مواد غذایی مضر برای سگ ها و معرفی غذاهایی که هرگز به سگ ندهید!

پیاز برای سگ خوب نیست؛ پیاز و سیر، چه خام و چه پخته یا پودرشده، برای سگ سمی‌اند و ممکن است گلبول‌های قرمز خون را از بین ببرند و کم‌خونی ایجاد کنند. بعضی خوراکی‌های دیگر هم که برای ما لذیذ و بی‌خطرند، مثل شکلات، انگور، کشمش و آدامس بدون قند، برای سگ خطرناک‌اند. در این مطلب از مجله پت خرید خوراکی‌ها و گیاهان مضر برای سگ را معرفی می‌کنیم، می‌گوییم اگر سگ پیاز یا سیر خورد چه کنید و به این سؤال رایج هم جواب می‌دهیم که جگر، شش، کله و پای مرغ برای سگ خوب است یا نه.

پیاز و سیر برای سگ؛ خام یا پخته فرقی ندارد

چرا پیاز برای سگ خطرناک است؟

پیاز، سیر، تره و موسیر همه از یک خانواده‌اند و ترکیبات گوگردی (مثل دی‌سولفیدها و تیوسولفات) دارند. بدن سگ نمی‌تواند این ترکیبات را مثل بدن انسان بی‌خطر کند. این مواد به گلبول‌های قرمز آسیب می‌زنند و باعث پاره شدن آن‌ها می‌شوند. نتیجه نوعی کم‌خونی به نام کم‌خونی همولیتیک است، یعنی خون گلبول قرمز کافی برای رساندن اکسیژن به بدن ندارد.

پیاز پخته برای سگ هم همان‌قدر خطرناک است. پختن، سرخ کردن یا خشک کردن، این ترکیبات را از بین نمی‌برد و پودر پیاز و پیاز خشک حتی غلیظ‌ترند. سیر هم از نظر سمی بودن مثل پیاز است و معمولاً با وزن کمتر اثر قوی‌تری دارد.

شدت مسمومیت به وزن سگ و مقداری که خورده بستگی دارد. یک وعده‌ی زیاد یا خوردن مقدارهای کم در چند روز پشت سر هم، هر دو ممکن است مسمومیت ایجاد کنند، چون اثر آن در بدن جمع می‌شود. سگ‌های کوچک زودتر آسیب می‌بینند. بنابراین هیچ مقداری از پیاز و سیر را «بی‌خطر» در نظر نگیرید.

پیاز در خیلی از غذاهای خانگی هست: خورش، سوپ، کباب، کتلت، سس‌ها و حتی بعضی غذاهای کودک. قبل از دادن هر غذای انسانی به سگ، مطمئن شوید پیاز، سیر یا پودر آن‌ها ندارد. ته‌مانده‌ی غذای سفره معمولاً همین مشکل را دارد.

علائم مسمومیت با پیاز و سیر در سگ

نشانه‌های گوارشی ممکن است در همان روز اول دیده شوند، اما علائم کم‌خونی معمولاً چند روز بعد ظاهر می‌شوند. برای همین اگر سگ پیاز یا سیر خورده، چند روز مراقبش باشید:

• تهوع، استفراغ، اسهال و بی‌اشتهایی
• بی‌حالی، ضعف و خستگی زودرس
• لثه‌های رنگ‌پریده یا زردرنگ
• تند شدن تنفس و ضربان قلب یا تنگی نفس
• تیره شدن رنگ ادرار به سمت قرمز یا قهوه‌ای

اگر سگ پیاز یا سیر خورد چه کنیم؟

1. آرام باشید و تخمین بزنید چقدر و چه زمانی خورده است. اگر در غذای آماده بوده، بسته‌بندی را نگه دارید.
2. هرچه زودتر با دامپزشک تماس بگیرید و وزن سگ و مقدار تقریبی را بگویید. اگر خوردن تازه رخ داده باشد، دامپزشک ممکن است او را استفراغ دهد یا داروی جذب‌کننده بدهد.
3. خودتان در خانه سگ را با آب‌نمک، روغن یا داروهای خانگی وادار به استفراغ نکنید. این کار ممکن است آسیب بیشتری بزند.
4. حتی اگر سگ حالش خوب به نظر می‌رسد، تا چند روز رنگ لثه، ادرار، اشتها و انرژی‌اش را زیر نظر داشته باشید.
5. در صورت دیدن هر نشانه‌ی کم‌خونی، فوراً به دامپزشک مراجعه کنید. دامپزشک با آزمایش خون شدت مشکل را مشخص می‌کند.

