عفونت لثه در گربه ها از علائم تا پیشگیری و درمان

عفونت و التهاب لثه در گربه‌ها معمولاً با قرمزی و تورم لثه، بوی بد دهان، آبریزش از دهان و سختی در غذا خوردن ظاهر می‌شود. علت اصلی آن تجمع پلاک و جرم روی دندان‌هاست. درمان التهاب لثه در گربه هم با معاینهٔ دامپزشک، جرم‌گیری زیر بیهوشی و در صورت لزوم کشیدن دندان‌های آسیب‌دیده و داروهای تجویزی انجام می‌شود. لثهٔ گربهٔ سالم صورتی است. لثه‌ای که سیاه، رنگ‌پریده، زرد یا کبود شده هم معنای خاص خودش را دارد.

در ادامه این مطلب از مجله پت خرید می‌خوانید رنگ طبیعی لثهٔ گربه چیست، علت سیاه شدن لثهٔ گربه چه می‌تواند باشد، نشانه‌های عفونت لثه کدام‌اند، استوماتیت چیست، درمان و نقش آنتی‌بیوتیک چیست و چطور از بیماری لثه در گربه پیشگیری کنید.

لثه گربه سالم چه شکلی است؟ رنگ طبیعی لثه گربه

لثهٔ گربهٔ سالم صورتی است؛ معمولاً صورتی روشن تا صورتی مایل به نارنجی. سطح آن مرطوب و براق است، ورم ندارد و در محل اتصال به دندان، خط قرمز دیده نمی‌شود. بوی دهان گربهٔ سالم هم نباید تند و ناخوشایند باشد.

یک آزمایش ساده هم در خانه می‌توانید انجام دهید: با نوک انگشت چند لحظه روی لثه فشار بیاورید. جای انگشت سفید می‌شود و باید در کمتر از حدود دو ثانیه دوباره صورتی شود. اگر خیلی دیرتر صورتی شد، گردش خون گربه ممکن است دچار مشکل باشد و باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنید.

علت سیاه شدن لثه گربه چیست؟

سیاه شدن لثهٔ گربه همیشه نشانهٔ بیماری نیست. علت‌های رایج این‌هاست:

• رنگدانهٔ بی‌خطر (لنتیگو): لکه‌های سیاه کوچک و صاف روی لب، لثه، پلک یا بینی. این لکه‌ها به‌خصوص در گربه‌های نارنجی، سه‌رنگ و لاک‌پشتی شایع‌اند، معمولاً با بالا رفتن سن بیشتر می‌شوند و درد یا ورم ندارند. به درمان هم نیاز ندارند.
• جرم دندان: رسوب قهوه‌ای یا تیره‌ای که روی دندان و نزدیک لثه جمع می‌شود ممکن است از دور شبیه سیاه شدن لثه به نظر برسد. جرم معمولاً با التهاب لثه و بوی بد دهان همراه است.
• خون خشک‌شده یا کبودی: بعد از ضربه یا خونریزی لثه، ممکن است بخشی از لثه تیره دیده شود.
• بافت مرده یا توده: گاهی ناحیه‌ای تیره، برجسته، زخم یا دارای بوی بد است. این حالت ممکن است نشانهٔ عفونت شدید، بافت آسیب‌دیده یا تومور باشد و حتماً باید دامپزشک آن را ببیند.

به‌طور خلاصه: لکه‌ای که صاف است، از قبل بوده و درد ندارد معمولاً بی‌خطر است. اما لکهٔ جدیدی که برجسته است، بزرگ می‌شود، زخم دارد، خونریزی می‌کند یا با بوی بد و ورم همراه است، باید معاینه شود.

