رایج ترین صدمات گربه ها و راههای درمان این صدمات در گربه

اگر گربهٔ شما تازه دچار زخم، شکستگی ناخن، ضربه یا نیش حشره شده، اول کار کنترل خون‌ریزی و آرام‌نگه‌داشتن اوست؛ بعد بسته به شدت آسیب، یا خودتان کمک‌های اولیه را انجام می‌دهید یا بی‌درنگ به دامپزشک می‌رسانید. شایع‌ترین صدمات گربه‌ها همین‌هاست: شکستگی و خون‌ریزی ناخن، نیش حشره و مار، بریدگی و زخم، ضربه‌دیدگی یا کتک‌خوردن، شکستگی دست‌وپا و آسیب چشم. در ادامهٔ این راهنما از پت شاپ پت‌خرید علائم هر کدام از این آسیب‌ها را می‌بینیم، یاد می‌گیریم در خانه چه کاری درست است و چه کاری اشتباه، و مهم‌تر از همه علائم خطری را می‌شناسیم که یعنی دیگر وقت آزمایش‌وخطا نیست و باید فورا دامپزشک را خبر کنید.

ضربه‌دیدگی و کتک‌خوردن گربه: علائم خطر و کاری که باید بکنید

ضربه‌ای که از افتادن از ارتفاع، تصادف، دعوا با گربه یا سگ دیگر یا برخورد فیزیکی وارد می‌شود، گاهی آسیب داخلی جدی ایجاد می‌کند بدون این‌که علامت ظاهری واضحی داشته باشد. به همین دلیل بعد از هر ضربهٔ نسبتا شدید، حتی اگر گربه در ظاهر سرحال به‌نظر می‌رسد، بهتر است چند ساعت او را زیر نظر بگیرید.

عوارض ضربه به سر گربه چیست؟

ضربه به سر معمولا با گیجی، از دست‌دادن تعادل، نامتقارن‌شدن اندازهٔ مردمک چشم‌ها، استفراغ، بی‌حالی شدید، خون‌ریزی از بینی یا دهان و در موارد شدید تشنج خودش را نشان می‌دهد. هیچ‌کدام از این علائم را در خانه درمان نکنید؛ آسیب سر همیشه یک اورژانس دامپزشکی است، حتی اگر در نگاه اول گربه چیزیش نباشد، چون بعضی علائم چند ساعت بعد از ضربه بروز می‌کنند و هر تاخیری می‌تواند خطرناک باشد.

گربه‌ام کتک خورده یا ضربه دیده؛ الان چه کنم؟

اول از همه گربه را در محیطی آرام و کم‌نور نگه دارید و علائم بالا را چک کنید. حتی اگر ظاهرا سالم است، تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت رفتار، اشتها و راه‌رفتنش را زیر نظر بگیرید. اگر لنگیدن، بی‌اشتهایی، تنفس نامنظم یا هر رفتار غیرعادی دیگری دیدید، بدون معطلی به دامپزشک مراجعه کنید. جدا از جنبهٔ درمانی، تنبیه فیزیکی گربه‌ها -چه عمدی و چه در یک لحظهٔ از‌کوره‌دررفتن- معمولا مشکل رفتاری را حل نمی‌کند و می‌تواند ترس یا پرخاشگری را در گربه تشدید کند؛ برای اصلاح رفتار بهتر است از روش‌های آموزشی مثبت استفاده شود.

اگر ناخن گربه خون بیاید چه باید کرد؟ شکستگی و کندگی ناخن

اگر ناخن گربه خون آمد، اول با یک گاز تمیز چند دقیقه روی محل فشار ثابت وارد کنید تا خون‌ریزی بند بیاید، بعد محل را با یک مادهٔ ضدعفونی‌کنندهٔ ملایم بشویید و با یک باند استریل پانسمان کنید. اگر خون‌ریزی بعد از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه فشار مداوم قطع نشد، یا ناخن کاملا کنده شده و از ریشه در حال خون‌ریزی است، باید گربه را نزد دامپزشک ببرید.