شکلات؛ خوراکی محبوبی که برای سگ سمی است

شکلات و کاکائو ماده‌ای به نام تئوبرومین و کمی کافئین دارند. بدن سگ این مواد را بسیار کندتر از بدن انسان تجزیه و دفع می‌کند و برای همین در بدنش جمع می‌شوند. علائم مسمومیت معمولاً چند ساعت بعد از خوردن شکلات ظاهر می‌شود و شدت آن به نوع شکلات، مقدار آن و جثه‌ی سگ بستگی دارد.

شکلات تلخ، شکلات مخصوص پخت و پودر کاکائو تئوبرومین بسیار بیشتری از شکلات شیری دارند و با مقدار کم هم ممکن است خطرناک باشند. شکلات سفید تئوبرومین ناچیزی دارد، اما پرچرب و پرقند است و برای سگ مناسب نیست.

اثر تئوبرومین از یک ناراحتی ساده‌ی گوارشی، یعنی استفراغ و اسهال، شروع می‌شود و در موارد شدید ممکن است به مرگ برسد. خطرناک‌ترین اثر آن روی قلب است: ضربان تند و نامنظم که اگر سگ بیش از حد فعالیت کند، ممکن است به ایست قلبی منجر شود. نشانه‌های دیگر این‌هاست:

• استفراغ و اسهال
• تشنگی و ادرار زیاد
• بی‌قراری، بیش‌فعالی و تحریک‌پذیری
• لرزش عضلات و تشنج
• ضربان قلب تند یا نامنظم

اگر سگ شکلات خورد، صبر نکنید تا علائم ظاهر شود؛ نوع و مقدار شکلات را به دامپزشک بگویید. جزئیات بیشتر را در این مطلب بخوانید: مسمومیت با شکلات در سگ؛ اگر سگ شکلات خورد چه کنیم؟

انگور و کشمش

انگور و کشمش برای انسان سالم و مفیدند، اما برای سگ ممکن است بسیار خطرناک باشند. علت دقیق این واکنش هنوز کاملاً روشن نیست و نمی‌شود پیش‌بینی کرد کدام سگ با چه مقداری آسیب می‌بیند. بعضی سگ‌ها با مقدار کمی دچار مشکل شده‌اند، پس هیچ مقداری از آن‌ها را به سگ ندهید.

واکنش سگ معمولاً با استفراغ شروع می‌شود که ممکن است تا ساعت‌ها ادامه پیدا کند. بعد خواب‌آلودگی، بی‌حالی، بی‌اشتهایی و درد شکم دیده می‌شود. مهم‌ترین خطر، نارسایی حاد کلیه است که ممکن است به مرگ سگ برسد. اگر سگ انگور یا کشمش خورد، حتی بدون علامت، فوراً با دامپزشک تماس بگیرید؛ درمان زودهنگام شانس سالم ماندن کلیه‌ها را بیشتر می‌کند. نان، کیک و شیرینی‌هایی که کشمش دارند هم همین خطر را دارند.

البته خیلی از میوه‌ها برای سگ مفیدند؛ فهرست آن‌ها را در مطلب سگ چه میوه‌هایی می‌تواند بخورد ببینید.

مغزها و آجیل

سستی، بی‌حالی، استفراغ و ضعف عضلات از رایج‌ترین عوارض خوردن مغزها و آجیل در سگ است. بسته به مقداری که سگ خورده، علائم ممکن است تا حدود ۱۲ ساعت بعد ظاهر شوند. ماکادمیا از همه خطرناک‌تر است و ممکن است ضعف شدید پاها، لرزش و تب ایجاد کند. گردو و آجیل کپک‌زده هم ممکن است سموم قارچی داشته باشند که لرزش و تشنج ایجاد می‌کنند. بقیه‌ی آجیل‌ها هم معمولاً پرچرب و شورند و ممکن است ناراحتی گوارشی یا التهاب لوزالمعده ایجاد کنند. پوست سفت و مغزهای درشت هم ممکن است در گلو یا روده گیر کنند.