نشانه‌های عفونت لثه در گربه‌ها

نشانه‌های بیماری لثه اغلب ظریف‌اند و گربه‌ها درد را خوب پنهان می‌کنند. پس باید با دقت به آن‌ها توجه کنید. اگر هر کدام از این نشانه‌ها را دیدید، گربه را نزد دامپزشک ببرید:

• بوی بد دهان
• لثه‌های متورم و قرمز
• خونریزی از لثه یا دهان، گاهی همراه با خونریزی از بینی
• آبریزش از دهان
• مشکل در غذا خوردن یا انداختن غذا از دهان
• جویدن با یک طرف دهان یا جابه‌جا کردن زیاد غذا در دهان
• بی‌اشتهایی و کاهش وزن
• دست کشیدن با پنجه به دهان
• تورم خفیف صورت
• لق شدن یا افتادن دندان‌ها
• ظاهر نامرتب یا بی‌اعتنایی گربه به نظافت شخصی

شاید برایتان جالب باشد بدانید: بهترین برند غذای خشک گربه ایرانی و مقایسهٔ برندهای برتر

ظاهر نامرتب و کثیف گربه یکی از نشانه‌های بیماری لثه است که اغلب نادیده گرفته می‌شود.

عفونت لثه در گربه‌ها چگونه پیش می‌رود؟

بیماری لثه معمولاً از التهاب لثه (ژنژیویت) شروع می‌شود. پلاک، لایه‌ای چسبنده از باکتری و باقی‌ماندهٔ غذاست که روی دندان می‌نشیند و کم‌کم به جرم سفت تبدیل می‌شود. باکتری‌های پلاک لثه را ملتهب می‌کنند و لثه متورم، قرمز و دردناک می‌شود. در این مرحله، درمان و تمیز کردن دندان‌ها معمولاً التهاب را برمی‌گرداند.

اگر درمان نشود، التهاب به بافت‌های نگهدارندهٔ دندان و استخوان فک می‌رسد. به این مرحله پریودنتیت می‌گویند. دندان‌ها لق می‌شوند، ممکن است بیفتند و آسیب ایجادشده دیگر کامل برنمی‌گردد. باکتری‌های دهان می‌توانند در بدن هم مشکل ایجاد کنند. اگر گربه همراه با مشکل دهان بی‌حال است و بدنش داغ شده، مطلب نشانه‌های تب در گربه را هم ببینید.

دامپزشکان هنوز به‌طور کامل نمی‌دانند چرا بعضی گربه‌ها خیلی بیشتر از بقیه به بیماری لثه مبتلا می‌شوند. عوامل ارثی، ویروس‌های تنفسی مثل کالیسی‌ویروس و بیماری‌هایی که سیستم ایمنی را ضعیف می‌کنند (مثل ویروس نقص ایمنی گربه و لوسمی گربه) از عوامل مؤثر شناخته می‌شوند. این ویروس‌های تنفسی در بچه‌گربه‌ها مشکلات دیگری مثل عفونت چشم هم ایجاد می‌کنند. تحلیل دندان هم یکی از مشکلات شایع و دردناک دندان در گربه‌هاست که اغلب کنار بیماری لثه دیده می‌شود.

چرا گربه با لثهٔ دردناک غذا نمی‌خورد؟

گربه برای برداشتن و جابه‌جا کردن غذا در دهان از زبانش زیاد استفاده می‌کند. هم حرکت زبان روی لثهٔ ملتهب و هم جویدن با دندان دردناک ناراحتش می‌کند. به همین دلیل برخی گربه‌ها غذا را برمی‌دارند و رها می‌کنند، فقط با یک طرف دهان می‌جوند یا به‌کلی غذا خوردن را کنار می‌گذارند. همین درد باعث می‌شود گربه کمتر خودش را بلیسد و ظاهرش نامرتب شود.

بهتر است بدانید: استفراغ در گربه‌ها نشانهٔ چیست؟

استوماتیت یا التهاب کل حفرهٔ دهان

در برخی گربه‌ها التهاب فقط به لثه محدود نمی‌ماند و کل حفرهٔ دهان، از جمله پشت دهان، را درگیر می‌کند. به این وضعیت استوماتیت می‌گویند. به نظر می‌رسد در استوماتیت، سیستم ایمنی گربه بیش از حد به پلاک و باکتری‌های اطراف دندان واکنش نشان می‌دهد.

• درد شدید دهان، طوری که گربه با وجود گرسنگی سراغ غذا نمی‌رود
• آبریزش زیاد از دهان، چون قورت دادن بزاق هم دردناک است
• بوی بسیار بد دهان و گاهی بزاق خونی
• کاهش وزن و ظاهر نامرتب

استوماتیت معمولاً با دارو به‌تنهایی کنترل نمی‌شود. در بسیاری از موارد، دامپزشک کشیدن بخش زیادی از دندان‌ها یا حتی همهٔ آن‌ها را پیشنهاد می‌کند.