علت شکستن یا کنده شدن ناخن گربه چیست؟

شکستگی ناخن از شایع‌ترین صدمات در گربه‌هاست و همراه با درد فراوان است، اما تهدیدی برای ادامهٔ زندگی گربه نیست. ناخن‌های بلند و لبه‌دار یکی از دلایل رایج گیرکردن و شکستن ناخن هنگام پرش یا چنگ‌زدن است؛ بچه‌گربه‌های پرانرژی و گربه‌های مسن‌تری که فرودشان دیگر دقیق نیست، بیشتر در معرض این آسیب هستند. کوتاه نگه‌داشتن منظم ناخن‌ها با یک ناخن‌گیر مخصوص گربه این خطر را به‌طور محسوسی کم می‌کند.

چطور زخم پنجهٔ گربه را پانسمان کنیم؟

بعد از بندآمدن خون‌ریزی، محل را تمیز کنید، از فشار زیاد روی زخم خودداری کنید و پانسمان را هر روز عوض کنید تا از عفونت جلوگیری شود. اگر پانسمان درست انجام نشود، احتمال عفونت زخم وجود دارد؛ اگر چند روز بعد قرمزی، تورم یا ترشح دیدید، باید دامپزشک زخم را ببیند.

نیش زدن حشرات و مار به گربه

یکی از رایج‌ترین صدماتی که گربه‌ها را درگیر می‌کند، نیش‌زدن حشرات است. گزیده‌شدن توسط حشرات می‌تواند به همان اندازه که برای انسان دردناک است، برای گربه هم باشد. اگر نیش حشره در بدن گربه باقی مانده، آن را با موچین درآورده و محل گزش را کمی فشار دهید. برای تسکین درد و کاهش خارش می‌توان از مخلوط رقیق جوش‌شیرین و آب استفاده کرد.

بعضی از گربه‌ها ممکن است به نیش و گزش حشرات حساسیت داشته باشند. در این صورت محل گزش متورم می‌شود، تنفس سخت می‌شود و ممکن است صدمات بزرگ‌تری به همراه داشته باشد. در این حالت به حضور فوری دامپزشک نیاز است.

آیا می‌توان به گربهٔ گزیده‌شده قرص سیتریزین داد؟

گاهی دامپزشکان برای کاهش خارش یا واکنش آلرژیک ناشی از نیش حشره، آنتی‌هیستامینی مثل سیتریزین برای گربه تجویز می‌کنند. اما دوز مناسب به وزن، سن و شرایط سلامت گربه بستگی دارد و مصرف خودسرانه بدون تجویز دامپزشک می‌تواند خطرناک باشد. اگر گربه علائم حساسیت دارد، به‌جای خوددرمانی با دامپزشک تماس بگیرید و دوز و نوع دارو را از او بپرسید.

برای پیشگیری از نیش و گزش انگل‌های خارجی هم می‌توانید از پودر و قطره ضد کک و کنهٔ گربه به‌صورت منظم استفاده کنید. اگر گربه‌تان بیشتر وقتش را بیرون از خانه می‌گذراند، دستهٔ کامل ضد کک و کنهٔ گربه شامل قلاده و اسپری هم گزینه‌های خوبی برای پیشگیری‌اند؛ برای نمونه قلادهٔ ضد کک و کنهٔ گربه بونست پوشش طولانی‌مدت‌تری نسبت به قطره می‌دهد.

جالب است بدانید: شکستگی دم گربه ، چگونگی تشخیص و راه های درمان آن

نیش زدن مار به گربه: علائم و اقدام فوری

گربه‌ها به‌خاطر کنجکاوی‌شان ممکن است به سمت حیوانات ناآشنا بروند؛ گاهی این حیوان جدید مار است. در محیط‌های شهری این برخورد کمتر پیش می‌آید، اما گربه‌هایی که در مناطق روستایی زندگی می‌کنند بیشتر در معرض آن هستند. علائم مارگزیدگی شامل تورم سریع، درد شدید، لنگیدن ناگهانی و بی‌حالی است. اگر مار سمی گربه را نیش بزند، باید حداکثر تا ۳۰ دقیقه او را به دامپزشک برسانید؛ این مورد قابل درمان خانگی نیست.