حتماً بخوانید: مواد غذایی که سگ‌ها به آن نیاز دارند

خوراکی‌های خطرناک دیگر برای سگ

• زایلیتول: شیرین‌کننده‌ی بعضی آدامس‌ها، آب‌نبات‌ها و شیرینی‌های بدون قند و بعضی کره‌های بادام‌زمینی. در سگ ممکن است قند خون را به‌شدت پایین بیاورد و به کبد آسیب بزند. خوردن آن همیشه اورژانسی است.
• قهوه، چای و نوشیدنی‌های انرژی‌زا: کافئین روی قلب و سیستم عصبی سگ اثر می‌گذارد.
• الکل: حتی مقدار کم آن برای سگ خطرناک است.
• خمیر خام نان: در معده ورم می‌کند و الکل تولید می‌کند.
• غذاهای پرچرب و سرخ‌کردنی: چربی گوشت، پوست مرغ سرخ‌شده و غذاهای چرب ممکن است باعث التهاب لوزالمعده (پانکراتیت) شوند.
• غذاهای شور و تند: نمک زیاد و ادویه‌ی تند ممکن است تشنگی شدید، استفراغ و اسهال ایجاد کنند.
• آووکادو: ممکن است ناراحتی گوارشی ایجاد کند و هسته‌ی آن هم ممکن است در روده گیر کند.

جگر، شش، کله و پای مرغ برای سگ خوب است؟

یکی از رایج‌ترین سؤال‌ها درباره‌ی احشا و ضایعات گوشت است. پاسخ کوتاه: بعضی احشا اگر خوب پخته شوند و کم داده شوند مغذی‌اند، اما استخوان‌های کوچک مرغ و احشای خام دام خطرناک‌اند.

خوراکی	آیا برای سگ مناسب است؟	نکته‌ی مهم
جگر گوسفند و گاو	فقط پخته و به مقدار کم	خام آن ممکن است کیست هیداتید داشته باشد؛ زیاده‌روی هم باعث مسمومیت با ویتامین A می‌شود
شش گوسفند	فقط کاملاً پخته و گاه‌به‌گاه	شش و جگر خام، مهم‌ترین راه آلوده شدن سگ به کیست هیداتید است
جگر مرغ	پخته و به مقدار کم	به‌عنوان بخش کوچکی از غذا، نه وعده‌ی اصلی
کله‌ی مرغ	توصیه نمی‌شود	استخوان‌های ریز و منقار ممکن است گلو و روده را زخمی کنند
پای مرغ	توصیه نمی‌شود	استخوان پخته خرد و تیز می‌شود؛ خام آن هم خطر آلودگی باکتریایی دارد

جگر گوسفند و جگر مرغ برای سگ

جگر منبع خوبی از پروتئین، آهن و ویتامین A است و به مقدار کم و پخته برای سگ مفید است. اما جگر ویتامین A بسیار زیادی دارد و اگر مقدار زیادی از آن به‌طور مرتب داده شود، ممکن است به مسمومیت با ویتامین A و مشکلات استخوان و مفاصل برسد. جگر را به‌عنوان بخش کوچکی از غذا یا تشویقی بدهید، نه وعده‌ی اصلی.

شش گوسفند برای سگ

شش گوسفند کم‌چرب است و اگر کاملاً پخته شود، گاه‌به‌گاه می‌تواند بخشی از غذای سگ باشد. اما شش و جگر خام گوسفند و بز ممکن است کیست هیداتید داشته باشند. سگی که این احشای خام را می‌خورد به کرم آن آلوده می‌شود و تخم کرم از راه مدفوع سگ ممکن است به انسان هم برسد و در کبد و ریه‌ی انسان کیست ایجاد کند. پس احشای دام را هرگز خام به سگ ندهید و ضدانگل داخلی سگ را طبق برنامه‌ی دامپزشک انجام دهید.