پیشنهاد مطالعه: بهترین غذای خشک گربه خارجی و راهنمای خرید آن

درمان التهاب لثه در گربه‌ها

اولین قدم این است که دقیقاً بدانید با چه مشکلی سروکار دارید. دامپزشک بسته به وضعیت گربه و علتی که پیدا می‌کند، روش درمان را انتخاب می‌کند.

معاینه، عکس‌برداری و جرم‌گیری

دامپزشک معمولاً در گربهٔ بیدار نگاهی کلی به دهان می‌اندازد. اما معاینهٔ کامل، عکس‌برداری از دندان‌ها و جرم‌گیری فقط زیر بیهوشی ممکن است. عکس‌برداری بخش مهمی از این کار است. بخش زیادی از دندان، مثل کوه یخ، زیر لثه پنهان است. عکس‌برداری مشکلات ریشه و اتصال دندان به فک را نشان می‌دهد و به تشخیص درست علت کمک می‌کند. سپس دندان‌ها جرم‌گیری و صیقل داده می‌شوند و دندان‌های خراب کشیده می‌شوند.

بیشتر گربه‌ها، حتی گربه‌های مسن، با معاینه و آزمایش خون پیش از بیهوشی، بیهوشی را به‌خوبی تحمل می‌کنند. سن به‌تنهایی دلیل انجام ندادن درمان نیست. اما اگر بیماری جدی مثل پرکاری تیروئید وجود داشته باشد، ممکن است لازم باشد ابتدا آن بیماری کنترل شود.

کشیدن دندان

در موارد شدید مثل استوماتیت یا پریودنتیت پیشرفته، ممکن است دامپزشک بخواهد بیشتر یا همهٔ دندان‌های گربه را بکشد. این کار ممکن است ترسناک به نظر برسد، اما درد گربه را برطرف می‌کند. گربه‌ها بعد از کشیدن دندان‌ها هم معمولاً می‌توانند غذا بخورند، به‌خصوص غذای مرطوب و حتی بسیاری از غذاهای خشک.

دارو، دهان‌شویه و رژیم غذایی

اگر باکتری‌های دهان در ایجاد مشکل نقش داشته باشند، دامپزشک ممکن است ژل یا دهان‌شویهٔ ضدعفونی‌کنندهٔ مخصوص حیوانات، افزودنی مخصوص آب آشامیدنی یا آنتی‌بیوتیک موضعی تجویز کند. داروی مسکن مناسب گربه هم بخشی از درمان است. در برخی موارد، غذای مخصوص سلامت دندان به کاهش پلاک و جرم کمک می‌کند.

آنتی‌بیوتیک برای عفونت دهان گربه

آنتی‌بیوتیک در عفونت‌های دهان گربه گاهی لازم است، مثلاً در عفونت شدید، آبسهٔ دندان یا قبل و بعد از کشیدن دندان. اما این نکته‌ها را بدانید:

• آنتی‌بیوتیک فقط باید با تجویز دامپزشک و با دوز مخصوص وزن گربه داده شود. برخی داروهای انسانی برای گربه خطرناک‌اند.
• آنتی‌بیوتیک جرم را از بین نمی‌برد. اگر علت اصلی برطرف نشود، عفونت بعد از تمام شدن دارو برمی‌گردد.
• دوره را کامل کنید، حتی اگر حال گربه زودتر بهتر شد.
• هرگز به گربه استامینوفن یا ایبوپروفن ندهید. این داروها برای گربه سمی‌اند.

مراقبت منظم و دقیق از دندان‌ها مهم‌ترین راه پیشگیری از بیماری لثه در گربه‌هاست.

پیشگیری از بیماری لثه در گربه‌ها

مهم‌ترین راه پیشگیری از عفونت لثه، مراقبت منظم از دندان‌ها در خانه و نزد دامپزشک است. خرید لوازم بهداشت دهان و دندان از یک پت شاپ معتبر هم بخشی از این مراقبت است.