شکستگی دست و پا، تصادف و له‌شدگی در گربه

شکستگی دست یا پای گربه چیست و چه علائمی دارد؟

افتادن از ارتفاع، تصادف با خودرو یا گیرکردن پا میان در و دیوار از دلایل رایج شکستگی دست و پا در گربه است. علائم شکستگی شامل لنگیدن شدید یا امتناع کامل از راه‌رفتن روی آن پا، تورم، زاویهٔ غیرطبیعی اندام و درد هنگام لمس است. له‌شدگی معمولا وقتی اتفاق می‌افتد که پای گربه لای در گیر کند یا زیر جسم سنگین بماند؛ علائم آن شبیه شکستگی است، اما احتمال آسیب هم‌زمان به بافت نرم و عروق هم وجود دارد، پس باید مثل یک آسیب جدی با آن برخورد کرد. در این موارد نباید خودتان اندام را آتل ببندید یا جابه‌جا کنید؛ حرکت نادرست می‌تواند آسیب را بدتر کند. گربه را روی یک سطح صاف و پایدار (مثل یک تخته یا حولهٔ محکم) بگذارید و بدون تاخیر نزد دامپزشک ببرید تا با عکس‌برداری وضعیت دقیق مشخص و درمان شود.

شاید برایتان جالب باشد بدانید: شکستن استخوان گربه ها؛ علل، مراقبت ها و درمان آن

ضرب‌دیدگی دست یا پای گربه را در خانه چطور مراقبت کنیم؟

تشخیص ضرب‌دیدگی سادهٔ عضلانی از یک شکستگی واقعی بدون رادیوگرافی سخت است، پس محتاط باشید. اگر گربه هنوز کمی وزنش را روی پا می‌اندازد، لنگیدن خفیف است و تورم زیاد نیست، می‌توانید ۴۸ ساعت اول چند بار در روز کمپرس سرد (۱۰ تا ۱۵ دقیقه، پیچیده در پارچه) روی محل بگذارید و او را کاملا استراحت‌محور نگه دارید. اما اگر لنگیدن ادامه پیدا کرد یا بدتر شد، گربه اصلا وزن روی پا نمی‌اندازد یا تورم افزایش یافت، این دیگر قابل مدیریت خانگی نیست و باید نزد دامپزشک برود؛ خوددرمانی جای تشخیص دقیق دامپزشکی را نمی‌گیرد.

خون‌ریزی داخلی گربه بعد از ضربه یا تصادف: علائم خطر

خون‌ریزی داخلی یکی از خطرناک‌ترین و در عین حال کم‌علامت‌ترین عوارض ضربه‌های شدید است؛ ممکن است از بیرون هیچ زخمی دیده نشود. علائم هشداردهنده عبارت‌اند از رنگ‌پریدگی لثه و لب، بی‌حالی شدید و ناگهانی، تنفس سریع و سطحی، شکم متورم یا حساس به لمس، سرمای غیرعادی بدن و ضعف عمومی. این وضعیت را نمی‌توان در خانه تشخیص داد یا درمان کرد؛ اگر بعد از هر تصادف یا افتادن شدید چنین علائمی دیدید، این یک اورژانس است و باید بلافاصله به نزدیک‌ترین دامپزشکی مراجعه کنید.

زخم، بریدگی و سوراخ‌شدگی بدن گربه؛ نحوهٔ پانسمان صحیح

یکی دیگر از صدماتی که گربه‌ها با آن مواجه می‌شوند، زخم‌شدن یا سوراخ‌شدن نواحی مختلف بدن است. این آسیب معمولا هنگام دعوا با گربه‌های دیگر یا برخورد با جسم تیز اتفاق می‌افتد. در این حالت زخم را بشویید و ضدعفونی کنید؛ برای این مرحله می‌توانید از محلول‌های بهداشتی مخصوص حیوانات مثل محصولات برند اندی کمک بگیرید، البته این کار جایگزین معاینهٔ دامپزشک نیست.