کله مرغ برای سگ خوب است؟

کله‌ی مرغ پر از استخوان‌های ریز است. استخوان پخته‌ی مرغ خرد و تیز می‌شود و ممکن است در گلو گیر کند یا دیواره‌ی معده و روده را زخمی کند. کله و پای مرغ خام هم ممکن است به باکتری‌هایی مثل سالمونلا آلوده باشند. به همین دلیل دادن کله‌ی مرغ به سگ را توصیه نمی‌کنیم.

مضرات پای مرغ برای سگ

مضرات پای مرغ برای سگ شبیه کله‌ی مرغ است: استخوان‌های کوچک و تیز، خطر خفگی و انسداد روده، ناخن‌ها و پوست آلوده و احتمال آلودگی باکتریایی. استخوان پخته‌ی مرغ و ماهی هرگز نباید به سگ داده شود. اگر می‌خواهید به سگ‌تان چیزی برای جویدن بدهید، از جویدنی‌های مخصوص سگ استفاده کنید.

غذاهایی که بهتر است به سگ ندهید

به جز مواردی که گفتیم، بهتر است این خوراکی‌ها را هم به سگ ندهید یا با احتیاط بدهید:

• هر نوع استخوان مرغ و ماهی، به‌خصوص استخوان پخته، استخوان کله و پای مرغ و ماهی با استخوان حتی خیلی ریز
• گوشت قرمز، مرغ و احشای خام
• تخم‌مرغ خام، از جمله سفیده‌ی خام
• قارچ‌های وحشی و ناشناخته
• شیر و لبنیات پرلاکتوز، چون بسیاری از سگ‌ها نمی‌توانند لاکتوز را خوب هضم کنند؛ توضیح بیشتر در مطلب مزایا و مضرات شیر برای سگ‌ها
• سیب‌زمینی خام و بخش‌های سبز آن
• تخمه‌ی آفتابگردان شور و پوست‌دار
• تن ماهی کنسرو به‌طور مرتب، به‌خاطر نمک و روغن زیاد
• نان به مقدار زیاد
• ادویه‌جات تند

بهترین راه برای اینکه سگ همه‌ی نیازهایش را بگیرد، یک غذای کامل و مخصوص سگ است. اگر بین انواع آن مردد هستید، مطلب غذای خشک یا کنسرو سگ را بخوانید و غذا و لوازم سگ را متناسب با سن و جثه‌ی او انتخاب کنید.

پیشنهاد مطالعه: آیا سگ‌ها می‌توانند ماهی بخورند؟

گیاهان سمی برای سگ

کمتر پیش می‌آید سگ گیاهان را بخورد، اما توله‌ها و سگ‌های کنجکاو گاهی برگ، پیاز گل یا دانه‌ها را می‌جوند. اگر این گیاهان در خانه، باغچه یا مسیر پیاده‌روی هستند، مراقب باشید سگ آن‌ها را نخورد:

• بسیار خطرناک: خرزهره، نخل ساگو (سیکاس)، آزالیه، گل انگشتانه، کرچک (دانه‌ی آن)، سرخدار
• پیاز گل‌ها: نرگس و نرگس زرد، لاله، زنبق و سنبل؛ به‌خصوص پیاز آن‌ها
• دانه و هسته‌ها: دانه‌ی سیب، هسته‌ی هلو، زردآلو و گیلاس که ترکیبات سیانیدی دارند و ممکن است در روده گیر کنند؛ میوه‌ی بلوط و شاه‌بلوط هندی
• گیاهان دیگر: تنباکو و هر چیزی که نیکوتین دارد، پیچک، دارواش، اوکالیپتوس، شمعدانی، گیلاس اورشلیم و بخش‌های سبز بوته‌ی گوجه‌فرنگی
• سوسن‌ها: برای سگ معمولاً ناراحتی گوارشی ایجاد می‌کنند، اما برای گربه بسیار خطرناک‌اند؛ اگر گربه هم دارید آن‌ها را در خانه نگه ندارید.

