تشویقی سگ چیست؟ + معرفی بهترین تشویقی برای سگ ها

تشویقی سگ یا جایزه سگ، هر چیزی است که بعد از یک رفتار درست به سگ می‌دهید تا آن رفتار را دوباره تکرار کند. این جایزه معمولاً یک خوراکی کوچک و خوشمزه است، اما اسباب‌بازی، بازی کوتاه یا نوازش و تعریف هم می‌تواند نقش تشویقی را داشته باشد. در این راهنما می‌خوانید تشویقی سگ دقیقاً چیست، روزانه چقدر از آن مجاز است، چطور یک تشویقی سالم انتخاب کنید و کدام انواع تشویقی برای سگ‌ها مناسب‌تر است.

تشویقی یا جایزه سگ چیست؟

سگ‌ها از راه نتیجه‌ی کارهایشان یاد می‌گیرند. وقتی سگ کاری را درست انجام می‌دهد و بلافاصله چیزی دلپذیر دریافت می‌کند، آن کار را به آن حس خوب ربط می‌دهد و احتمال تکرارش بیشتر می‌شود. به همین چیز دلپذیر، تشویقی یا جایزه سگ می‌گویند.

تشویقی‌ها را می‌شود در سه گروه کلی دید:

• تشویقی خوراکی: بیسکویت‌های سگ، تکه‌های کوچک گوشت خشک‌شده، تشویقی‌های نرم و جویدنی‌ها. این‌ها رایج‌ترین و قوی‌ترین نوع جایزه برای بیشتر سگ‌ها هستند.
• اسباب‌بازی و بازی: برای بعضی سگ‌ها پرتاب توپ یا چند ثانیه بازی با طناب از هر خوراکی‌ای جذاب‌تر است.
• توجه و تعریف: صدای شاد، نوازش و کلمه‌ای مثل «آفرین» هم جایزه است و بهتر است همیشه همراه خوراکی استفاده شود تا کم‌کم خودش هم ارزش پیدا کند.

خوراکی‌های کوچک و خوشمزه مانند بیسکویت‌های سگ، کوکی‌ها و تکه‌های مناسب غذایی، رایج‌ترین شکل تشویقی سگ هستند که به‌صورت آماده و مخصوص سگ تولید می‌شوند.

تشویقی سگ چه کاربردهایی دارد؟

استفاده از تشویقی در تربیت سگ بسیار مؤثر است. هر بار که سگ کار درستی انجام می‌دهد و جایزه می‌گیرد، این فرایند تکرار می‌شود و سگ کم‌کم می‌فهمد از او چه انتظاری دارید. کاربردهای اصلی تشویقی این‌هاست:

• آموزش فرمان‌ها: مثل بنشین، بمان، بیا و دراز بکش.
• تقویت رفتارهای خوب روزمره: مثلاً دستشویی کردن در جای درست یا آرام ماندن هنگام آمدن مهمان.
• ساختن حس خوب در موقعیت‌های ناخوشایند: مثل کوتاه کردن ناخن، شانه کردن، رفتن داخل باکس حمل یا آشنا شدن با قلاده.
• سرگرم کردن سگ: جویدنی‌ها و تشویقی‌های سفت‌تر می‌توانند سگ را مدتی مشغول نگه دارند.
• کمک به بهداشت دهان: بعضی تشویقی‌های دندانی برای کمک به کاهش پلاک و بوی دهان طراحی شده‌اند.

یادتان باشد تشویقی برای پاداش دادن به رفتار درست است، نه برای ساکت کردن سگ وقتی پارس می‌کند یا التماس می‌کند. اگر وقتی سگ سر میز غذا التماس می‌کند به او خوراکی بدهید، در واقع همان التماس را تشویق کرده‌اید.

روزانه چقدر تشویقی به سگ بدهیم؟

مهم‌ترین نکته درباره تشویقی‌ها این است که فقط بخش کوچکی از غذای روزانه سگ باشند. قاعده‌ی رایجی که دامپزشکان توصیه می‌کنند این است که تشویقی‌ها حداکثر حدود ۱۰ درصد از کالری روزانه سگ را تأمین کنند و بقیه از غذای اصلی و کامل او بیاید.

