واگذاری سگ یا گربه؛ این موارد را جدی بگیرید!

هیچ‌کس روزی که یک سگ یا گربه را به خانه می‌آورد، به این فکر نمی‌کند که شاید روزی مجبور شود او را به فرد دیگری بسپارد. معمولاً همه‌چیز با یک تصمیم از روی علاقه شروع می‌شود؛ یک توله‌سگ دوست‌داشتنی، یک بچه ‌گربه کوچک یا حیوانی که به هر دلیلی وارد زندگی ما شده و کم‌کم به یکی از اعضای خانواده تبدیل شده است.

اما زندگی همیشه طبق برنامه پیش نمی‌رود، گاهی مسائلی که از ابتدا پیش‌بینی نشده‌اند، ممکن است باعث شوند ادامه نگهداری از حیوان خانگی دشوار یا غیر ممکن شود و سرپرست به واگذاری حیوان خانگی خود فکر کند. البته واگذاری نباید اولین راه‌حل برای هر مشکل کوچک باشد؛ اما وقتی دیگر امکان تأمین نیازهای حیوان وجود ندارد، پیدا کردن یک سرپرست مناسب می‌تواند تصمیمی درست و انسانی باشد. مهم این است که حیوان را مانند یک وسیله یا کالا نبینیم که فقط کافی است به نفر بعدی تحویل داده شود.

اینجا یک نکته مهم وجود دارد! واقعیت تلخی که آمار آن را تأیید می‌کند این است که بسیاری از حیوانات واگذارشده، هفته‌ها یا ماه‌ها بعد دوباره واگذار می‌شوند. دلیل اصلی این اتفاق، نه بی‌مسئولیتی سرپرست جدید، بلکه کمبود اطلاعات منتقل‌شده از صاحب قبلی است.

در این مقاله قرار است دقیقاً درباره همین موضوع صحبت کنیم؛ یعنی وظایف صاحب حیوان در فرآیند واگذاری سگ و واگذاری گربه و نکاتی که شاید خیلی از افراد هنگام واگذاری به آن‌ها توجه نکنند.

مطمئن شوید واقعاً واگذاری تنها راه باقی‌مانده است

قبل از اینکه برای واگذاری حیوانات خانگی آگهی ثبت کنید، یک بار دیگر شرایط خودتان را بررسی کنید. گاهی مشکلی که باعث شده به واگذاری فکر کنید، موقتی است و شاید بتوان با کمک گرفتن از دیگران آن را حل کرد. مثلاً اگر به دلیل سفر، جابه‌جایی موقت یا ساعات کاری طولانی نمی‌توانید مدتی از حیوان مراقبت کنید، شاید استفاده از خدمات نگهداری از پت، کمک گرفتن از اعضای خانواده یا سپردن موقت حیوان به یک فرد مطمئن، راه‌حل بهتری باشد.

اما اگر شرایطی مثل مهاجرت دائمی، تغییر جدی در محل زندگی یا شرایطی پیش آمده که واقعاً امکان نگهداری مناسب از حیوان را از بین برده است، ادامه دادن این وضعیت فقط به دلیل احساس گناه، لزوماً تصمیم درستی نیست.گاهی یک واگذاری مسئولانه، بهتر از نگه داشتن حیوان در شرایطی است که نیازهای اولیه او به‌درستی تأمین نمی‌شود. بنابراین قبل از تصمیم نهایی از خودتان بپرسید:

• آیا مشکل من دائمی است یا موقت؟
• آیا می‌توانم با کمک گرفتن از دیگران شرایط را مدیریت کنم؟

اگر بعد از بررسی همه این موارد به این نتیجه رسیدید که واگذاری سگ یا گربه شما بهترین گزینه است، حالا وقت آن است که این کار را مسئولانه انجام دهید. در ادامه به بایدها و نبایدهای واگذاری حیوانات خانگی پرداخته‌ایم.