اگر سگ گیاهی خورد و نمی‌دانید سمی است یا نه، یک تکه از آن یا عکسش را به دامپزشک نشان دهید. بهتر است گیاهان آپارتمانی را هم در جایی دور از دسترس سگ بگذارید.

پیشنهاد مطالعه: ۴ راه برای جلوگیری از یبوست در سگ‌ها

خلاصه‌ی عوارض خوراکی‌های مضر برای سگ

• پیاز و سیر: ناراحتی گوارشی و کم‌خونی همولیتیک
• شکلات و کاکائو: تهوع، استفراغ، اسهال، ضربان قلب و تنفس تند، تشنج و حتی ایست قلبی
• انگور و کشمش: استفراغ، بی‌حالی و نارسایی کلیه
• زایلیتول: افت شدید قند خون و آسیب کبد
• ماکادمیا و آجیل: ضعف، لرزش، استفراغ
• دانه‌ی سیب و هسته‌ی میوه‌ها: ترکیبات سیانیدی و خطر انسداد روده
• قارچ وحشی: بعضی گونه‌ها بسیار سمی‌اند
• میوه‌ی بلوط: ناراحتی گوارشی و احتمال آسیب کلیه
• بادام: تهوع، دل‌درد و اسهال
• استخوان پخته: زخم گلو و روده و انسداد

چه زمانی فوراً به دامپزشک مراجعه کنیم؟

اگر سگ هر کدام از این‌ها را خورد، بهتر است همان موقع با دامپزشک تماس بگیرید. این نشانه‌ها اورژانسی‌اند:

• استفراغ یا اسهال مکرر، به‌خصوص خونی
• لرزش، تشنج یا ناتوانی در ایستادن
• لثه‌های رنگ‌پریده، زرد یا کبود
• تنفس سخت یا ضربان قلب بسیار تند
• بی‌حالی شدید یا بیهوشی
• تلاش برای استفراغ بدون نتیجه یا شکم متورم و دردناک

پرسش‌های پرتکرار

پیاز برای سگ خوبه؟

نه. پیاز در هر شکلی، خام، پخته، سرخ‌شده یا پودرشده، برای سگ سمی است و ممکن است گلبول‌های قرمز را از بین ببرد و کم‌خونی ایجاد کند. حتی مقدارهای کم اگر چند بار تکرار شود خطرناک است.

پیاز پخته برای سگ ضرر دارد؟

بله. پختن، سمی بودن پیاز را از بین نمی‌برد. غذاهای خانگی مثل خورش، سوپ و کباب که پیاز دارند هم برای سگ مناسب نیستند.

سگم سیر خورده، چیکار کنم؟

با دامپزشک تماس بگیرید و وزن سگ و مقدار تقریبی سیر را بگویید. خودتان در خانه سگ را وادار به استفراغ نکنید. تا چند روز رنگ لثه، رنگ ادرار، اشتها و انرژی او را زیر نظر داشته باشید، چون نشانه‌های کم‌خونی ممکن است دیرتر ظاهر شوند.

جگر گوسفند برای سگ خوب است؟

جگر پخته به مقدار کم مغذی است و می‌تواند بخش کوچکی از غذای سگ باشد. جگر و شش خام گوسفند را هرگز ندهید، چون ممکن است کیست هیداتید داشته باشند که سگ و حتی انسان را آلوده می‌کند. زیاده‌روی در جگر هم باعث مسمومیت با ویتامین A می‌شود.

کله مرغ و پای مرغ برای سگ خوب است؟

توصیه نمی‌شود. استخوان‌های ریز و تیز آن‌ها، به‌خصوص وقتی پخته باشند، ممکن است گلو و روده را زخمی یا مسدود کنند و نوع خام آن‌ها هم خطر آلودگی باکتریایی دارد. برای جویدن، جویدنی‌های مخصوص سگ انتخاب بهتری است.

اگر سگ شکلات خورد چه کنیم؟

نوع شکلات (تلخ، شیری یا سفید)، مقدار آن و وزن سگ را مشخص کنید و فوراً با دامپزشک تماس بگیرید. شکلات تلخ و پودر کاکائو از همه خطرناک‌ترند و علائم ممکن است چند ساعت بعد ظاهر شوند.