اگر به سگ تعداد زیادی تشویقی بدهید و برای جبران، غذای اصلی‌اش را کم کنید، ممکن است دچار کمبود مواد مغذی شود؛ چون بیشتر تشویقی‌ها غذای کامل نیستند. اگر هم غذای اصلی را کم نکنید، کالری اضافه کم‌کم به اضافه وزن می‌رسد. مصرف زیاد تشویقی گاهی باعث اسهال و استفراغ هم می‌شود.

برای کنترل مقدار تشویقی:

• کالری هر عدد تشویقی را از روی برچسب بسته ببینید.
• در روزهایی که آموزش زیادی دارید، کمی از وعده‌ی اصلی کم کنید یا بخشی از غذای خشک سگ روزانه‌اش را به‌عنوان جایزه‌ی آموزشی استفاده کنید.
• تشویقی‌های بزرگ را به تکه‌های کوچک‌تر بشکنید؛ برای سگ، دریافت جایزه مهم‌تر از اندازه‌ی آن است.
• اگر سگتان اضافه وزن دارد، پیش از هر چیز با دامپزشک درباره‌ی برنامه‌ی غذایی صحبت کنید و روش‌های کاهش وزن سگ را هم بخوانید.

اگر تا امروز بیشتر از ته‌مانده‌ی غذای خودتان به سگ جایزه داده‌اید، بهتر است تجدیدنظر کنید. غذای انسان معمولاً چرب، شور یا پرادویه است و حتی مقدار کمی از آن برای سگ کالری زیادی دارد و می‌تواند به سرعت به اضافه وزن برسد. در مقابل، کالری تشویقی‌های مخصوص سگ روی بسته نوشته شده و مدیریت آن ساده‌تر است.

چطور یک تشویقی سگ خوب انتخاب کنیم؟

تشویقی خوب هم سگ را راضی می‌کند و هم به سلامتش آسیب نمی‌زند. هنگام خرید به این چند نکته توجه کنید.

ارزش غذایی و برچسب

دنبال محصولاتی باشید که کالری هر عدد و ترکیبات و راهنمای تغذیه را به‌طور واضح روی بسته‌بندی نوشته‌اند. محصولی که اطلاعات روشنی ندارد، کنترل مقدار مصرف را سخت می‌کند.

مواد تشکیل‌دهنده

چه برای تشویقی و چه هنگام خرید غذای اصلی، از بعضی مواد باید دوری کرد چون ممکن است معده‌ی سگ را تحریک کنند یا حتی برایش خطرناک باشند:

• شیرین‌کننده‌ی زایلیتول (زیلیتول): برای سگ سمی است و حتی مقدار کم آن خطرناک است.
• رنگ‌های مصنوعی: ارزش غذایی ندارند و بهتر است کمتر باشند.
• نمک زیاد: باعث تشنگی زیاد می‌شود.
• شربت‌ها و شیره‌ها: قند زیادی دارند و به وزن و دندان آسیب می‌زنند.

بهترین تشویقی‌ها مواد ساده و قابل شناسایی دارند؛ مثلاً گوشت به‌عنوان ماده‌ی اول، یا میوه و سبزیجاتی که برای سگ بی‌خطرند و کالری کم و ارزش غذایی خوبی دارند.

اندازه و سفتی

اندازه‌ی تشویقی باید با جثه‌ی سگ جور باشد. تکه‌ی خیلی بزرگ ممکن است در گلو گیر کند و تکه‌ی خیلی کوچک برای یک سگ بزرگ ممکن است بدون جویدن بلعیده شود؛ هر دو خطر خفگی دارند. برای سگ‌های کوچک و توله‌ها تشویقی‌های نرم‌تر و کوچک‌تر مناسب‌ترند و برای سگ‌های مسن با دندان‌های ضعیف هم بهتر است سراغ تشویقی‌های سفت نروید.

شرایط خاص سگ شما

• سگ دارای حساسیت غذایی: تشویقی با یک منبع پروتئین و ترکیبات کم را انتخاب کنید و برچسب را دقیق بخوانید.
• سگ دارای اضافه وزن: تشویقی کم‌چرب و کم‌کالری، یا تکه‌های سبزیجات مجاز.
• سگی که غلات را خوب هضم نمی‌کند: تشویقی‌های بدون غلات.
• سگ بیمار یا تحت رژیم درمانی: قبل از دادن هر تشویقی با دامپزشک مشورت کنید.