آیا پماد تتراسایکلین برای زخم گربه مناسب است؟

در برخی موارد دامپزشک برای زخم‌های سطحی، پماد آنتی‌بیوتیک موضعی بر پایهٔ تتراسایکلین تجویز می‌کند. اما استفادهٔ خودسرانه از این پماد یا هر پماد دیگر بدون تایید دامپزشک توصیه نمی‌شود؛ دوز نامناسب، واکنش پوستی یا لیسیدن پماد توسط خود گربه ممکن است زخم را بدتر کند یا مشکل تازه‌ای ایجاد کند. اگر زخم یا سوراخ‌شدگی عمیق است و نمی‌توانید جلوی خون‌ریزی را بگیرید، یا چند روز بعد قرمزی، تورم، ترشح بدبو یا تب دیدید، بهتر است گربه را به کلینیک دامپزشکی برسانید تا تحت مداوا قرار بگیرد.

مطالعهٔ این مطلب ممکن است به کارتان بیاید: گرفتن درجه حرارت گربه و روش‌های اندازه‌گیری تب در گربه ها

ضربه به چشم گربه: علائم و اقدام فوری

وارد شدن جسمی تیز، مبارزه و دعوا با گربه‌های دیگر یا برخورد با شاخه‌های تیز به چشم گربه باعث آسیب‌دیدن آن می‌شود. پلک‌زدن مکرر، سرازیرشدن اشک، قرمزی، بسته‌ماندن پلک یا خون‌ریزی از چشم از علائم ضربه به چشم گربه است. صدمات چشمی را هرگز خودتان درمان نکنید؛ حتی یک آسیب کوچک به قرنیه می‌تواند در چند ساعت به عفونت یا آسیب دائمی بینایی تبدیل شود. صدمات مربوط به چشم گربه باید حتما توسط دامپزشک بررسی و بهترین راه درمان انتخاب شود.

خطاهایی که در کمک‌های اولیهٔ گربه نباید مرتکب شوید

در لحظهٔ استرس، همین اشتباهات کوچک می‌توانند آسیب را بدتر کنند:

• استفاده از الکل، آب‌ژاول یا ضدعفونی‌کننده‌های تند انسانی مستقیم روی زخم؛ این‌ها بافت را تحریک می‌کنند و التیام را کندتر می‌کنند.
• دادن هر داروی انسانی از جمله استامینوفن یا ایبوپروفن به گربه بدون تجویز دامپزشک؛ این داروها برای گربه سمی‌اند و می‌توانند کشنده باشند.
• آتل‌بندی یا جابه‌جا‌کردن خودسرانهٔ اندامی که مشکوک به شکستگی است.
• فشردن یا کندوکاو زیاد در زخم برای دیدن عمق آن؛ این فقط خطر عفونت و درد را بالا می‌برد.
• به‌امید بهترشدن خودبه‌خودی، به‌تعویق انداختن مراجعه به دامپزشک وقتی یکی از علائم خطر دیده می‌شود.

کیت کمک‌های اولیهٔ گربه در خانه چه باید داشته باشد؟

وقتی خانه‌تان از قبل آماده باشد، در لحظهٔ بحران وقت کمتری تلف می‌شود. این وسایل را از قبل کنار هم بگذارید:

• محلول ضدعفونی‌کنندهٔ ملایم و مخصوص زخم حیوانات
• گاز استریل، باند و چسب پزشکی
• موچین برای درآوردن نیش یا خار
• یک ناخن‌گیر مخصوص گربه برای کوتاه‌کردن منظم ناخن و کاهش خطر شکستگی
• یک کیف حمل گربه مطمئن برای رساندن سریع و بدون استرس او به دامپزشکی در مواقع اورژانسی؛ برای انتخاب دقیق‌تر می‌توانید راهنمای انتخاب باکس مناسب گربه را هم بخوانید

داشتن شمارهٔ دامپزشک و نزدیک‌ترین کلینیک اورژانس شبانه‌روزی هم بخشی از همین آمادگی است.

دوران نقاهت: تغذیه و مراقبت از گربه بعد از آسیب

بعد از هر آسیب جدی، بدن گربه برای ترمیم به انرژی و مواد مغذی بیشتری نیاز دارد. در این دوره جای گربه را گرم، آرام و دور از سروصدا نگه دارید و طبق برنامهٔ دامپزشک دارو بدهید. اگر دامپزشک تایید کند، استفاده از مکمل‌ها و ویتامین‌های گربه می‌تواند به تسریع روند نقاهت کمک کند؛ اما این مکمل‌ها جایگزین درمان دامپزشکی نیستند، فقط مکمل آن هستند. اگر آسیب شامل شکستگی استخوان یا مشکل مفصلی بوده، از دامپزشک دربارهٔ گزینه‌هایی مثل بستنی تقویتی مخصوص سلامت استخوان و مفصل گربه هم بپرسید.