۱. در واگذاری حیوانات، تصمیم احساسی و عجولانه نگیرید

یکی از رایج‌ترین اشتباهات این است که صاحب حیوان در یک روز سخت تصمیم می‌گیرد و خیلی سریع آگهی واگذاری منتشر می‌کند. ممکن است یک روز از خراب شدن وسایل خانه، پارس کردن سگ، چنگ زدن گربه به مبل یا هزینه‌های دامپزشکی خسته شده باشید و احساس کنید دیگر نمی‌توانید ادامه دهید. اما بهتر است بین یک مشکل موقتی و یک تصمیم دائمی تفاوت قائل شوید.

واگذاری، تغییری بزرگ در زندگی حیوان است. سگ یا گربه‌ای که مدت زیادی در کنار شما زندگی کرده، محیط خانه، صداها، بوها، برنامه غذایی و حتی زمان خواب اعضای خانواده را می‌شناسد. ناگهان قرار است همه این چیزها تغییر کند.

بنابراین اگر دلیل واگذاری شما مسئله‌ای قابل حل است، ابتدا برای حل آن تلاش کنید. اما اگر تصمیم قطعی است، آن را به تعویق نیندازید و از همان ابتدا برای پیدا کردن یک سرپرست مناسب اقدام کنید. طولانی کردن شرایطی که دیگر امکان نگهداری مناسب وجود ندارد، ممکن است به ضرر حیوان تمام شود.

۲. تمام اطلاعات سلامت حیوان را آماده کنید

یکی از مهم‌ترین وظایف شما در واگذاری سگ یا واگذاری گربه این است که درباره وضعیت سلامت حیوان کاملاً شفاف باشید. اگر حیوان بیماری خاصی دارد، دارویی مصرف می‌کند، حساسیت غذایی دارد یا سابقه درمانی مهمی داشته است، این اطلاعات باید در اختیار سرپرست جدید قرار بگیرد. اطلاعاتی که بهتر است قبل از واگذاری آماده کنید:

• تاریخ تولد یا سن تقریبی
• جنسیت
• نژاد، در صورت مشخص بودن
• وضعیت عقیم‌سازی
• سوابق واکسیناسیون
• بیماری‌های شناخته‌شده
• حساسیت‌های غذایی یا دارویی
• داروهای مصرفی
• سابقه جراحی یا درمان مهم
• آخرین مراجعه به دامپزشک
• رژیم غذایی فعلی

اگر کارت واکسن، پرونده پزشکی یا نسخه‌های قبلی را دارید، بهتر است همه آن‌ها را همراه حیوان تحویل دهید.

یک نکته مهم که خیلی‌ها نمی‌دانند!

پنهان کردن بیماری یا مشکل جسمی حیوان ممکن است در کوتاه‌مدت باعث شود سریع‌تر واگذار شود، اما در بلندمدت احتمال شکست واگذاری را بالا می‌برد. تصور کنید فردی حیوانی را به سرپرستی می‌گیرد و بعد متوجه می‌شود که او بیماری مزمنی دارد که درباره آن اطلاعی نداشته است. ممکن است هزینه‌های درمان برایش غیرمنتظره باشد و در نهایت حیوان دوباره واگذار شود. پس صداقت در آگهی واگذاری، فقط یک رفتار اخلاقی نیست؛ یکی از عوامل مهم موفقیت واگذاری است.

۳. شخصیت واقعی حیوان را پنهان نکنید

شاید حتی مهم‌تر از وضعیت جسمی، شناخت رفتار و شخصیت حیوان باشد. هر سگ و گربه‌ای شخصیت منحصربه‌فرد خودش را دارد. بعضی‌ها عاشق بغل شدن هستند و بعضی دیگر ترجیح می‌دهند فاصله خودشان را حفظ کنند. بعضی سگ‌ها بسیار اجتماعی‌اند و بعضی‌ها در برخورد با غریبه‌ها محتاط هستند. پس در زمان ثبت آگهی واگذاری حیوانات، درباره رفتار واقعی پت خود صادق باشید.

برای مثال اگر سگ شما:

• اضطراب جدایی دارد
• زیاد پارس می‌کند
• با سگ‌های دیگر سازگار نیست
• از کودکان می‌ترسد
• غریبه‌ها را دیر می‌پذیرد
• سابقه پرخاشگری دارد
• به آموزش بیشتری نیاز دارد

این موارد را پنهان نکنید.