بهترین تشویقی سگ؛ انواع و ویژگی‌ها

تشویقی‌های سگ در شکل‌ها و ترکیبات مختلفی تولید می‌شوند. جدول زیر خلاصه‌ی مهم‌ترین انواع آن است و در ادامه هر کدام را جداگانه توضیح می‌دهیم.

نوع تشویقی	ویژگی اصلی	مناسب برای
گوشتی	گوشت زیاد، ترکیبات ساده	آموزش، سگ‌های دارای حساسیت
گیاهی	پروتئین گیاهی، بدون ذرت و گندم و سویا	تنوع در جایزه‌ها، سگ‌هایی که به گوشت خاصی حساس‌اند
بیسکویتی	خشک، کوچک، ماندگار	جایزه‌ی روزمره و آموزش
نرم بدون غلات	نرم و آسان برای جویدن	توله‌ها، سگ‌های مسن، آموزش بیرون از خانه
دندانی و جویدنی	سفت‌تر، زمان جویدن طولانی‌تر	سرگرمی و کمک به بهداشت دهان

تشویقی‌های گوشتی مخصوص سگ

این تشویقی‌ها از پرطرفدارترین و کم‌خطرترین جایزه‌ها برای سگ‌ها هستند و مقدار زیادی گوشت دارند. بعضی از آن‌ها فقط از دو ماده، یعنی گوشت و گلیسیرین گیاهی، ساخته می‌شوند و غلات، مواد پرکننده و نگهدارنده ندارند. همین ترکیب ساده آن‌ها را برای سگ‌هایی که حساسیت غذایی دارند گزینه‌ی خوبی می‌کند. گوشت این تشویقی‌ها معمولاً مرغ، اردک یا بوقلمون است و می‌توانید بر اساس گوشتی که سگتان بیشتر دوست دارد انتخاب کنید.

• حاوی گوشت انواع پرندگان و گلیسیرین گیاهی
• بدون غلات، مواد پرکننده و مواد نگهدارنده
• مناسب برای سگ‌های دارای حساسیت غذایی
• موجود در انواع مختلف در شعب پت‌شاپ پت‌خرید

تشویقی‌های گیاهی

تشویقی‌های گیاهی مخصوص سگ هم طرفداران زیادی دارند. مواد افزوده‌ی آن‌ها معمولاً خوراکی‌هایی مثل سیب‌زمینی شیرین، دانه‌ی چیا، کلم بروکلی و جعفری است. بعضی از این محصولات به شکل جویدنی و در طعم‌های مختلف تولید می‌شوند تا سگ مدتی مشغول جویدن بماند و به خوشبو ماندن دهانش هم کمک کنند.

این تشویقی‌ها پروتئین گیاهی سبک و قابل هضم دارند و معمولاً ذرت، گندم یا سویا در آن‌ها نیست. با این حال، یک نکته‌ی مهم: تشویقی گیاهی یعنی محصولی که مخصوص سگ ساخته شده، نه غذای گیاهی خود شما. غذاهای خانگی، حتی غذاهای گیاهی، ممکن است پیاز، سیر، نمک یا ادویه داشته باشند که برای سگ مضر است. اگر دوست دارید تشویقی را خودتان در خانه درست کنید، از دستورهای مخصوص سگ استفاده کنید؛ در مقاله‌ی طرز تهیه تشویقی سگ چند روش ساده آمده است.

• شامل انواع خوراکی‌های گیاهی مخصوص سگ
• حاوی مواد اولیه‌ی ساده
• کمک به کنترل بوی دهان در نوع جویدنی
• حاوی پروتئین گیاهی قابل هضم

تشویقی‌های بیسکویتی برای سگ

بیسکویت‌ها یکی از محبوب‌ترین جایزه‌ها برای تشویق سگ در آموزش و مدیریت رفتار هستند. خشک‌اند، دست را کثیف نمی‌کنند و ماندگاری خوبی دارند؛ برای همین برای جایزه‌ی روزمره بسیار کاربردی‌اند.

