نکات مهم در مورد گربه ایرانی

گربه ایرانی نژادی از گربه‌های خانگی با موی بلند و پرپشت، صورت گرد و پوزه کوتاه است که در دنیا با نام «گربه پرشین» (Persian cat) شناخته می‌شود. این گربه آرام، مهربان و کم‌سروصداست و با زندگی آپارتمانی به‌خوبی کنار می‌آید، اما موی بلند و صورت تختش مراقبت روزانه می‌خواهد. در این راهنما تاریخچه، ظاهر و اخلاق، انواع و رنگ‌ها، تفاوتش با گربه معمولی، روش درست نگهداری، بیماری‌ها و علائم هشدار، نکات انتخاب و هزینه‌های نگهداری گربه ایرانی را می‌خوانید.

اگر می‌خواهید لوازم مورد نیاز این نژاد را تهیه کنید، می‌توانید به پت شاپ آنلاین پت خرید سر بزنید؛ اما پیش از آن نکات مهم این نژاد را بخوانید.

گربه ایرانی چیست و نامش از کجا آمده؟

لقب «گربه ایرانی» به خاطر خاستگاه تاریخی این نژاد در منطقه ایران به آن داده شده است. با این حال، زیستگاه دقیق اجداد این گربه‌ها و زمان پیدایش موی بلند در آنها هنوز به‌طور قطعی مشخص نیست.

روایت شناخته‌شده این است که اجداد این گربه‌ها در خراسان ایران و در آنکارا دیده شده‌اند و در قرن هفدهم میلادی، در حدود سال ۱۶۲۵، گربه‌های موبلند خراسانی به ایتالیا و گربه‌های آنکارایی به فرانسه برده شدند. طبق همین روایت، گربه‌های خراسانی بیشتر خاکستری‌رنگ و گربه‌های آنکارایی سفید بودند و از آمیزش آنها گربه‌هایی با رنگ‌های متنوع به وجود آمد که بعدها در اروپا با نام «Persian cat» شناخته شدند. گربه ایرانی امروزی حاصل همین مسیر و سال‌ها پرورش انتخابی در اروپاست.

گربه‌ها از دوران باستان در زندگی انسان جایگاه ویژه‌ای داشته‌اند؛ اگر به تاریخ علاقه دارید، مطلب اهمیت گربه‌ها در مصر باستان را هم بخوانید. مطالب دیگر درباره نژادها و نگهداری گربه را هم در مجله پت خرید پیدا می‌کنید.

ویژگی‌های ظاهری گربه ایرانی

گربه ایرانی به‌راحتی از نژادهای دیگر قابل تشخیص است. مهم‌ترین ویژگی‌های ظاهری آن:

• مو: بسیار بلند، نرم و پرپشت با زیرپوش ضخیم
• سر و صورت: سر پهن و گرد، گونه‌های پر و پوزه بسیار کوتاه
• چشم‌ها: درشت و گرد
• گوش‌ها: کوچک، با نوک گرد و دور از هم
• بدن و پاها: بدنی محکم و جمع‌وجور با پاهای کوتاه و پشمالو

صورت تخت این نژاد را در دامپزشکی «براکی‌سفالیک» یا کوتاه‌پوزه می‌نامند. همین ویژگی زمینه‌ساز برخی مشکلات تنفسی و اشکی شدن چشم است که در بخش بیماری‌ها بیشتر توضیح می‌دهیم.

خصوصیات اخلاقی و رفتاری گربه ایرانی

گربه ایرانی آرام، متین و شیرین‌طبع است. محیط آرام و بی‌دغدغه را دوست دارد و خودش را به‌راحتی با زندگی آپارتمانی وفق می‌دهد. چشم‌های درشتش طوری است که گویی با آنها با شما حرف می‌زند و صدایش ملایم و خوش‌نواست.

• معمولاً پریدن و بالا رفتن از جاهای بلند را کمتر از نژادهای پرانرژی دوست دارد و ترجیح می‌دهد آرام روی زمین یا مبل استراحت کند.
• به صاحبش علاقه‌مند و وابسته است و به همدمی و توجه نیاز دارد.
• کم‌سروصداست؛ گاهی میو می‌کند اما معمولاً آزاردهنده نیست.
• آرام بودن به معنی بی‌نیازی از بازی نیست؛ چند دقیقه بازی روزانه برای حفظ وزن و نشاطش لازم است.