در مورد گربه هم اطلاعاتی مانند این موارد مهم هستند:

• آیا با انسان‌ها اجتماعی است؟

یادتان باشد هدف از آگهی واگذاری این نیست که حیوان را «بی‌نقص» نشان دهد؛ هدف این است که فرد مناسب را برای همان حیوان پیدا کند. گاهی گفتن یک ویژگی منفی، باعث می‌شود متقاضی نامناسب کنار برود و در عوض فردی که دقیقاً با آن شرایط سازگار است، برای سرپرستی اقدام کند.

۴. قبل از واگذاری، حیوان را برای تغییر آماده کنید

یکی از نکات کمتر گفته‌شده در مورد واگذاری مسئولانه حیوانات این است که بهتر است حیوان را از نظر جسمی و روحی برای تغییر آماده کنید. اگر سگ یا گربه شما مدت زیادی است که در خانه زندگی می‌کند، تغییر محیط به‌تنهایی می‌تواند برایش استرس‌زا باشد. بنابراین بهتر است تا حد امکان شرایط فعلی او را پایدار نگه دارید.

غذای او را ناگهان تغییر ندهید، برنامه خوابش را به‌هم نزنید و اگر قرار است به خانه جدید منتقل شود، وسایل آشنای او را همراهش بفرستید.

اگر حیوان نیاز به اصلاح ناخن، برس کشیدن یا رسیدگی‌های معمول دارد، بهتر است قبل از واگذاری انجام شود؛ البته به شرطی که این کار برای او استرس غیرضروری ایجاد نکند.

۵. یک آگهی واگذاری کامل و صادقانه بنویسید

یک آگهی خوب، فقط شامل جمله «سگ یا گربه برای واگذاری» نیست، هرچه اطلاعات آگهی کامل‌تر باشد، احتمال اینکه افراد نامناسب تماس بگیرند کمتر و شانس پیدا کردن سرپرست مناسب بیشتر می‌شود.

در آگهی واگذاری سگ یا واگذاری گربه بهتر است اطلاعات زیر را بنویسید:

• نام حیوان
• سن
• جنسیت
• نژاد
• وزن تقریبی
• محل نگهداری
• وضعیت عقیم‌سازی
• وضعیت واکسیناسیون
• بیماری یا مشکل پزشکی
• رژیم غذایی
• غذای مورد استفاده
• ویژگی‌های رفتاری
• میزان اجتماعی بودن
• رفتار با کودکان
• رفتار با حیوانات دیگر

همچنین اگر حیوان به شرایط خاصی نیاز دارد، حتماً آن را ذکر کنید.

مثلاً اگر گربه‌ای فقط در محیط آپارتمان زندگی کرده و هرگز بیرون نرفته، این موضوع برای سرپرست جدید اهمیت دارد. یا اگر سگ شما به پیاده‌روی روزانه نیاز دارد، بهتر است این مسئله از ابتدا مشخص باشد.

۶. به اولین متقاضی اعتماد نکنید

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات در واگذاری سگ و گربه این است که صاحب حیوان فقط به دلیل اینکه یک نفر زودتر پیام داده، حیوان را به او واگذار کند. هدف شما نباید «هرچه سریع‌تر واگذار کردن» باشد؛ هدف باید «پیدا کردن فرد مناسب» باشد. قبل از واگذاری می‌توانید با متقاضی صحبت کنید و سوال‌های ساده اما مهمی بپرسید:

• آیا قبلاً حیوان خانگی داشته‌اید؟
• تجربه نگهداری از سگ یا گربه دارید؟
• حیوان قرار است بیشتر اوقات کجا زندگی کند؟
• چند ساعت در روز تنها می‌ماند؟
• آیا اعضای خانواده با نگهداری حیوان موافق هستند؟
• اگر خانه اجاره‌ای است، اجازه نگهداری حیوان را دارید؟
• در صورت بیماری یا نیاز به درمان، امکان پرداخت هزینه دامپزشکی را دارید؟