• ترکیبات: بیشتر بیسکویت‌های تشویقی ترکیبی از گوشت، ماهی، سبزیجات یا میوه دارند. برچسب را بخوانید و محصول بدون رنگ مصنوعی و شیرین‌کننده را انتخاب کنید.
• طعم و بوی جذاب: بوی بیسکویت‌ها برای بیشتر سگ‌ها جذاب است و انگیزه‌ی خوبی در آموزش ایجاد می‌کند.
• قابلیت هضم: بیسکویت‌های مخصوص سگ معمولاً طوری تهیه می‌شوند که برای سگ سالم مشکل گوارشی ایجاد نکنند، به شرط آن‌که زیاده‌روی نشود.
• اندازه‌ی مناسب: معمولاً کوچک تولید می‌شوند تا سریع خورده شوند و ریتم آموزش را به هم نزنند.

تشویقی طبیعی نرم و بدون غلات

این نوع تشویقی برای سگ‌هایی که غلات را خوب هضم نمی‌کنند گزینه‌ی مناسبی است. ماده‌ی اصلی آن معمولاً مرغ یا گوشت گاو یا اردک است و گاهی سبزیجاتی مثل نخودفرنگی، سیب‌زمینی و هویج هم دارد. اگر سگتان به ماده‌ی غذایی خاصی حساسیت دارد، قبل از خرید برچسب را دقیق بخوانید و در صورت تردید با دامپزشک مشورت کنید.

چون نرم است، هم برای توله‌ها و هم برای سگ‌های بزرگسال و مسن مناسب است. می‌توانید چند تکه از آن را در جیب نگه دارید تا هنگام آموزش بیرون از خانه سریع در دسترس باشد. اگر سگتان به غذای خشکش بی‌میل است، اضافه کردن چند تکه‌ی کوچک از این تشویقی به ظرف غذا بوی غذا را بیشتر می‌کند و ممکن است او را به خوردن ترغیب کند؛ فقط کالری آن را هم در حساب روزانه بیاورید.

• فاقد غلات
• منبع اصلی پروتئین: مرغ یا گوشت
• حاوی سبزیجات
• نرم و آسان برای جویدن
• مناسب برای توله‌ها و سگ‌های بزرگسال

تشویقی‌های دندانی و جویدنی

این تشویقی‌ها سفت‌ترند و زمان بیشتری جویده می‌شوند. سایش هنگام جویدن می‌تواند به کاهش پلاک و بوی بد دهان کمک کند. هنگام دادن جویدنی‌ها، به‌خصوص بار اول، کنار سگ بمانید و اگر تکه‌ی بزرگی جدا شد که ممکن است درسته بلعیده شود، آن را بردارید.

میوه و سبزیجات به‌عنوان تشویقی خانگی

اگر دنبال تشویقی کم‌کالری هستید، بعضی میوه‌ها و سبزیجات گزینه‌ی خوبی‌اند. آن‌ها را بدون نمک، شکر و ادویه و به اندازه‌ی کوچک بدهید:

• هویج: کم‌کالری و ترد؛ برای سگ‌های کوچک آن را ریز یا رنده کنید.
• لوبیا سبز: ساده و بدون روغن و نمک.
• سیب: بدون هسته و بدون بخش مرکزی دانه‌دار، تکه‌تکه.
• موز: به مقدار کم، چون قند نسبتاً زیادی دارد.

برای آشنایی با میوه‌های دیگر و مقدار مجاز آن‌ها، راهنمای میوه‌های مناسب برای سگ را ببینید.

در مقابل، این خوراکی‌ها را هرگز به‌عنوان جایزه به سگ ندهید:

خوراکی	چرا خطرناک است
شکلات	برای سگ سمی است.
انگور و کشمش	ممکن است به کلیه‌ها آسیب جدی بزند.
هر خوراکی حاوی زایلیتول	برای سگ سمی است، حتی به مقدار کم.
پیاز و سیر	ممکن است به گلبول‌های قرمز خون آسیب بزنند.
استخوان پخته	ممکن است ترک بخورد و تکه‌های تیز آن به دهان و دستگاه گوارش آسیب بزند.

بسیاری از سگ‌ها هم لاکتوز را خوب هضم نمی‌کنند؛ پیش از استفاده از پنیر یا شیر به‌عنوان جایزه، مطلب مزایا و مضرات شیر و لبنیات برای سگ را بخوانید.

