معرفی انواع قلاده سگ و کاربرد آنها

قلاده سگ چند نوع اصلی دارد: گردنی استاندارد، کتفی (هارنس)، آموزشی، ضد پارس، پوزه‌بند (سری)، ضد کک و کنه و آرامبخش؛ هرکدام برای یک هدف مشخص ساخته شده‌اند. مثلاً قلاده گردنی برای استفاده روزمره مناسب است، هارنس فشار کمتری به گردن وارد می‌کند و قلاده ضد کک و کنه از سگ در برابر انگل‌های خارجی محافظت می‌کند. در ادامه این مقاله از مجله پت خرید، کاربرد، مزایا و معایب هر نوع قلاده را بررسی می‌کنیم، اندازه‌گیری درست دور گردن را یاد می‌گیرید و می‌گوییم بر اساس نژاد، سن و رفتار سگتان، بهترین گزینه را چطور انتخاب کنید.

نحوه اندازه‌گیری دور گردن سگ

برای خریدن قلاده، لازم است اندازه مناسب را بدانید. یک متر بردارید و دور گردن سگ (محل قرارگیری قلاده) را اندازه بگیرید. دقت کنید متر خیلی کیپ نباشد؛ باید کمی شل باشد و گردن سگ را فشار ندهد. معمولاً اندازه دور گردن به‌اضافه ۳ تا ۴ سانتی‌متر، سایز مناسب قلاده است.

به‌طور تقریبی، دور گردن سگ‌های کوچک (مثل پامرانین یا چیهواهوا) حدود ۲۰ تا ۳۵ سانتی‌متر، سگ‌های متوسط (مثل بیگل یا کوکر اسپانیل) حدود ۳۵ تا ۵۰ سانتی‌متر و نژادهای بزرگ و قوی مثل ژرمن شپرد یا روت‌وایلر از ۵۰ سانتی‌متر به بالاست. این اعداد فقط راهنمای کلی‌اند؛ اندازه‌گیری مستقیم همیشه دقیق‌تر است، به‌خصوص برای توله‌سگ‌هایی که در حال رشدند و باید قلاده‌شان مرتب چک شود.

انواع قلاده سگ و کاربرد هرکدام

۱- قلاده استاندارد و گردنی

قلاده‌های گردنی برای آموزش اولیه و استفاده روزمره در نظر گرفته شده‌اند. آن‌ها یک حلقه در یک طرف و یک گیره فلزی در انتهای دیگر برای اتصال بند دارند. طول بند ۱.۵ تا ۲ متری برای اکثر سگ‌ها ایده‌آل است. این نوع قلاده یکی از ابتدایی‌ترین لوازمی است که باید برای سگ تهیه شود؛ چون پلاک اسم و مشخصات سگ هم به آن وصل می‌شود.

قلاده‌های گردنی بیشتر از جنس نایلون ساخته می‌شوند و در عرض‌های مختلف موجودند. برای سگ‌های بزرگ‌تر و قوی‌تر، عرض پهن‌تر و ضخیم‌تر مناسب است؛ برای سگ‌های کوچک‌تر، قلاده‌های کم‌عرض کافی است. بندهای چرمی بادوام‌ترند و دیرتر خراب می‌شوند، ولی بندهای طنابی حتی از چرمی هم بادوام‌ترند و برای سگ‌های بسیار قوی یا غول‌پیکر ایده‌آل‌اند. برخی قلاده‌های استاندارد هم از زنجیر ساخته می‌شوند که برای سگ‌هایی که تمایل به جویدن قلاده دارند مفیدند، اما وزن بیشتری دارند.

انتخاب عرض قلاده گردنی، به اندازه سگ و قدرت او بستگی دارد.

۲- قلاده کتفی (هارنس)

قلاده کتفی یا هارنس شبیه جلیقه است و دور بدن سگ بسته می‌شود. سگ‌ها با این نوع قلاده راحت‌ترند، چون فشار را از گردن به سینه و شانه منتقل می‌کند؛ به همین دلیل برای نژادهایی با گردن حساس یا مشکلات تنفسی گزینه بهتری است. اما آموزش و تربیت سگ با هارنس کمی دشوارتر از قلاده گردنی است.

دو مدل اصلی هارنس وجود دارد که تفاوتشان در محل قرارگیری قلاب اتصال بند است: در نوع اول قلاب پشت شانه حیوان قرار می‌گیرد و در نوع دوم، جلوی سینه. هارنس‌های امروزی معمولاً هر دو حالت را دارند، اما اتصال از پشت متداول‌تر است.

