7 تا از عوامل اصلی ریزش مو در گربه

ریزش مو در گربه همیشه نشانه‌ی بیماری نیست؛ هر گربه‌ای به‌طور طبیعی مو می‌ریزد و در تغییر فصل این ریزش بیشتر می‌شود. اما اگر موی گربه به‌صورت تکه‌تکه بریزد، پوستش قرمز، پوسته‌پوسته یا زخمی شود یا گربه مدام خودش را بخاراند و بلیسد، معمولاً علتی پشت آن است که باید پیدا شود. در این مطلب ابتدا فرق ریزش طبیعی و غیرطبیعی را می‌گوییم، بعد 7 عامل اصلی ریزش مو در گربه را توضیح می‌دهیم و در پایان می‌گوییم در خانه چه کنید و چه زمانی باید سراغ دامپزشک بروید.

ریزش موی طبیعی گربه یا ریزش موی غیرطبیعی؟

موی گربه چرخه‌ی رشد دارد و موهای کهنه مدام جای خود را به موهای تازه می‌دهند. با تغییر دمای محیط و فصل‌های سال، به‌خصوص در بهار و پاییز، این ریزش بیشتر دیده می‌شود و کاملاً طبیعی است. گربه‌هایی که بیشتر در خانه زندگی می‌کنند، ممکن است در تمام سال کمی مو بریزند.

گاهی هم موی بدن گربه فقط در یک ناحیه می‌ریزد. این حالت ممکن است به‌خاطر دعوا با گربه‌های دیگر، استرس یا بیماری پوستی باشد. اگر آن ناحیه متورم و ملتهب باشد، احتمال مشکلات پوستی مثل درماتیت بیشتر است. ریزش مو گاهی هم از بیماری‌های عمومی یا اختلالات هورمونی می‌آید که به توجه بیشتری نیاز دارد.

پیشنهاد مطالعه: مشکلات رایج موی گربه؛ چرا موهای گربه می‌ریزد؟

7 عامل اصلی ریزش مو در گربه

1. تغذیه‌ی نامناسب

مو تقریباً از پروتئین ساخته شده و برای سالم ماندن به پروتئین کافی، اسیدهای چرب ضروری و ویتامین‌ها و مواد معدنی نیاز دارد. وقتی غذای گربه کامل و متعادل نباشد، مثلاً گربه فقط با یک نوع گوشت یا غذای خانگی ناقص تغذیه شود، موهایش کدر، خشک و شکننده می‌شود و بیشتر می‌ریزد. نیاز غذایی هر گربه به سن، وزن و شرایط بدنی‌اش بستگی دارد و دامپزشک می‌تواند برنامه‌ی غذایی مناسب را پیشنهاد کند. غذاهای آماده‌ی کامل و باکیفیت معمولاً همه‌ی این مواد را دارند؛ غذا و لوازم گربه را با توجه به سن گربه انتخاب کنید.

بعضی گربه‌ها هم به یک ماده‌ی غذایی، اغلب یک نوع پروتئین مثل مرغ، ماهی یا گوشت گاو، حساسیت دارند. حساسیت غذایی معمولاً خارش، به‌خصوص در سر و گردن، ایجاد می‌کند و گربه با خاراندن و لیسیدن زیاد موهایش را از بین می‌برد. تشخیص آن با رژیم حذفی و زیر نظر دامپزشک انجام می‌شود.

2. تغییرات هورمونی

تغییر مقدار هورمون‌های جنسی در بدن یکی از دلایل ریزش مو است. این مشکل به‌خصوص در گربه‌های ماده در دوره‌ی فحلی، بارداری و شیردهی دیده می‌شود. ریزش مو در دوره‌ی شیردهی معمولاً موقت است و بعد از آن موها دوباره رشد می‌کنند. برای نکته‌های این دوره، مطلب مراقبت از گربه مادر در دوره‌ی شیردهی را بخوانید.

اختلال در هورمون‌های غده‌ی تیروئید، غده‌ی فوق کلیوی (آدرنال) و همچنین دیابت هم ممکن است کیفیت مو را پایین بیاورد و ریزش آن را بیشتر کند. درباره‌ی تیروئید در عامل هفتم بیشتر توضیح داده‌ایم.

3. استرس و عوامل محیطی

ترس و استرس ریزش مو را بیشتر می‌کنند. نمونه‌ی آشنای آن، گربه‌ای است که در کلینیک دامپزشکی ناگهان مقدار زیادی مو می‌ریزد. این نوع ریزش ممکن است موقت باشد و با برگشتن به خانه تمام شود، یا اگر عامل استرس ادامه داشته باشد، طولانی شود.