اشتباهات رایج در دادن تشویقی به سگ

• دیر دادن جایزه: تشویقی باید بلافاصله بعد از رفتار درست داده شود، وگرنه سگ نمی‌فهمد برای چه جایزه گرفته است.
• حساب نکردن کالری: چند تکه‌ی کوچک در طول روز جمع می‌شود و به اضافه وزن می‌رسد.
• جایزه دادن به رفتار نادرست: مثل خوراکی دادن برای ساکت کردن سگی که پارس یا التماس می‌کند.
• استفاده از غذای سفره: غذای انسان معمولاً پرچرب و پرنمک است و ممکن است مواد مضر داشته باشد.
• تغییر ناگهانی و زیاد: اگر تشویقی جدیدی می‌دهید، اول مقدار کمی امتحان کنید و واکنش گوارش سگ را ببینید.

چه زمانی باید با دامپزشک تماس بگیرید؟

تشویقی‌ها در حد معقول معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کنند، اما در این موارد بهتر است با دامپزشک مشورت کنید:

• سگ بعد از خوردن یک تشویقی جدید چند بار استفراغ یا اسهال داشته یا بی‌حال شده است.
• خارش، قرمزی پوست یا تورم صورت بعد از یک خوراکی جدید دیده می‌شود.
• سگ شکلات، انگور، کشمش، خوراکی حاوی زایلیتول یا پیاز خورده است؛ در این حالت منتظر علائم نمانید و فوراً تماس بگیرید.
• تکه‌ای در گلوی سگ گیر کرده، سرفه یا عق زدن ادامه‌دار دارد یا نفس کشیدنش سخت شده است.
• سگ با وجود کنترل غذا وزن اضافه می‌کند یا بیماری‌ای مثل دیابت یا مشکل کلیه دارد.

پرسش‌های پرتکرار

جایزه سگ چیست؟

جایزه یا تشویقی سگ هر چیزی است که بلافاصله بعد از یک رفتار درست به سگ داده می‌شود تا آن رفتار را تکرار کند. رایج‌ترین جایزه، خوراکی‌های کوچک مخصوص سگ است، اما اسباب‌بازی، بازی و تعریف هم نقش جایزه را دارند.

سالم‌ترین و بهترین تشویقی سگ چیست؟

بهترین تشویقی، محصولی مخصوص سگ با ترکیبات ساده و طبیعی و بدون افزودنی زیاد است که کالری آن روی بسته نوشته شده باشد. برای سگ دارای اضافه وزن تشویقی کم‌چرب و برای سگی که غلات را خوب هضم نمی‌کند تشویقی بدون غلات مناسب‌تر است. شکلات، انگور، کشمش و هر ماده‌ی حاوی زایلیتول برای سگ خطرناک‌اند.

روزانه چند تشویقی می‌توان به سگ داد؟

تعداد ثابتی وجود ندارد و به اندازه‌ی سگ و کالری هر تشویقی بستگی دارد. قاعده‌ی کلی این است که تشویقی‌ها حداکثر حدود ۱۰ درصد کالری روزانه‌ی سگ باشند. کالری روی بسته را ببینید و تکه‌های بزرگ را کوچک کنید تا تعداد دفعات بیشتری جایزه بدهید.

آیا باید برای سگ تشویقی دندانی بخرم؟

مسواک زدن منظم بهترین راه حفظ سلامت دندان و لثه‌ی سگ است، اما تشویقی‌های دندانی می‌توانند به کاهش بوی دهان و پلاک کمک کنند. نحوه‌ی جویدن سگ در اثر این محصولات مهم است. اگر سگتان آن‌ها را کامل نمی‌جود، به‌خصوص در سگ‌های کوچک که مشکلات دهان و دندان در آن‌ها رایج‌تر است، معاینه و تمیز کردن دندان توسط دامپزشک را جدی بگیرید.

آیا به توله سگ هم می‌شود تشویقی داد؟

بله، تشویقی برای آموزش توله‌ها بسیار مفید است. تشویقی‌های نرم و کوچک یا تکه‌هایی از غذای خشک خود توله را انتخاب کنید و به توصیه‌ی سنی روی بسته توجه کنید. چون معده‌ی توله‌ها حساس‌تر است، مقدار را کم نگه دارید.