بیشتر بخوانید: آیا می توان قلاده داشتن را به خرگوش آموزش داد؟

سگ‌ها با قلاده کتفی بسیار راحت‌ترند، اما آموزش و تربیت با آن کمی دشوارتر است.

۳- قلاده آموزشی سگ

همان‌طور که از اسمش پیداست، قلاده آموزشی برای تربیت سگ به کار می‌رود و بسیاری از مربیان برای آموزش سگ‌های سرکش از آن استفاده می‌کنند. این قلاده با کشیدن تنگ‌تر می‌شود؛ اگر سگ آن را بکشد احساس ناراحتی می‌کند و کم‌کم یاد می‌گیرد که بند را نکشد.

استفاده از این نوع قلاده هم طرفدار زیاد دارد و هم مخالف سرسخت. برخی آن را بهترین وسیله تربیتی می‌دانند و برخی معتقدند ممکن است به سگ آسیب برساند. برای استفاده از این قلاده باید حرفه‌ای باشید؛ استفاده نامناسب می‌تواند به حیوان آسیب جدی بزند، پس برای افراد بی‌تجربه توصیه نمی‌شود. اگر به دنبال گزینه‌های ایمن‌تر برای تربیت روزمره هستید، در لوازم آموزش و کنترل رفتار سگ انواع قلاده و بند آموزشی مناسب سگ‌های مبتدی و حرفه‌ای موجود است.

قلاده آموزشی برای تربیت سگ به کار می‌رود؛ استفاده از آن توسط افراد غیرحرفه‌ای توصیه نمی‌شود.

۴- قلاده ضد پارس سگ یا قلاده تنبیهی

این نوع قلاده برای رفع عادت پارس‌کردن استفاده می‌شود و نوعی قلاده تربیتی است؛ با نام‌های قلاده الکترونیکی یا قلاده برقی هم شناخته می‌شود. این قلاده قطعه‌ای دارد که به ارتعاش گلوی سگ حساس است؛ وقتی سگ پارس می‌کند، دستگاه ارتعاش را تشخیص می‌دهد و شوک الکتریکی خفیفی وارد می‌کند. این شوک برای سگ خوشایند نیست و به‌مرور یاد می‌گیرد که پارس نکند. به همین دلیل این نوع قلاده مخالفان زیادی هم دارد.

این قلاده‌ها باید فقط زیر نظر یک مربی حرفه‌ای سگ استفاده شوند، چون استفاده نادرست می‌تواند باعث استرس مزمن یا آسیب پوستی در ناحیه گردن شود.

بیشتر بخوانید: علت پارس کردن سگ ها و روش هایی برای جلوگیری از پارس

قلاده ضد پارس سگ، نوعی قلاده تربیتی است که به قلاده الکترونیکی یا قلاده برقی هم معروف است.

۵- قلاده‌های سری یا پوزه‌بند

این نوع قلاده شبیه دهنی اسب است. بخشی از آن دور پوزه سگ بسته می‌شود و دو بند هم از پشت گردن و پایین‌تر از گوش‌ها می‌گذرند. مزیتش این است که می‌تواند توجه سگ را آنی از یک محرک منحرف کند و مانع کشیدن زیاد شود. اما در حرکت‌های شدید ممکن است به سر و گردن سگ آسیب برساند و برای نژادهایی با پوزه کوتاه مثل بولداگ، اصلاً مناسب نیست چون با چند حرکت از سر سگ در می‌آید.

بیشتر بخوانید: چرا سگ ها از بیرون بردن سر خود از شیشه ماشین لذت میبرند ؟

پوزه‌بند می‌تواند توجه سگ را به‌سرعت از یک محرک منحرف کند.

۶- قلاده ضد کک و کنه سگ

این قلاده‌ها حاوی ترکیباتی هستند که به‌مرور آزاد می‌شوند و از سگ در برابر کک، کنه و سایر انگل‌های خارجی محافظت می‌کنند؛ گزینه‌ای مکمل برای اسپری‌ها و قطره‌های ضدانگل، مخصوصاً در فصل‌های گرم که خطر کنه بیشتر است. پیش از استفاده حتماً دستور مصرف را بخوانید و در مورد سن و وزن مناسب سگ با دامپزشک مشورت کنید، چون همه قلاده‌های ضدانگل برای توله‌سگ‌های خیلی کوچک مناسب نیستند. نمونه‌های این نوع قلاده را می‌توانید در دسته قلاده‌های ضد کک و کنه سگ پت‌خرید ببینید.