1. مسواک زدن در خانه: مسواک زدن مؤثرترین کار خانگی است. با مسواک و خمیردندان مخصوص گربه شروع کنید و از لوازم بهداشت دهان و دندان مخصوص گربه کمک بگیرید. هرگز از خمیردندان انسان استفاده نکنید، چون گربه آن را قورت می‌دهد. گربه‌ها همیشه با این کار موافق نیستند. پس با چند ثانیه شروع کنید، کم‌کم زمان را بیشتر کنید و بعد از هر بار تشویقش کنید.
2. معاینهٔ منظم: دهان گربه را دست‌کم سالی یک بار دامپزشک ببیند. هر چند وقت یک بار جرم‌گیری لازم است را دامپزشک تعیین می‌کند. برای برخی گربه‌ها سالی یک بار کافی است و برخی دیگر به رسیدگی زودتر نیاز دارند.
3. نگاه کردن به دهان در خانه: هر چند وقت یک بار لب گربه را بالا بزنید و رنگ لثه، خط قرمز کنار دندان و جرم را بررسی کنید.
4. تغذیهٔ مناسب: غذای کامل و باکیفیت و در صورت توصیهٔ دامپزشک غذای مخصوص سلامت دندان به کاهش پلاک کمک می‌کند.
5. واکسیناسیون: واکسن‌های گربه را به‌موقع بزنید تا خطر ویروس‌هایی که با بیماری دهان مرتبط‌اند کمتر شود.

برای مطالعهٔ بیشتر به زبان انگلیسی، سایت PetMD مطالب خوبی دربارهٔ بیماری‌های دهان گربه دارد.

سلامت دهان و دندان نقش مهمی در کیفیت زندگی گربه دارد. اگر به دنبال محصولات بهداشتی، غذایی و مکمل‌های مخصوص گربه هستید، وارد بخش پت شاپ آنلاین گربه در فروشگاه پت خرید شوید.

پرسش‌های پرتکرار

رنگ طبیعی لثه گربه چیست؟

لثهٔ گربهٔ سالم صورتی روشن تا صورتی مایل به نارنجی، مرطوب و بدون ورم است. اگر روی آن فشار بیاورید، باید در کمتر از حدود دو ثانیه دوباره صورتی شود. لثهٔ سفید، زرد، کبود یا قهوه‌ای نشانهٔ مشکل جدی است و نیاز به مراجعهٔ فوری دارد.

علت سیاه شدن لثه گربه چیست؟

بیشتر وقت‌ها لکه‌های سیاه صاف روی لثه رنگدانهٔ بی‌خطر هستند. این لکه‌ها به‌خصوص در گربه‌های نارنجی و سه‌رنگ شایع‌اند و با سن بیشتر می‌شوند. اما اگر لکه جدید، برجسته، زخم یا دردناک است، یا با بوی بد و ورم همراه است، باید دامپزشک آن را ببیند.

آیا می‌توانم برای عفونت دهان گربه خودم آنتی‌بیوتیک بدهم؟

نه. آنتی‌بیوتیک فقط باید با نسخه و دوز دامپزشک داده شود. برخی داروهای انسانی برای گربه خطرناک‌اند. آنتی‌بیوتیک به‌تنهایی جرم و علت اصلی را از بین نمی‌برد و بدون درمان دندان‌ها، عفونت معمولاً برمی‌گردد.

درمان التهاب لثه در گربه‌ها چقدر طول می‌کشد؟

در التهاب لثهٔ ساده، بعد از جرم‌گیری و شروع مراقبت در خانه، لثه معمولاً ظرف چند هفته بهتر می‌شود. در پریودنتیت پیشرفته یا استوماتیت، درمان طولانی‌تر است و ممکن است به کشیدن دندان و پیگیری‌های منظم نیاز باشد.

آیا گربه بدون دندان می‌تواند غذا بخورد؟

بله. گربه‌ها برای برداشتن و بلعیدن غذا بیشتر به زبان خود تکیه می‌کنند. بعد از بهبود محل کشیدن دندان‌ها، اغلب غذای مرطوب و حتی بسیاری از غذاهای خشک را می‌خورند. نوع غذای مناسب را در دوران بهبودی از دامپزشک بپرسید.