اگر گربه در این دوره کم‌اشتها شده، غذای درمانی گربه که دامپزشک تجویز می‌کند می‌تواند نقش مهمی در بازگشت انرژی و اشتهای او داشته باشد. برای ترغیب گربهٔ بی‌اشتها به غذاخوردن، بعضی صاحبان گربه از تشویقی و مکمل غذایی گربه با بو و طعم قوی‌تر هم کمک می‌گیرند، و وقتی دوران نقاهت تمام شد و رژیم عادی برمی‌گردد، انتخاب یک غذای گربه باکیفیت و متناسب با سن و نژاد او، به پیشگیری از افت دوبارهٔ سلامتی کمک می‌کند.

چه زمانی باید فورا گربه را نزد دامپزشک ببرید؟

اگر هر کدام از موارد زیر را دیدید، معطل نکنید:

• خون‌ریزی‌ای که بعد از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه فشار مداوم بند نمی‌آید
• گیجی، عدم تعادل یا نامتقارن‌بودن مردمک چشم‌ها بعد از ضربه به سر
• لثه یا لب رنگ‌پریده، تنفس سریع و سطحی یا بی‌حالی ناگهانی
• امتناع کامل از راه‌رفتن روی یک دست یا پا، یا زاویهٔ غیرطبیعی اندام
• هر نوع له‌شدگی جدی، حتی بدون زخم بیرونی مشخص
• نیش مار یا حساسیت شدید بعد از نیش حشره (تورم سریع، مشکل تنفسی)
• هر زخمی که عمیق است، بو می‌دهد یا بعد از چند روز بدتر می‌شود
• آسیب مستقیم به چشم

پرسش‌های پرتکرار

اگر ناخن گربه خون بیاید چه باید کرد؟

چند دقیقه با گاز تمیز روی محل فشار ثابت وارد کنید تا خون‌ریزی بند بیاید، بعد ضدعفونی و پانسمان کنید. اگر خون‌ریزی ادامه داشت یا ناخن از ریشه کنده شده، به دامپزشک مراجعه کنید.

علائم ضربه به سر در گربه چیست؟

گیجی، عدم تعادل، نامتقارن‌بودن مردمک‌ها، استفراغ، بی‌حالی شدید و خون‌ریزی از بینی یا دهان از علائم هشداردهنده‌اند. این وضعیت اورژانسی است و باید فورا نزد دامپزشک برود.

آیا می‌توان به گربه قرص سیتریزین داد؟

فقط با تجویز و تعیین دوز دامپزشک؛ دوز مناسب به وزن و سن گربه بستگی دارد و مصرف خودسرانه توصیه نمی‌شود.

علائم شکستگی دست یا پا در گربه چیست؟

لنگیدن شدید یا امتناع کامل از راه‌رفتن روی آن اندام، تورم، زاویهٔ غیرطبیعی و درد هنگام لمس. اندام را خودتان جابه‌جا یا آتل نکنید؛ گربه را روی سطحی صاف بگذارید و بی‌درنگ نزد دامپزشک ببرید.

علائم خونریزی داخلی در گربه چیست؟

رنگ‌پریدگی لثه و لب، بی‌حالی ناگهانی، تنفس سریع و سطحی و شکم حساس یا متورم از علائم آن است. این حالت را نمی‌توان در خانه تشخیص داد؛ نیاز به مراجعهٔ فوری به دامپزشک دارد.

بعد از تصادف یا افتادن گربه از ارتفاع چه کنیم؟

حتی اگر ظاهرا سالم به‌نظر می‌رسد، او را با کمترین جابه‌جایی روی سطحی صاف بگذارید و در اسرع وقت نزد دامپزشک ببرید، چون آسیب داخلی ممکن است در ظاهر گربه دیده نشود.