفعاتی که باردار می‌شود؛ معمولاً دو تا سه بار در سال برای گربه عقیم‌نشده. زایمان‌های پشت سر هم برای سلامت مادر فرسایشی است و اگر قصد پرورش ندارید، عقیم‌سازی را با دامپزشک بررسی کنید.

دوران بارداری گربه چند روز است؟

بارداری گربه حدود ۹ هفته، یعنی معمولاً نزدیک به ۶۳ تا ۶۷ روز طول می‌کشد. اگر از حدود ۷۰ روز گذشت و زایمان شروع نشد، با دامپزشک تماس بگیرید.

گربه در هر زایمان چند بچه به دنیا می‌آورد؟

به طور متوسط ۴ تا ۶ بچه، اما ممکن است کمتر یا بیشتر هم باشد. دامپزشک با سونوگرافی یا رادیولوژی می‌تواند تعداد بچه‌ها را تخمین بزند.