گربه ایرانی با بچه‌ها و حیوانات دیگر چطور است؟

گربه ایرانی معمولاً به‌راحتی با محیط جدید خو می‌گیرد؛ ویژگی‌ای که در همه نژادها دیده نمی‌شود. با حیوانات خانگی آرام معمولاً کنار می‌آید و با بچه‌هایی که آرام و مهربان با او رفتار می‌کنند رابطه خوبی دارد. اما سروصدای زیاد و بازی خشن را دوست ندارد، پس به بچه‌ها یاد بدهید چطور با او رفتار کنند. اگر گربه ایرانی نر دارید یا می‌خواهید بیاورید، مطلب آشنایی با رفتار گربه‌های نر را هم بخوانید.

انواع و رنگ‌های گربه ایرانی

گربه ایرانی در رنگ‌ها و الگوهای بسیار متنوعی دیده می‌شود. چند گونه و رنگ شناخته‌شده:

1. گربه ایرانی دورنگ: معمولاً ترکیبی از یک رنگ با سفید دارد.
2. گربه ایرانی قرمز: موی آن نارنجی یا قرمز پررنگ است.
3. گربه ایرانی خاکستری: با موی آبی‌دودی یا نقره‌ای.
4. چین‌چیلا: نام یک رنگ است، نه نژاد جداگانه؛ موی سفید با نوک‌های نقره‌ای یا تیره که ظاهری درخشان به گربه می‌دهد.
5. گربه هیمالیایی: از آمیزش پرشین با گربه سیامی به وجود آمده؛ بدن روشن و صورت، گوش، پا و دم تیره‌تر دارد و چشم‌هایش آبی است.

از نظر شکل صورت هم دو تیپ وجود دارد: صورت عروسکی (Doll face) که پوزه‌ای کمی بلندتر و صورتی طبیعی‌تر دارد، و صورت تخت (Peke face) با پوزه بسیار کوتاه. گربه‌های صورت‌عروسکی معمولاً کمتر دچار مشکلات تنفسی و اشکی شدن چشم می‌شوند. به گربه‌هایی که برای جثه بسیار ریز پرورش داده می‌شوند «فنجانی» می‌گویند؛ این گربه‌ها ممکن است مشکلات سلامتی بیشتری داشته باشند.

اگر در کنار گربه ایرانی، نژاد دیگری مثل اسکاتیش هم دارید، مطلب بهترین غذای خشک برای گربه اسکاتیش را هم بخوانید.

تفاوت گربه ایرانی با گربه معمولی

منظور از گربه معمولی، گربه‌های خانگی یا کوچه‌ای بدون نژاد مشخص است. این مقایسه کمک می‌کند ببینید کدام برای شما مناسب‌تر است:

ویژگی	گربه ایرانی (پرشین)	گربه معمولی
مو	بلند و پرپشت	بیشتر کوتاه
صورت	گرد با پوزه کوتاه	پوزه با طول معمولی
نیاز به شانه	روزانه	گاه‌به‌گاه
میزان تحرک	آرام و کم‌تحرک	معمولاً فعال‌تر
مشکلات ارثی رایج	تنفسی، چشمی و برخی بیماری‌های ارثی	معمولاً کمتر وابسته به نژاد
تحمل گرما	کم	بیشتر

اگر وقت شانه زدن روزانه ندارید، نژادهای مو کوتاه گزینه راحت‌تری هستند؛ برای آشنایی با آنها مطلب معرفی نژاد گربه‌های مو کوتاه رکس را بخوانید.

نگهداری گربه ایرانی در خانه

مراقبت از موی بلند گربه ایرانی

موی بلند و پرپشت گربه ایرانی باید دست‌کم روزی یک بار شانه شود تا گره نخورد و تمیز بماند. برای این کار از شانه، برس و گره‌بازکن مخصوص گربه استفاده کنید. برس نامناسب ممکن است به موی گره‌خورده آسیب بزند و برای گربه دردناک باشد. چند نکته دیگر:

• گره‌های بزرگ را با کشیدن باز نکنید؛ اگر باز نمی‌شود، از آرایشگر حیوانات یا دامپزشک کمک بگیرید.
• موهای اطراف مقعد ممکن است به مدفوع آلوده شود؛ مرتب بررسی و تمیزشان کنید.
• حمام گاه‌به‌گاه با شامپوی مخصوص گربه کمک می‌کند؛ بعد از آن موها را کاملاً خشک کنید.
• بهتر است گربه ایرانی داخل خانه نگهداری شود تا موهایش کثیف و آسیب‌دیده نشود.

