شرایط نگهداری پرندگان در فصل تابستان

نگهداری پرندگان در تابستان به چند کار ساده اما مهم نیاز دارد: قفس را از آفتاب مستقیم دور کنید، هوای اتاق را خنک و جریان‌دار نگه دارید، آب تازه همیشه در دسترس باشد و نشانه‌های گرمازدگی را بشناسید. پرنده‌ها عرق نمی‌کنند و در گرمای شدید ممکن است خیلی زود حالشان بد شود. در این مطلب می‌گوییم پرنده چطور خودش را خنک می‌کند، جای قفس را کجا بگذارید، در تابستان چه غذایی بدهید و اگر پرنده گرمازده شد چه کار کنید.

چرا تابستان برای پرندگان خانگی حساس است؟

تابستان فصل سفر و تعطیلات است و در شلوغی این روزها نباید پرندگان خانگی را فراموش کرد. روزهای گرم نگهداری از پرنده را حساس‌تر می‌کند، اما با چند تغییر کوچک در جای قفس، تغذیه و آب، می‌توانید پرنده‌تان را سالم از این فصل عبور دهید.

دمای طبیعی بدن پرندگان از ما بالاتر است و معمولاً حدود ۴۰ تا ۴۱ درجه سانتی‌گراد (۱۰۴ تا ۱۰۵ درجه فارنهایت) است. با این حال، هرگونه افزایش بیش از حد دمای بدن می‌تواند باعث گرمازدگی شود. مشکل اینجاست که پرندگان غدد عرق ندارند و راه‌های خنک شدنشان محدود است.

پرندگان چطور خودشان را خنک می‌کنند؟

پرندگان بیشتر از راه تبخیر آب، دمای بدنشان را پایین می‌آورند. دو روش اصلی آن‌ها این است:

• له‌له زدن: پرنده تعداد تنفسش را بیشتر می‌کند و با منقار باز نفس می‌کشد. با این کار آب از سطح دهان، راه‌های هوایی و ریه‌ها تبخیر می‌شود و دمای بدن پایین می‌آید.
• تبخیر از پوست: بخشی از آب هم از سطح پوست و پاها تبخیر می‌شود.

پرنده گرم‌شده معمولاً بال‌هایش را کمی از بدن فاصله می‌دهد تا هوا به زیر آن‌ها برسد. هر دو روش آب بدن را مصرف می‌کنند؛ به همین دلیل در تابستان دسترسی دائمی به آب تازه حیاتی است.

نشانه‌های گرمازدگی در پرندگان

اگر این نشانه‌ها را دیدید، پرنده بیش از حد گرمش شده است:

• نفس زدن با منقار باز و تند
• باز نگه داشتن بال‌ها و دور کردن آن‌ها از بدن
• بی‌حالی، چشم‌های نیمه‌بسته یا بی‌توجهی به اطراف
• نشستن روی کف قفس به‌جای میله
• تلوتلو خوردن یا از دست دادن تعادل

اگر پرنده گرمازده شد چه کنیم؟

1. پرنده را فوراً به جای خنک، سایه و کم‌نور ببرید.
2. آب خنک و تازه جلوی او بگذارید، اما به زور در منقارش آب نریزید.
3. پاها و بدنش را با آب خنک (نه یخ‌زده) به‌آرامی خیس کنید یا با افشانه آب تمیز اسپری کنید.
4. او را مستقیم جلوی باد کولر یا پنکه قوی نگذارید؛ خنک کردن باید تدریجی باشد.
5. اگر بعد از چند دقیقه حالش بهتر نشد، یا پرنده بیهوش، بسیار بی‌حال یا ناتوان از ایستادن است، فوراً او را نزد دامپزشک پرندگان ببرید.

برای شناخت سایر علائم ناخوشی، مطلب علائم بیماری پرندگان و روش تشخیص مریضی پرنده‌های زینتی را بخوانید.

جای قفس و سرپناه در فصل گرم

پرنده برای فرار از آفتاب سوزان و دمای بالا به جای خنک و سایه نیاز دارد. چه قفس داخل خانه باشد و چه بیرون، این نکات را رعایت کنید:

قفس داخل خانه

• قفس را پشت پنجره‌ای که آفتاب مستقیم می‌گیرد نگذارید؛ پشت شیشه، دما خیلی سریع بالا می‌رود.
• اتاق تهویه مناسب و جریان هوا داشته باشد. تهویه هوا کمک بزرگی به خنک و راحت ماندن پرنده می‌کند.
• قفس را مستقیم جلوی دریچه کولر یا پنکه نگذارید. هوای خنک خوب است، اما باد مستقیم و سرد برای پرنده مناسب نیست.
• آشپزخانه به‌خاطر گرما و بخار و دود جای مناسبی برای قفس نیست.

قفس یا لانه بیرون از خانه

• قفس یا محوطه بیرون باید سقف یا سایه‌بان داشته باشد، طوری که در همه ساعت‌های روز بخشی از آن سایه بماند.
• محفظه را تمیز و عاری از حشرات و بوهای نامطبوع نگه دارید؛ در گرما فضولات و غذای مانده زودتر بو می‌گیرد و حشره جذب می‌کند.
• جای قفس را طوری انتخاب کنید که در گرم‌ترین ساعت‌های روز آفتاب مستقیم به آن نتابد.

مراقب تغییر ناگهانی دما باشید

اگر پرنده همیشه در یک اتاق خنک و مطبوع نگهداری می‌شود، او را یک‌باره و برای مدت طولانی به بیرون و گرما نبرید. تغییر ناگهانی دما برای پرندگان می‌تواند مشکلات زیادی ایجاد کند. هرگز پرنده را حتی برای چند دقیقه در ماشین بسته رها نکنید.