استرس طولانی گاهی باعث می‌شود گربه بیش از حد خودش را بلیسد تا آرام شود. این لیسیدن افراطی معمولاً موهای شکم، پهلوها و داخل پاها را کم‌پشت یا کاملاً خالی می‌کند. جابه‌جایی خانه، آمدن حیوان یا عضو تازه به خانواده، تنهایی طولانی و دعوا با گربه‌های دیگر از عوامل رایج استرس‌اند. البته لیسیدن زیاد ممکن است از خارش یا درد هم باشد، پس قبل از اینکه آن را به استرس نسبت دهید، دامپزشک باید علت‌های جسمی را رد کند.

بیشتر بدانید: علائم و نشانه‌های ترس در گربه و راه‌های کمک به آن

4. ضعف سیستم ایمنی و بیماری‌های عمومی

وقتی سیستم ایمنی ضعیف است، بدن انرژی کمتری برای رشد مو می‌گذارد و پوست هم در برابر عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر می‌شود. در بیماری‌های ویروسی و باکتریایی معمولاً ریزش مو شدیدتر است. بیماری‌های مزمن، از جمله بیماری‌های کلیه و کبد، هم ممکن است موی گربه را کدر و ژولیده کنند. در گربه‌های مسن، موی نامرتب گاهی به این دلیل است که گربه به‌خاطر درد مفاصل کمتر خودش را تمیز می‌کند.

5. آلرژی و انگل‌ها

مواد آلرژی‌زا مثل مواد شیمیایی و شوینده‌ها، شامپوهای نامناسب، دود سیگار، گرده‌ی گیاهان و گردوغبار ممکن است ریزش موی گربه را بیشتر کنند. گربه‌ی حساس خودش را زیاد می‌خاراند و می‌لیسد و موها به‌تدریج کم می‌شوند.

کک یکی از رایج‌ترین علت‌های خارش و ریزش مو در گربه است. بعضی گربه‌ها به بزاق کک حساسیت دارند و حتی چند نیش ساده خارش شدیدی ایجاد می‌کند؛ ریزش مو و دانه‌های ریز در پشت و نزدیک دم از نشانه‌های رایج آن است. حتی گربه‌های آپارتمانی هم ممکن است کک بگیرند. ضدانگل منظم با محصولی که دامپزشک برای گربه تأیید کرده، بخش مهمی از پیشگیری است. هرگز از محصولات ضدانگل مخصوص سگ برای گربه استفاده نکنید، چون بعضی از آن‌ها برای گربه سمی‌اند.

6. عفونت‌های قارچی و باکتریایی

گاهی عفونت‌های قارچی یا باکتریایی پوست باعث ریزش شدید مو می‌شوند. شناخته‌شده‌ترین عفونت قارچی، کچلی (درماتوفیتوز) است که معمولاً به شکل نواحی گرد و بی‌مو با پوسته‌ریزی دیده می‌شود، اغلب روی سر، گوش‌ها و پاها. کچلی ممکن است به انسان و حیوانات دیگر خانه هم سرایت کند؛ پس اگر به آن مشکوک‌اید، بعد از دست زدن به گربه دست‌هایتان را بشویید و زودتر او را به دامپزشک نشان دهید. عفونت‌های باکتریایی هم اغلب بعد از خاراندن و زخم شدن پوست ایجاد می‌شوند.

7. پرکاری تیروئید و سندروم کوشینگ

یکی دیگر از بیماری‌هایی که در ریزش موی گربه نقش دارد، پرکاری تیروئید است، یعنی ترشح بیش از حد هورمون تیروئید. این بیماری بیشتر در گربه‌های مسن دیده می‌شود. کاهش وزن با وجود اشتهای زیاد، تشنگی و ادرار بیشتر، بی‌قراری و موی ژولیده یا لیسیدن بیش از حد از نشانه‌های آن است.

سندروم کوشینگ، که در آن مقدار هورمون کورتیزول در بدن زیاد می‌شود، در گربه‌ها نادر است. اما وقتی رخ می‌دهد ممکن است با ریزش مو، نازک و شکننده شدن پوست و اغلب همراه با دیابت دیده شود. تشخیص هر دو بیماری با آزمایش خون و معاینه‌ی دامپزشک است.