تمیز کردن چشم و صورت

به دلیل صورت تخت، اشک گربه ایرانی به‌راحتی روی صورت می‌ماند و لکه قهوه‌ای دور چشم ایجاد می‌کند. هر روز اطراف چشم و چین‌های صورت را با یک پنبه یا دستمال نرم و مرطوب، با ملایمت تمیز کنید. اگر ترشح چشم زیاد، زرد یا سبز شد، یا گربه چشمش را بسته نگه می‌دارد، او را به دامپزشک ببرید.

تغذیه گربه ایرانی

غذای گربه ایرانی باید متناسب با نیاز نژادهای موبلند انتخاب شود. غذای باکیفیت هم به سلامت پوست و مو کمک می‌کند و هم ممکن است مشکل گلوله مو (هربال) را کمتر کند. برای انتخاب، بخش غذای گربه پت خرید را ببینید؛ نمونه‌ای مثل غذای خشک گربه پرشین سلبن با طعم مرغ برای همین نژاد عرضه شده است. مقدار و دفعات غذا را طبق وزن، سن و راهنمای روی بسته تنظیم کنید و در صورت شک از دامپزشک بپرسید.

چون این نژاد کم‌تحرک است، مراقب اضافه وزنش باشید. آب تازه همیشه در دسترس باشد. یک ظرف آب و غذای گربه مناسب هم از کثیف شدن غذا جلوگیری می‌کند؛ ظرف کم‌عمق و پهن برای صورت تخت این گربه راحت‌تر است. بیشتر بخوانید: بهترین غذا برای گربه پرشین.

بهداشت و کنترل کک و کنه

موی بلند گربه ایرانی جای مناسبی برای پنهان شدن کک و کنه است، پس بازرسی منظم مو و پوست اهمیت دارد. از شامپوهای ضد کک و کنه گربه استفاده کنید و پیش از هر محصول ضدانگل با دامپزشک مشورت کنید تا نوع و دوز آن با سن و وزن گربه‌تان هم‌خوانی داشته باشد.

گرما و محیط زندگی

گربه ایرانی به خاطر موی ضخیم و پوزه کوتاه، گرما را خوب تحمل نمی‌کند. در تابستان خانه را خنک نگه دارید، آب کافی در دسترس بگذارید و از ماندن گربه در اتاق یا ماشین گرم جلوگیری کنید. نفس زدن با دهان باز در گربه نشانه خطر است. این نژاد به دلیل آرامش، برای آپارتمان مناسب است؛ مقایسه آن با حیوانات دیگر را در مطلب بهترین حیوان خانگی برای زندگی در آپارتمان ببینید.

بیماری‌ها و زمان مراجعه به دامپزشک

به دلیل صورت تخت و پوزه کوتاه، گربه ایرانی بیشتر از بسیاری از نژادها در معرض مشکلات تنفسی و اشکی شدن چشم است. مشکلات دندانی به خاطر جای تنگ دندان‌ها و نوعی بیماری ارثی کلیه به نام کلیه پلی‌کیستیک (PKD) هم در این نژاد شناخته شده‌اند. اگر هر کدام از این علائم را دیدید، در سریع‌ترین زمان ممکن به دامپزشک مراجعه کنید:

• خرخر یا صدای غیرعادی هنگام تنفس، یا نفس زدن با دهان باز
• ترشح چشمی زیاد، رنگی یا قرمزی چشم
• کاهش اشتها یا بی‌حالی چندروزه
• نوشیدن آب و ادرار بیش از معمول یا کاهش وزن
• گره خوردن شدید مو که با شانه باز نمی‌شود یا زخم زیر موها
• استفراغ مکرر یا مشکل در دفع (احتمال گلوله مو)

این مطلب راهنمای عمومی است و جای معاینه و تشخیص دامپزشک را نمی‌گیرد. برای شناخت کامل‌تر، مطلب بیماری‌های شایع گربه‌های پرشین را بخوانید و برای معاینه‌های دوره‌ای وقت دامپزشک بگیرید.