۷. در انتخاب سرپرست، فقط به ظاهر و حرف‌ها اکتفا نکنید

گاهی یک فرد ممکن است در اولین گفتگو بسیار علاقه‌مند و مهربان به نظر برسد، اما این به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری کافی نیست. به جای اینکه فقط بپرسید «چقدر حیوانات را دوست دارید؟»، سوال‌های مهم‌تری بپرسید. مثلاً اگر فردی می‌گوید «من عاشق سگ‌ها هستم»، از او بپرسید روزانه چند ساعت می‌تواند برای سگ وقت بگذارد. اگر کسی قصد سرپرستی گربه دارد، بپرسید آیا با نیازهای طبیعی گربه مثل استفاده از خاک، اسکرچ کردن، پنهان شدن و فعالیت شبانه آشناست؟

در واقع، علاقه به حیوانات با آمادگی برای نگهداری از حیوان یکی نیست!

۸. درباره واگذاری رایگان، هوشمندانه تصمیم بگیرید

یکی از سوالات رایج این است که آیا بهتر است حیوان را رایگان واگذار کنیم یا مبلغی برای آن تعیین کنیم؟ در حقیقت پاسخ یکسانی برای همه شرایط وجود ندارد. در بسیاری از موارد، واگذاری رایگان می‌تواند مسیر پیدا کردن سرپرست را ساده‌تر کند، اما «رایگان بودن» به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که فرد متقاضی مسئولیت‌پذیر باشد.

از طرف دیگر، دریافت مبلغ هم لزوماً به معنی پیدا کردن یک سرپرست بهتر نیست. به همین دلیل، به جای تمرکز صرف روی مبلغ، بهتر است روی فرآیند انتخاب سرپرست تمرکز کنید.

۹. وسایل آشنا را همراه حیوان بفرستید

این یکی از ساده‌ترین کارهایی است که می‌تواند انتقال حیوان به خانه جدید را راحت‌تر کند. اگر امکانش را دارید، وسایل آشنای حیوان را همراه او بفرستید؛ مثلاً:

• پتوی مورد علاقه
• اسباب‌بازی محبوب
• ظرف غذا
• ظرف آب
• غذای فعلی
• باکس حمل
• قلاده
• اسکرچر
• مقدار کمی از خاک مورد استفاده گربه

بوی آشنا می‌تواند به حیوان کمک کند تا در محیط جدید احساس امنیت بیشتری داشته باشد. همچنین اگر غذای حیوان قرار است تغییر کند، بهتر است سرپرست جدید این کار را به‌تدریج انجام دهد و رژیم غذایی قبلی را یک‌باره تغییر ندهد.

۱۰. درباره روزهای اول بعد از واگذاری، اطلاعات کافی بدهید

شما سال‌ها یا ماه‌ها با این حیوان زندگی کرده‌اید و احتمالاً چیزهایی درباره او می‌دانید که در هیچ پرونده‌ای ثبت نشده است. مثلاً می‌دانید:

• چه زمانی گرسنه می‌شود.
• از چه چیزی می‌ترسد.
• کجا دوست دارد بخوابد.
• با چه اسباب‌بازی‌ای بیشتر بازی می‌کند.
• چه غذایی را دوست ندارد.
• هنگام استرس چه رفتاری نشان می‌دهد.
• چه کلماتی را می‌شناسد.
• چه زمانی نیاز به بیرون رفتن دارد.

این اطلاعات را به سرپرست جدید منتقل کنید. می‌توانید یک برگه کوتاه به موضوع چیزهایی که باید درباره پت من بدانید، آماده کنید. همین اطلاعات کوچک می‌توانند به سرپرست جدید کمک کنند تا سریع‌تر با حیوان ارتباط برقرار کند.

۱۱. بعد از واگذاری، در صورت توافق پیگیر باشید

واگذاری به معنی قطع ناگهانی تمام ارتباط نیست. اگر سرپرست جدید موافق باشد، می‌توانید در روزهای اول یا هفته‌های نخست، حال حیوان را جویا شوید. البته این پیگیری نباید به دخالت در زندگی سرپرست جدید تبدیل شود. هدف فقط این است که مطمئن شوید حیوان با شرایط جدید سازگار شده و مشکلی وجود ندارد. اگر قرار است ارتباط بعد از واگذاری ادامه داشته باشد، بهتر است این موضوع از ابتدا با توافق دو طرف مشخص شود. در بعضی موارد حتی می‌توانید از سرپرست جدید بخواهید چند عکس یا ویدیو از روزهای اول ارسال کند.