۷- قلاده آرامبخش سگ

این قلاده برای کاهش استرس و اضطراب سگ در موقعیت‌هایی مثل رعد و برق، آتش‌بازی، سفر یا حضور در جمع طراحی شده و معمولاً بر پایه فرومون یا رایحه‌های آرام‌بخش کار می‌کند. برای سگ‌های مضطرب یا سگ‌هایی که به‌تازگی به خانه جدید آمده‌اند می‌تواند کمک‌کننده باشد، هرچند جایگزین مشورت با دامپزشک یا مربی در اضطراب‌های شدید نیست. یک نمونه از این نوع را در قلاده آرامبخش بونست می‌توانید ببینید.

۸- بند و قلاده‌های بلند یا جمع‌شونده

در کنار قلاده اصلی، نوع بندی که به آن وصل می‌کنید هم کاربرد را عوض می‌کند. یک بند شبرنگ برای پیاده‌روی شب دید شما و رانندگان را بهتر می‌کند، یک بند بلند برای تمرین «بمان» و آموزش فراخوانی مناسب است و بندهای جمع‌شونده به سگ اجازه می‌دهند در پارک یا مسیرهای باز، با فاصله بیشتری حرکت کند. برای گردش روزانه یا دوچرخه‌سواری، بند قلاده جمع‌شونده ۳ متری یکی از گزینه‌های رایج است.

چطور بهترین قلاده را برای سگ خود انتخاب کنیم؟

سوالی که خیلی از صاحبان سگ می‌پرسند این است که «بهترین قلاده برای سگ من کدام است؟» جواب کوتاه این است که به نژاد، سن، رفتار و هدف استفاده بستگی دارد؛ چند نکته عملی برای تصمیم‌گیری:

• نژاد و اندازه: سگ‌های بزرگ و قوی مثل ژرمن شپرد به قلاده پهن‌تر، محکم‌تر و از جنس چرم یا نایلون ضخیم نیاز دارند تا در برابر کشش تحمل بیشتری داشته باشد؛ برای این نژادها هارنس هم گزینه امن‌تری برای کنترل است. جزئیات بیشتر نگهداری این نژادها را در نگهداری از سگ‌های نژاد بزرگ بخوانید.
• سن: توله‌سگ‌ها زود رشد می‌کنند، پس قلاده قابل تنظیم و سبک انتخاب کنید و هر چند هفته اندازه گردن را دوباره چک کنید.
• جنس: نایلون سبک و مقرون‌به‌صرفه است، چرم بادوام‌تر و شیک‌تر است، و بند طنابی برای سگ‌های خیلی قوی مناسب‌تر است.
• هدف استفاده: برای استفاده روزمره قلاده گردنی ساده کافی است؛ برای تربیت یا کنترل بهتر، هارنس یا قلاده آموزشی زیر نظر مربی؛ برای گشت شبانه، بند یا قلاده شبرنگ.
• قیمت: معمولاً قلاده‌های نایلونی ساده ارزان‌ترین گزینه‌اند، هارنس‌ها و قلاده‌های چرمی یا تخصصی (مثل ضدکک‌وکنه و آرامبخش) قیمت بالاتری دارند؛ قیمت را با کیفیت و دوام مقایسه کنید، نه فقط برچسب.

وقتی نوع و اندازه مناسب را مشخص کردید، می‌توانید گزینه‌های موجود را در محصولات و لوازم سگ پت‌شاپ پت‌خرید مقایسه و انتخاب کنید.

خطاهای رایج در انتخاب و استفاده از قلاده سگ

• بستن قلاده خیلی تنگ که به تنفس یا پوست گردن آسیب می‌زند، یا خیلی شل که سگ می‌تواند از آن دربیاید.
• استفاده از قلاده‌های تنبیهی یا ضد پارس بدون راهنمایی یک مربی حرفه‌ای؛ این کار می‌تواند به‌جای اصلاح رفتار، رفتارهای ناهنجار تازه‌ای در سگ ایجاد کند.
• فراموش‌کردن تنظیم مجدد قلاده توله‌سگ در حال رشد.
• انتخاب پوزه‌بند برای نژادهایی با پوزه کوتاه که اصلاً برایشان مناسب نیست.
• نخریدن قلاده یدکی؛ داشتن حداقل یک قلاده رزرو برای زمان شست‌وشو یا خرابی قلاده اصلی، ایده خوبی است.