چطور گربه ایرانی سالم و اصیل انتخاب کنیم؟

هنگام انتخاب گربه ایرانی به این نکات توجه کنید:

• چشم و بینی بدون ترشح و تنفس بی‌صدا
• پوست و موی تمیز، بدون گره و بدون نشانه کک
• اشتهای طبیعی و رفتار سرزنده و کنجکاو
• پوزه‌ای که تنفس را سخت نکرده باشد؛ صورت بیش از حد تخت مشکلات بیشتری به همراه دارد.

بهتر است گربه را از پرورش‌دهنده یا مرکز معتبر تهیه کنید و درباره سلامت والدین، از جمله آزمایش بیماری‌های ارثی، سؤال کنید. پیش از بردن گربه به خانه، یک معاینه دامپزشکی اولیه بگیرید. لوازم پایه را هم از قبل آماده کنید تا استرس جابه‌جایی کمتر شود؛ این لوازم را می‌توانید از پت شاپ آنلاین گربه تهیه کنید.

هزینه نگهداری گربه ایرانی

قیمت خرید گربه ایرانی به عواملی مثل اصالت نسب، رنگ، سن و شهرت پرورش‌دهنده بستگی دارد و از جایی به جای دیگر تفاوت زیادی دارد. هزینه‌های جاری نگهداری این نژاد معمولاً شامل این موارد است:

• غذای مناسب نژادهای موبلند
• لوازم مراقبت از مو مثل برس، شانه و شامپو
• خاک بهداشتی
• واکسن، ضدانگل و معاینه‌های دوره‌ای دامپزشکی
• در صورت نیاز، آرایش و اصلاح موی گربه

چون این گربه به دلیل موی بلند و صورت تخت مراقبت بیشتری از بسیاری از نژادها می‌خواهد، پیش از خرید وقت و هزینه آن را در نظر بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار

گربه ایرانی و گربه پرشین چه فرقی دارند؟

عملاً یک نژاد هستند. «گربه ایرانی» نامی است که در فارسی برای این نژاد به کار می‌رود و «Persian cat» نام بین‌المللی آن است که از خاستگاه ایرانی این گربه گرفته شده.

گربه ایرانی چند سال عمر می‌کند؟

با نگهداری اصولی، مراقبت مرتب از مو و معاینه منظم دامپزشکی، گربه ایرانی معمولاً ۱۲ تا ۱۵ سال عمر می‌کند. تغذیه درست و پیشگیری از چاقی هم در طول عمر او مؤثر است.

آیا گربه ایرانی برای زندگی آپارتمانی مناسب است؟

بله. گربه ایرانی آرام، کم‌سروصدا و نسبتاً کم‌تحرک است و با فضای بسته به‌خوبی کنار می‌آید. فقط باید خانه در تابستان خنک بماند و هر روز کمی با او بازی کنید.

نگهداری از موی گربه ایرانی چقدر سخت است؟

به تعهد روزانه نیاز دارد. شانه زدن دست‌کم روزی یک بار با ابزار مناسب لازم است؛ وگرنه مو گره می‌خورد و ممکن است به مشکلات پوستی برسد. تمیز کردن روزانه اطراف چشم هم بخشی از این مراقبت است.

گربه ایرانی خانگی با گربه معمولی چه فرقی دارد؟

گربه ایرانی نژادی مشخص با موی بلند و پوزه کوتاه است، اما گربه معمولی نژاد مشخصی ندارد و بیشتر مو کوتاه است. گربه ایرانی آرام‌تر است، ولی به مراقبت روزانه از مو و چشم نیاز دارد و گرما را کمتر تحمل می‌کند.

گربه ایرانی چه بیماری‌هایی بیشتر دارد؟

به دلیل صورت تخت، بیشتر در معرض مشکلات تنفسی، اشکی شدن چشم و مشکلات دندانی است. بیماری ارثی کلیه پلی‌کیستیک هم در این نژاد شناخته شده است. برای تشخیص و پیشگیری، معاینه منظم دامپزشکی ضروری است.