۱۲. قانون ۳-۳-۳ در سازگاری حیوانات

دوره انتقال یکی از مهم‌ترین و در عین حال کمتر شناخته‌شده‌‌ترین مراحل واگذاری حیوان خانگی است. یکی از نکاتی که بسیاری از افراد هنگام واگذاری سگ یا گربه به آن توجه نمی‌کنند، این است که حیوان بعد از ورود به خانه جدید، لزوماً از همان روز اول رفتاری شبیه قبل نخواهد داشت. حتی اگر سرپرست جدید فردی بسیار مناسب باشد و محیط خانه هم کاملاً ایده‌آل باشد، تغییر ناگهانی محیط، آدم‌ها، بوها و برنامه روزانه می‌تواند برای حیوان استرس‌زا باشد. اینجاست که مفهوم معروف قانون ۳-۳-۳ می‌تواند به درک بهتر فرآیند سازگاری حیوان کمک کند. این قانون یک چارچوب تقریبی است، نه یک قانون علمی قطعی که برای همه سگ‌ها و گربه‌ها دقیقاً یکسان عمل کند؛ اما می‌تواند به صاحب قبلی و سرپرست جدید کمک کند انتظارات واقع‌بینانه‌تری داشته باشند. این قانون بیان می‌کند که:

۳ روز اول: حیوان در حالت شوک قرار دارد. ممکن است غذا نخورد، پنهان شود یا رفتارهای غیرمعمول نشان دهد. این وضعیت کاملاً طبیعی است.

۳ هفته اول: آشنایی تدریجی با محیط جدید آغاز می‌شود و رفتارهای جدیدی ممکن است بروز کنند.

۳ ماه اول: تازه پس از این دوره، شخصیت واقعی حیوان در محیط جدید آشکار می‌شود.

اگر قرار است حیوانی را واگذار کنید، مواردی که باید همراه حیوان تحویل شوند:

· یک تکه از تشک یا پتوی آشنا (بوی آشنا به کاهش اضطراب کمک می‌کند)

· مقداری از غذای فعلی (تغییر ناگهانی غذا می‌تواند مشکلات گوارشی ایجاد کند)

· ظرف غذا و آب مورد استفاده

· اسباب‌بازی‌های مورد علاقه

آگهی واگذاری را کجا ثبت کنیم؟

اگر واقعاً تصمیم به واگذاری گرفته‌اید، اطلاعات را کامل و صادقانه او را آماده کنید و اجازه دهید افراد بیشتری که شرایط مناسب دارند، از تصمیم واگذاری شما مطلع شوند. در واقع آگهی واگذاری شما باید در جایی دیده شود که افراد واقعاً به دنبال سرپرستی حیوانات هستند.

یکی از نکات مهم در واگذاری، این است که آگهی شما به دست مخاطب مناسب برسد؛ نه اینکه صرفاً در میان تعداد زیادی آگهی عمومی گم شود. پاوتوق با همین هدف شکل گرفته است؛ پلتفرمی تخصصی برای ارتباط میان افرادی که قصد واگذاری حیوانات خانگی را دارند و کسانی که به دنبال سرپرستی سگ، سرپرستی گربه یا حیوانات دیگر هستند. در پاوتوق می‌توانید آگهی واگذاری خود را با اطلاعات کامل، عکس‌های مناسب و توضیحاتی درباره وضعیت سلامت، رفتار، شرایط نگهداری و ویژگی‌های پت ثبت کنید تا متقاضیان بتوانند با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرند.

شاید همین حالا کسی در جست‌وجوی سگی با شخصیت سگ شما باشد؛ و یا شاید خانواده‌ای دنبال گربه‌ای با همان ویژگی‌هایی باشد که گربه شما دارد...