چه زمانی باید به دامپزشک یا مربی حرفه‌ای مراجعه کنید؟

اگر بعد از بستن هر نوع قلاده، ملتهب‌شدن پوست، ریزش موی موضعی، سرفه یا مشکل تنفسی در سگ دیدید، قلاده را باز کنید و با دامپزشک مشورت کنید. همچنین اگر قلاده تنبیهی یا ضد پارس باعث افزایش پرخاشگری، ترس یا اضطراب سگ شد، بهتر است استفاده را متوقف کرده و از یک مربی حرفه‌ای سگ یا دامپزشک رفتاری کمک بگیرید؛ این مقاله جای توصیه پزشکی یا رفتاری قطعی را نمی‌گیرد.

سخن پایانی

قلاده‌ها برای این هستند که شما بتوانید همراه سگتان به‌راحتی قدم بزنید و هر دو از این پیاده‌روی لذت ببرید. همیشه به خاطر داشته باشید که قلاده‌ها فقط برای اصلاح حرکتی‌اند؛ فقط وقتی سگ از مسیرش منحرف می‌شود، با ضربه‌ای کوچک به بند، او را به مسیر درست هدایت کنید.

استفاده از برخی قلاده‌ها توسط افراد غیرحرفه‌ای، برای سگ خطرآفرین است. توصیه اکید این است که افراد غیرحرفه‌ای به هیچ عنوان از قلاده‌های تنبیهی که برای اصلاح رفتار سگ‌اند استفاده نکنند؛ چون علاوه بر احتمال آسیب به سگ، ممکن است ناهنجاری‌های رفتاری تازه‌ای هم ایجاد کند.

منابع: Popsci و Thesprucepets

پرسش‌های پرتکرار

بهترین قلاده برای سگ چیست؟

یک «بهترین» مطلق برای همه سگ‌ها وجود ندارد. برای استفاده روزمره، قلاده گردنی نایلونی با عرض متناسب با اندازه سگ کافی است؛ برای کنترل بهتر یا سگ‌های قوی، هارنس گزینه امن‌تری است. انتخاب نهایی به نژاد، سن، سلامت گردن و هدف استفاده سگ شما بستگی دارد.

قلاده مناسب سگ ژرمن (نژاد بزرگ) کدام است؟

ژرمن شپرد نژادی قوی و پرانرژی است، پس قلاده یا هارنس پهن، محکم و از جنس چرم یا نایلون ضخیم برای او مناسب‌تر است. برای توله ژرمن، قلاده قابل‌تنظیم بگیرید و با رشد سگ، مرتب اندازه را چک و تعویض کنید.

رنگ قلاده سگ چه معنایی دارد؟

در برخی جوامع صاحبان سگ، رنگ قلاده یا روبان به‌صورت غیررسمی برای اطلاع‌رسانی استفاده می‌شود؛ مثلاً روبان یا قلاده زرد گاهی به معنای «به این سگ فضا بدهید» به کار می‌رود. اما این یک استاندارد جهانی و رسمی نیست و همه افراد با آن آشنا نیستند، پس نباید تنها به رنگ قلاده برای هشدار دادن به دیگران تکیه کرد.

اندازه قلاده سگ را چطور تعیین کنیم؟

دور گردن سگ را با متر نرم و کمی شل اندازه بگیرید (نه کیپ) و ۳ تا ۴ سانتی‌متر به آن اضافه کنید؛ این عدد، سایز مناسب قلاده است. برای توله‌سگ در حال رشد، این اندازه‌گیری را هر چند هفته تکرار کنید.

تفاوت قلاده و هارنس (قلاده کتفی) چیست؟

قلاده گردنی دور گردن سگ می‌بندد و برای استفاده روزمره ساده‌تر و سبک‌تر است. هارنس دور بدن و شانه می‌پیچد، فشار را از گردن دور می‌کند و برای سگ‌هایی که زیاد می‌کشند یا مشکل تنفسی دارند، راحت‌تر و ایمن‌تر است؛ اما آموزش راه‌رفتن کنار پا با آن کمی سخت‌تر است.