دامپزشک علت ریزش مو را چطور پیدا می‌کند؟

چون علت‌های ریزش مو زیادند و نشانه‌هایشان شبیه هم است، دامپزشک معمولاً قدم‌به‌قدم پیش می‌رود:

1. سؤال درباره‌ی غذا، محیط زندگی، ضدانگل، تغییرات اخیر و زمان شروع ریزش
2. معاینه‌ی پوست و مو و جست‌وجوی کک یا فضله‌ی آن
3. تراشیدن سطحی پوست یا بررسی مو زیر میکروسکوپ برای انگل‌ها و قارچ
4. کشت قارچ یا بررسی با لامپ مخصوص در صورت شک به کچلی
5. آزمایش خون برای تیروئید، دیابت و بیماری‌های عمومی
6. رژیم غذایی حذفی چندهفته‌ای در صورت شک به حساسیت غذایی

مراقبت از موی گربه در خانه

• برس زدن منظم: موهای مرده را جمع می‌کند، از گره خوردن موی بلند جلوگیری می‌کند و کمتر مو قورت داده می‌شود. گربه‌های مو بلند به برس زدن روزانه نیاز دارند.
• غذای کامل و آب کافی: غذای مناسب سن گربه بدهید و آب تازه همیشه در دسترس باشد.
• ضدانگل منظم: طبق برنامه‌ای که دامپزشک می‌گوید.
• حمام فقط در صورت لزوم: گربه‌ها معمولاً خودشان را تمیز می‌کنند و حمام زیاد پوست را خشک می‌کند. اگر لازم شد، فقط از شامپوی مخصوص گربه استفاده کنید. نکته‌های بیشتر را در مطلب حمام کردن حیوان خانگی ببینید.
• محیط آرام: جای امن برای پنهان شدن، اسباب‌بازی و برنامه‌ی روزانه‌ی ثابت، استرس گربه را کم می‌کند.
• دوری از مواد محرک: در خانه سیگار نکشید و شوینده‌ها و اسپری‌ها را دور از گربه نگه دارید.

برای جمع کردن موهایی که در خانه می‌ریزد، مطلب ریزش موی حیوانات خانگی و روش‌های جمع کردن آن را بخوانید.

چه زمانی گربه را نزد دامپزشک ببریم؟

• موی گربه به‌صورت تکه‌ای یا دایره‌ای ریخته است
• پوست قرمز، زخمی، پوسته‌پوسته یا دانه‌دار است
• گربه مدام خودش را می‌خاراند یا می‌لیسد
• در خانه کسی دچار ضایعه‌ی پوستی گرد و خارش‌دار شده است
• ریزش مو با کاهش وزن، بی‌اشتهایی یا پراشتهایی، تشنگی زیاد یا بی‌حالی همراه است
• ریزش مو بعد از چند هفته مراقبت خانگی بهتر نشده است

پرسش‌های پرتکرار

آیا ریزش موی گربه طبیعی است؟

بله، تا حدی کاملاً طبیعی است و در تغییر فصل بیشتر می‌شود. اگر مو یکنواخت بریزد و پوست سالم باشد، معمولاً جای نگرانی نیست. ریزش تکه‌ای، خارش یا تغییر پوست نشانه‌ی مشکل است.

چرا موی گربه به‌صورت تکه‌ای می‌ریزد؟

ریزش تکه‌ای معمولاً از کک و آلرژی، عفونت قارچی مثل کچلی، لیسیدن زیاد به‌خاطر استرس یا زخم ناشی از دعوا است. برای تشخیص علت، گربه باید معاینه شود.

آیا غذا روی ریزش موی گربه اثر دارد؟

بله. کمبود پروتئین و اسیدهای چرب ضروری موی گربه را کدر و شکننده می‌کند. حساسیت غذایی هم با ایجاد خارش ممکن است به ریزش مو برسد. غذای کامل و متعادل اولین قدم برای داشتن موی سالم است.

آیا ریزش موی گربه به انسان سرایت می‌کند؟

خود ریزش مو مسری نیست، اما بعضی علت‌های آن مثل کچلی قارچی و کک ممکن است به انسان یا حیوانات دیگر منتقل شوند. اگر ضایعه‌ی گرد و پوسته‌دار دیدید، بهداشت دست را رعایت کنید و گربه را به دامپزشک نشان دهید.

ریزش موی گربه بعد از زایمان طبیعی است؟

بله، در دوره‌ی بارداری و شیردهی تغییرات هورمونی ریزش مو را بیشتر می‌کند و معمولاً بعد از پایان شیردهی موها دوباره رشد می‌کنند. اگر پوست زخمی شد یا ریزش طولانی شد، با دامپزشک مشورت کنید.