پرندگان با حرکات بدنشان حالشان را نشان می‌دهند. برای آشنایی بیشتر، مطلب زبان بدن طوطی خاکستری (کاسکو) را ببینید.

نور آفتاب؛ لازم اما کنترل‌شده

پرندگان در تابستان هم به نور خورشید نیاز دارند. اما آفتاب تابستان می‌تواند تند و آسیب‌زا باشد. بهترین زمان برای آفتاب گرفتن مستقیم، ساعت‌های اول صبح و نزدیک غروب است که آفتاب ملایم‌تر است. در بقیه ساعت‌های روز، پرنده را از نور مستقیم آفتاب محافظت کنید و همیشه یک گوشه سایه در قفس باشد که پرنده بتواند به آن پناه ببرد.

اگر قفس را برای آفتاب گرفتن بیرون می‌برید، در قفس را محکم ببندید و پرنده را بی‌مراقب رها نکنید. اگر پرنده‌تان فرار کرد، مطلب راهکارهای بازگرداندن پرنده فراری به شما کمک می‌کند.

آب و حمام پرنده در تابستان

آب مهم‌ترین نیاز پرنده در روزهای گرم است:

• آب آشامیدنی تازه را در ظرف جداگانه بگذارید.
• ظرف آب را روزی یک یا دو بار بررسی کنید تا مطمئن شوید پرنده آب کافی دارد. در روزهای خیلی گرم، دفعات بیشتری سر بزنید.
• ظرف آب را هر روز بشویید و آب را عوض کنید، چون در گرما آلودگی سریع‌تر رشد می‌کند.
• بسیاری از پرندگان در تابستان از حمام کردن لذت می‌برند. یک ظرف کم‌عمق آب تمیز در قفس بگذارید یا پرنده را با افشانه آب تمیز و ولرم به‌آرامی اسپری کنید.

تغذیه پرندگان در تابستان

در تابستان باید به تغذیه پرندگان بیشتر رسیدگی کنید. پرندگان در این فصل هم به انرژی نیاز دارند، پس غذای پایه همیشگی‌شان، مثل پلت یا دانه مناسب گونه پرنده، را ادامه دهید. در کنار آن می‌توانید سبزی‌ها و میوه‌ها را به مقدار کم به رژیمشان اضافه کنید؛ این غذاها آب زیادی دارند و به تأمین آب بدن هم کمک می‌کنند.

میوه و سبزی تازه را کاملاً بشویید و بعد از چند ساعت، باقی‌مانده آن را از قفس بیرون بیاورید؛ در هوای گرم این غذاها زود خراب می‌شوند. سبزی‌های رنگی و برگ‌سبز منبع خوبی از ویتامین‌ها هستند؛ درباره اهمیت آن‌ها در مطلب کمبود ویتامین در طوطی کاسکو بیشتر بخوانید. اگر عروس هلندی دارید، راهنمای نگهداری عروس هلندی نکات تغذیه و سلامت آن را کامل‌تر توضیح می‌دهد.

مراقبت از پرنده هنگام سفرهای تابستانی

اگر در تابستان به سفر می‌روید، از قبل برای پرنده برنامه بریزید:

• از یک فرد آشنا و قابل اعتماد بخواهید هر روز به پرنده سر بزند، آب و غذایش را عوض کند و دمای اتاق را بررسی کند.
• قفس را در جایی بگذارید که در نبود شما هم آفتاب مستقیم نگیرد و هوای اتاق دم نکند.
• غذا و آب را برای چند روز رها نکنید؛ آب در گرما زود کثیف می‌شود و ممکن است تمام شود.

برای تهیه غذا و لوازم پرندگان هم می‌توانید از فروشگاه پت خرید کمک بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار

پرنده تا چه دمایی را تحمل می‌کند؟

تحمل گرما به گونه پرنده، سن و سلامت آن بستگی دارد. دمای بدن پرنده به‌طور طبیعی حدود ۴۰ تا ۴۱ درجه است و هر چیزی که دمای بدن را بیش از حد بالا ببرد، خطر گرمازدگی دارد. به‌جای تکیه بر یک عدد، نشانه‌هایی مثل نفس زدن با منقار باز و باز کردن بال‌ها را جدی بگیرید.

آیا می‌توان قفس پرنده را جلوی کولر گذاشت؟

خنک بودن اتاق خوب است، اما قفس نباید مستقیم جلوی باد کولر یا پنکه باشد. باد مستقیم و سرد و تغییر ناگهانی دما برای پرنده مناسب نیست. قفس را جایی بگذارید که هوا خنک باشد ولی جریان باد مستقیم به آن نخورد.

از کجا بفهمم پرنده‌ام گرمش است؟

پرنده گرم‌شده با منقار باز و تند نفس می‌کشد، بال‌هایش را از بدن دور نگه می‌دارد و ممکن است بی‌حال شود یا کف قفس بنشیند. در این حالت فوراً او را به جای خنک ببرید و اگر بهتر نشد به دامپزشک مراجعه کنید.

آیا پرنده در تابستان باید حمام کند؟

بیشتر پرندگان در روزهای گرم از حمام کردن لذت می‌برند و این کار به خنک شدنشان کمک می‌کند. یک ظرف کم‌عمق آب تمیز در قفس بگذارید یا پرنده را با افشانه آب ولرم اسپری کنید.

در تابستان به پرنده چه میوه‌ای بدهیم؟

میوه‌هایی مثل سیب بدون هسته و پرتقال، در کنار سبزی‌هایی مثل هویج و کلم بروکلی، به مقدار کم مناسب‌اند. آووکادو برای پرندگان سمی است و نباید به آن‌ها داده شود. باقی‌مانده میوه را بعد از چند ساعت از قفس بردارید.